Danıştay 6. Daire E.2020/447 K.2024/3283

İstemin özeti

Afyonkarahisar ili, Değirmenayvalı beldesi, ... köyü, ... Cadddesi mevkii, ... ada, ... sayılı parseli de kapsayan alanda parselasyon yapılmasına dair ... tarihli ve ... sayılı Değirmenayvalı Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...tarihli ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Dava konusu parselasyonun amaç, düzenleme sınırının belirlenmesi ve tahsise yönelik mevzuat hükümleri ile ilkeler bakımından hukuka aykırı olması nedeniyle temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

Konya Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 27/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY (X) : İmar Kanununun 18 İnci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi Ve Arsa Düzenlenmesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmelik'in "Düzenleme Sınırının Geçirilmesi" başlıklı 6.maddesinde; " Düzenleme Sınırı; a) İskân sahasının bittiği yerlerde iskân sınırlarından, b) İskân sahası içindeki yollarda yol ekseninden, c) Cami ve karakol yerlerinin dış sınırından, yeşil alan ve genel otopark alanlarının düzenleme ortaklık payı oranı ve uygulamaya alınan parsel sınırına göre uygun görülecek yerinden geçirilir.

Ancak, imar plânlarında gösterilmiş düzenleme sınırları varsa bu durum dikkate alınır. Düzenleme sınırının herhangi bir parseli iki veya daha fazla parçaya bölmesi halinde; sınır, bu parçalardan düzenleme sahası dışında kalan başka bir imar adasına girmeyenleri varsa bunları da içine alacak şekilde geçirilir. Parsel büyük ise, ifraz yapılarak ifraz sınırından geçilir." düzenlemesi, "Düzenleme Sahasına Alınacak Umumi Hizmet Alanlarının Sağlanması" başlıkılı 7.maddesinde.

"Düzenleme sahasının tesbitinde; düzenleme ile iskâna açılacak sahanın imar plânı ile getirilmiş park, otopark, yeşil saha ve umumi hizmet alanlarının sağlanması için bu alanların, düzenlemeye giren parsellerden dengeli olarak alınacak düzenleme ortaklık payı ile karşılanmasına dikkat edilir." düzenlemesi yer almaktadır.

Somut olayda, davacının mülkiyetindeki, imar planında "bitişik nizam 2 kat yapılaşma koşullarında "konut alanı" ve "yol alanı" kullanımlarında kalan, ... ada, 1 ve ... sayılı parseller ve imar planında "park alanı" ve "yol alanı" kullanımlarındaki ... ada, ... sayılı parsel ile imar planında "park alanı" ve "yol alanı" kullanımlarında kalan Hazineye ait ... ada, ... sayılı parsele yönelik olarak parselasyon yapılmış olup anılan parsellerin bulunduğu yerleşme alanının geri kalan kısmı parselasyon düzenleme sahası dışında bırakılmıştır.

Parselasyona ilişkin ilkeler ve mevzuat hükümleri olaya uygulandığında, fiili olarak yapılaşmış köy yerleşmesinin söz konusu olduğu alanda sadece davacının 3 adet parseli ile Hazinenin 1 adet parselini kapsayacak şekilde parselasyon yapıldığı, %38,96 düzenleme ortaklık payı (DOP) oranının uygulanması suretiyle yapılan toplam 453,80 m2'lik DOP kesintisinin imar planındaki "park alanı"nı ve park alanı ile imar adasını çevreleyen "yol alanlarını" oluşturmak için kullanıldığı ve bu haliyle parselasyonun, imar planında park olarak belirlenen alanın DOP'tan karşılanmak suretiyle kamu kullanımına geçirilmesi amacıyla gerçekleştirildiği ve parselasyona ilişkin toplam DOP kesintisinin de büyük ölçüde davacıya ait kadastral parsellerden karşılandığı anlaşılmaktadır.

Parselasyon işleminin amacı, imar planı uyarınca yapılaşmaya uygun düzgün imar parselleri oluşturmaktır.

Parselasyonda düzenleme sınırının, yerleşmeye açılacak alan kapsamında bulunan umumi hizmet alanlarının düzenlemeye giren parsellerden dengeli olarak alınacak düzenleme ortaklık payı ile karşılanmasına dikkat edilerek belirlenmesi gerekmekte olup, bakılan uyuşmazlıkta olduğu gibi salt umumi hizmet alanının düzenleme ortaklık payından karşılanmasını sağlamaya elverişle olacak şekilde belirlenmesi mevzuata olduğu kadar hakkaniyete de aykırı sonuçlar doğuracaktır.

Bu bakımdan şekil şartları bakımından mevzuatta belirlenen kriterlere uygun geçirilmiş olmasının, düzenleme sınırının belirlenmesinde umumi hizmet alanlarının sağlanmasına yönelik olarak dikkate alınması gereken hususların göz ardı edilmesini gerektirmeyeceği ve belirtilen bu hususa uygun geçirilmemesinin düzenleme sınırının hukuka aykırılığı sonucunu doğuracağı açıktır.

Dava konusu parselasyonda.

627,75 m2'lik ... ada, ... sayılı parselden 244,60 m2 DOP kesinti yapılmış ve davacının kalan 383,15 m2 tahsis miktarı, 141,97 m2'lik ... ada, ... sayılı parsel ve 568,84 m2'lik ... ada, ... sayılı parselde hisselendirilmiş; davacıya ait 147,87 m2'lik ... ada, ... sayılı parselden 57,62 m2 DOP kesintisi yapıldıktan sonra kalan 90,25 m2 tahsis miktarı 141,97 m2'lik ... ada, ... sayılı parselde hisselendirilmiş; davacıya ait 82,09 m2'lik ... ada, ... sayılı parselden 31,99 m2 DOP kesintisi yapıldıktan sonra kalan 50,10 m2 tahsis miktarı 568,84 m2'lik ... ada, ... sayılı parselde hisselendirilmiş.

Hazineye ait 306,90 m2'lik ... ada, ... sayılı parselden 119,59 m2 DOP kesintisi yapıldıktan sonra kalan 187,31 m2 tahsis miktarı 568,84 m2'lik ... ada, ... sayılı parselde hisselendirilmiştir.

Parselasyon sonucunda; üzerinde konut, samanlık vb. amaçlı binalar bulunan davacının müstakil mülkiyetindeki ... ada, ... sayılı parselin bulunduğu alanda oluşturulan ... ada, ... sayılı parselin davacıya Hazine ile hisseli olacak şekilde tahsis edildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, parselasyonun yasal amacına uygun olmayan bir amaçla yapılması nedeniyle düzenleme sınırının mevzuata aykırı olarak belirlenmesinden kaynaklı olarak DOP oranı yasal üst sınıra yakın seviyede uygulanmış ve tüm bunların olağan sonucu olarak da parselasyon sonucunda oluşturulan imar parseli davacıya Hazine ile hisseli olarak tahsis edilebilmiştir.

Bu durumda parselasyonun amacı ve düzenleme sınırının geçirilmesi bakımından hukuka aykırı olan ve bu iki unsura ilişkin hukuka aykırılık nedeniyle dağıtıma ilişkin ilkeler yönünden de hukuka ve hakkaniyete aykırı sonuçlar doğuran dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Dairemizin kararına katılmıyorum.