Danıştay 6. Daire E.2019/21829 K.2022/3115

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Dava, Samsun ili, Canik ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; dava konusu imar planı değişikliklerinin dayanağı olan ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/50000 ölçekli revizyon çevre düzeni planının, ...

İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla, kentin uyuşmazlık konusu alana doğru gelişme eğilimi gösterdiği, uyuşmazlığa konu Gülsan Sanayi Sitesi ile bitişiğinde yer alan 1. Küçük Sanayi Sitesinin kent merkezi içerisinde sıkışmış bir hale geldiği, kent merkezinin nitelikli şekilde gelişebilmesi için küçük sanayi sitelerinin alandan kaldırılmasının gerekli olduğu, kentin en büyük kültürel tesis alanını, ibadet alanını ve bu iki işlevi saran park alanı ile kentin en büyük aktif yeşil alanını oluşturmak amacıyla dava konusu çevre düzeni planı revizyonunun yapıldığı,

ancak kentin bütününe hizmet edecek şekilde planlama yapılmasına rağmen, büyük kapasitedeki kültürel tesis, ibadet ve yeşil alanın ortaya çıkaracağı trafik yüküne yönelik kapasite hesaplarının yapılmadığı, uyuşmazlık konusu alanın komşuluğunda yer alan 1. Küçük Sanayi Sitesinin planlama alanına dahil edilmeyerek, planın sadece Gülsan Sanayi Sitesinin bulunduğu alanla sınırlı tutulmasının, küçük sanayi sitesinin merkezden desantrilizasyonu amacıyla çeliştiği, küçük sanayi sitesi kurulması, ilave edilmesi, taşınması,

genişletilmesi gibi işlemlerin doğru ve amaca yönelik gerçekleşebilmesi için en temel öğenin, mevcut durumun, gelişme eğilimlerinin, sektörel ihtiyaçların ve taleplerin kent açısından yarattığı sorunlara ve sunduğu olanaklara dair objektif bilgi toplanması olmasına rağmen mevcut ve gelecekte öngörülen kapasite ve ihtiyaç hesabına yönelik araştırmaların yapılmadığı,

ayrıca Gülsan Sanayi Sitesinin güneybatı bitişiğinde bulunan 19 Mayıs Stadyumunun taşınması sonrasında anılan alanın da işlevsiz hale geleceği, bu nedenle uyuşmazlık konusu alan ile komşuluğunda yer alan alanların birlikte değerlendirilerek planlama yapılmasının gerektiği, çevre düzeni planının bütüncül ve katılımcı bir yaklaşımla hazırlanmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, dayanağı çevre düzeni planı yargı kararıyla iptal edilen dava konusu planlarda da hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu planların iptaline karar verilmiş, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş, bu karar davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Samsun ilinde ilk düzenli küçük sanayi sitesinin Canik Belediye Başkanlığı sınırları içerisinde iki etap halinde kurulduğu, ilk etapta 1958-1974 yılları arasında 1. Küçük Sanayi Sitesinin, ikincisi etapta ise 1975-1982 yılları arasında dava konusu Gülsan Sanayi Sitesinin yapıldığı, birbirine bitişik konumdaki iki sanayi sitesinin toplam kapladıkları alanın 57 hektar büyüklüğünde olduğu,

uyuşmazlık konusu Gülsan Sanayi Sitesinin batısında 1. Küçük Sanayi Sitesinin, güneybatısında 19 Mayıs Stadyumunun, kuzeydoğusunda Samsun-Ordu Devlet Karayolunun, güneydoğusunda Doğu Çevre Yolunun (İlkadım Bulvarı), kuzeybatısında ise Ali Rıza Bey Bulvarının yer aldığı, Gülsan Sanayi Sitesinin bulunduğu alanın ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/50000 ölçekli revizyon çevre düzeni planında kentsel ve bölgesel sosyal altyapı alanı ve kentsel ve bölgesel yeşil ve spor alanı olarak belirlendiği,

kaldırılan Gülsan Sanayi Sitesi yerine ... tarihli, ... , ... ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararlarıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planları ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları değişiklikleriyle Samsun ili, İlkadım ilçesinde ve Atakum ilçesinde konut dışı kentsel çalışma alanlarının oluşturulmasının ardından dava konusu ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğiyle Gülsan Sanayi Sitesinin bulunduğu alanın ortasının ibadet yeri, bu ibadet yerinin etrafının 7 parça şeklinde kültürel tesis alanı, park,

