Danıştay 6. Daire E.2020/3943 K.2021/8666

Danıştay tetkik hakimi ...'in düşüncesi

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, taşınmazın afete maruz bölge olarak belirlenen kısmı yönünden belediye meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonlarının dava konusu edildiği, mahkemece taşınmazın "otel alanı" olarak belirlenen kısmının üst ölçekli plana aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, taleple bağlılık ilkesine aykırı şekilde değerlendirme yapılarak karar verildiğinden, taşınmazın "otel alanı" olarak belirlenen kısmı yönünden dava konusu işlemin iptali yolundaki karara karşı yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin kararın bozulmasına, taşınmazın "afete maruz bölge" olarak belirlenen kısmı yönünden dava konusu işlemin iptali yolundaki karara karşı yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Dava, Sinop ili, Merkez ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin "kısmen afete maruz bölge alanı" olarak belirlenmesine ilişkin belediye meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonlarının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; davanın konusu anılan taşınmazın imar planlarında kısmen afete maruz bölge, kısmen otel alanı olarak belirlenmesi olarak alınarak, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen raporun ve dosyanın birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazın üst ölçekli çevre düzeni planında günübirlik tesis alanında bulunduğu,

otel alanının üst ölçekli plana aykırı olduğu, 15/12/1997 tarihli jeolojik-jeoteknik etüt raporunda bu alanın yerleşilebilir alan olduğunun belirlendiği anlaşılmış olup planların hazırlanma sürecinde yerleşilebilir alanların belirlenmesi amacıyla yapılan eşik analizinin Yönetmeliğe uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince, ...

Derneği tarafından dava konusu planların tamamının iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen raporda, revizyon kapsamında gelecek nüfusun ihtiyacı olan sosyal donatı ve teknik altyapı alanlarının yürüme mesafeleri içerisinde ayrılmadığı, plan notları ve plan açıklama raporunun alan kullanımlarını ve yapılaşma koşullarını belirlemede yetersiz olduğu, nazım imar ve uygulama imar planı için ayrı ayrı açıklama raporlarının bulunmadığı, nazım imar planında konut alanları için yoğunluk bilgilerine yer verilmediği,

çevre düzeni planında konut dışı kentsel çalışma alanı olarak gösterilen alanların bu planlarda ticaret, depolama, pazar alanı gibi kullanımlara ayrıldığı fakat yapılaşma koşullarına yer verilmediği, dava konusu planların şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun bulunmadığı tespitlerine yer verildiği, bilirkişi raporunda belirtilen tespitlerin planın geneline yönelik olması nedeniyle bu bilirkişi raporu hükme esas alınarak, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesi eklenerek istinaf isteminin reddine karar verilmiş, bu karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu taşınmazın "afete maruz bölge" olarak belirlenen kısmı yönünden;

Uyuşmazlıkta, temyize konu İdari Dava Dairesinin kararına ek gerekçe oluşturan yukarıda gerekçelerine yer verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı karar, Danıştay Altıncı Dairesinin 23/06/2021 tarih ve E:2020/6476, K:2021/8661 sayılı kararıyla, dava konusu işlemlerin doğrudan doğruya dernek tüzel kişiliğinin hak ve çıkarlarını etkilemediği, davacı dernek tarafından hazırlanan dernek tüzüğünün de, davacıya hukuken böyle bir hak tanımayacağı hususu dikkate alındığında, davacı derneğin dava konusu işlemlerin iptalini istemesinde hukuken korunması gereken bir menfaat ilişkisinin bulunmadığı,

bu itibarla davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptali yolundaki kararda isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

Bu durumda, İdari Dava Dairesi kararına eklenen gerekçede bahsedilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı bozulduğundan, bu gerekçenin eklenmesinde isabet görülmemiştir.

Bununla birlikte, idare mahkemesince, 15/12/1997 tarihli jeolojik-jeoteknik etüt raporunda bu alanın yerleşilebilir alan olduğunun belirlendiği ve planların hazırlanma sürecinde yerleşilebilir alanların belirlenmesi amacıyla yapılan eşik analizinin Yönetmeliğe uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve bu karara yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşıldığından, idari dava dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmazın "otel alanı" olarak belirlenen kısmı yönünden;

Taleple bağlılık ilkesi, yargılama hukukunun genel prensiplerinden biri olduğundan idari yargılama hukukunda da uygulanması gerekir. Bu ilke kapsamında mahkemeler, davacının istemi ile bağlı olup; istemi genişletecek biçimde karar veremezler.

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, taşınmazın afete maruz bölge olarak belirlenen kısmı yönünden belediye meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonlarının dava konusu edildiği, mahkemece taşınmazın "otel alanı" olarak belirlenen kısmının üst ölçekli plana aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, taleple bağlılık ilkesine aykırı şekilde değerlendirme yapılarak verilen mahkeme kararının bu kısmına yapılan istinaf başvurusunun reddinde hukuka uygunluk görülmemiştir.