meydan ile yol olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca 2004 yılında onaylanan 1/50000 ölçekli Samsun Çevre Düzeni Planı açıklama raporunun, Canik ilçesinde "Sanayi-Küçük Sanayi-Depolama" alanlarını düzenleyen 7.4.c.2 maddesinde; "Canik ilçesinin hızlı gelişmesi sonucunda 1. Küçük Sanayi Sitesi ile Gülsan Sanayi Sitesinin kent içinde kaldığı ve planlamada öngörülen hizmet sürelerini doldurduğu, Kutlukent ve Tekkeköy belediye sınırları içerisinde bulunan ve önemli kısmı bitmiş olan yeni organize sanayi sitesinin tamamlanması ile birlikte Canik Belediyesinde yer alan sanayinin tamamının taşınmasının planlandığı" şeklinde açıklamalar yer almıştır.

... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/50000 ölçekli revizyon çevre düzeni planı ile dava konusu ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada, anılan planların iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ...

Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 16/03/2022 tarihli, E:2019/21260, K:2022/3113 sayılı kararıyla "kentin uyuşmazlık konusu alana doğru gelişme eğilimi gösterdiği, Gülsan Sanayi Sitesinin kent merkezi içerisinde sıkışmış ve kentin talebini karşılayamayacak bir noktaya geldiği, bu durumun kentin gelişmesine engel teşkil ettiği, kent estetiğini bozucu etki gösterdiği, kent merkezinin nitelikli şekilde gelişebilmesi için Gülsan Küçük Sanayi Sitesinin alandan kaldırılmasının gerekli olduğu,

kaldırılan küçük sanayi sitesi yerine Samsun ili, İlkadım ve Atakum ilçelerinde konut dışı kentsel çalışma alanları oluşturulmasına ilişkin plan değişikliklerinin kabul edilerek faaliyetlerin aksamamasının amaçlandığı sonucuna varıldığı, İdare Mahkemesince, uyuşmazlık konusu alanın komşuluğunda yer alan 1. Küçük Sanayi Sitesinin planlama alanına dahil edilmeyerek,

planın sadece Gülsan Sanayi Sitesinin bulunduğu alanla sınırlı tutulmasının, küçük sanayi sitesinin merkezden desantrilizasyonu amacıyla çeliştiği, ayrıca Gülsan Sanayi Sitesinin güneybatı bitişiğinde bulunan 19 Mayıs Stadyumunun taşınması sonrasında bu alan da işlevsiz hale geleceğinden uyuşmazlık konusu Gülsan Sanayi Sitesi ile komşuluğunda yer alan alanların birlikte değerlendirilerek planlama yapılmasının gerektiği,

çevre düzeni planının bütüncül ve katılımcı bir yaklaşımla hazırlanmadığı sonucuna varılmış ise de 19 Mayıs Stadyumunun bulunduğu alanın TOKİ ile Gençlik ve Spor Bakanlığına ait olduğu ve bu alanın başka bir planlama çalışmasına konu edilerek desantralizasyonunun sağlanabileceğinin anlaşıldığı, bu durumda, kentin içinde sıkışmış bir durumda olan küçük sanayi sitesi kullanımının kaldırılarak,

kent merkezinin sağlıklı ve nitelikli şekilde gelişebilmesi için ihtiyaç duyulan kentsel ve bölgesel sosyal altyapı alanı ve kentsel ve bölgesel yeşil ve spor alanı oluşturulmasına yönelik ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/50000 ölçekli revizyon çevre düzeni planında ve alanda ihtiyaç duyulan ibadet yeri, kültürel tesis alanı ve park alanının sağlanmasına yönelik olarak anılan çevre düzeni planı uyarınca ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde hukuka aykırılık bulunmadığı,

öte yandan, dava konusu 1/50000 ölçekli revizyon çevre düzeni planıyla getirilen kentsel ve bölgesel sosyal altyapı alanı ve kentsel ve bölgesel yeşil ve spor alanı kullanımının ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğiyle getirilen ibadet yeri, kültürel tesis alanı, park ve meydan kullanımının, fiilen birçok işyeri bulunan küçük sanayi sitesi kullanımı nedeniyle alanda oluşan yoğun araç trafiğini azaltacağının açık olduğu,

bu itibarla, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, planların iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmadığı" gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.