Danıştay 6. Daire E.2021/10750 K.2025/3527

Dava konusu istem: Mersin ili, Tarsus ilçesi, ..., ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının onaylanmasına ilişkin Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına yapılan itirazın reddine dair Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporun ve dosyanın birlikte incelenmesinden, davalı belediye tarafından planlama alanında 2013 yılında kabul edilen önceki imar planlarının usulüne uygun olarak onaylanmadığından bahisle geçersiz olduğu belirtildiğinden değerlendirmede önceki imar planlarının kullanılmasının uygun olmadığı, taşınmazın 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında kentsel yerleşik alan kullanımında kaldığı, dava konusu nazım imar planında ise ibadet alanı ve yeşil alan olarak planlandığı,

bu kapsamda plan hiyerarşisi yönünden uygun olduğu, taşınmazda getirilen yeşil alan kullanım kararının, konut alanlarına hizmet eden ve kamu ve sosyal alanlar arasında ilişki kuran nitelikte olduğu, planlama alanında yeşil alan ihtiyacı bulunduğundan küçük de olsa erişilebilirliğin yüksek olduğu bu alanın planlama ilkeleri bakımından olumlu olduğu, imar planı genelinde olduğu gibi bu alanda da yeşil alanlar ve sosyal tesis alanlarının birlikte planlanmasının olumlu olduğu,

ibadet alanı kullanım kararının ise davaya konu nazım imar planında öngörülen nüfusun ihtiyacı ve bu kullanım kararının getirildiği parselin büyüklüğü gözetildiğinde mevzuata uygun olarak ve ihtiyacı karşılayacak şekilde planlandığı, orta büyüklükte semt camii niteliğinde olduğu, 400 metrelik hizmet etki alanının içinde başka alternatif ibadet alanı bulunmadığından ibadet alanı ihtiyacını karşılamaya yönelik olduğu, bu nedenle ibadet alanı kullanım kararının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun planlandığı,

diğer taraftan davaya konu nazım imar planının yapım aşamasında davalı idareden kurum görüşü istenildiği halde uyuşmazlık konusu parselle ilgili bir görüş bildirilmediği neticesine varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Uyuşmazlık konusu taşınmazın ibadet alanı ve park olarak belirlenmesinin uygun olmadığı bu alandaki 6 adet parselin Jandarma Genel Komutanlığınca kamulaştırıldığı ve iskan, spor ve eğitim tesisi olarak kullanılmak üzere Kamusal Hizmet Alanı olarak planlanması gerektiğinden bahisle askıda itiraz edildiği, ancak itirazın reddedildiği, taşınmazın uzun zamandır davacı idare adına tahsisli olduğu,

2008 yılında son tahsisin yapıldığı, taşınmazın kullanım amacı belirlenirken tahsis ve kamulaştırmanın dikkate alınmamasının uygun olmadığı, 2013 tarihinde yapılan imar planlarının yürürlükte olmadığından bahisle değerlendirmeye alınmamasının bir eksiklik olduğu iddiasıyla temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mersin ili, Tarsus ilçesi, Yenice, ... Mahallesi, ... ada, ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar şahıslar adına kayıtlı iken Jandarma Genel Komutanlığınca 25.12.2003 tarihinde kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilmiş ve İçişleri Bakanlığı (Jandarma Genel Komutanlığı) adına Yenice Jandarma Karakol Komutanlığının iskânı, spor ve eğitim alanı olarak kullanılmak üzere Mersin Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı oluruyla 2 yıl süreyle Jandarma Genel Komutanlığı'na tahsisi uygun görülmüş, anılan tahsis ... parsel sayılı taşınmaz yönünden Mersin Valiliği İl Defterdarlığı Milli Emlak Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı oluruyla 2 yıl süreyle uzatılmıştır.

İlçe Jandarma Komutanlığı'nın talebi üzerine ... ada, ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar tevhit edilerek ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz oluşturulmuş ve ... parsel sayılı taşınmaz son olarak Jandarma Karakol Komutanlığının iskanı, spor ve eğitim alanı olarak kullanılmak üzere Mersin Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı oluruyla Jandarma Genel Komutanlığı'da süresiz olarak tahsis edilmiştir.

Davalı idarece, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü ve İl Mahalli İdareler Müdürlüğü’nün mülga Yenice Belde Belediye Meclis Kararı ile kabul edilen ... tarih ve ... sayılı planın usulüne uygun onaylanmadığından yürürlükte olmadığı yönündeki görüşü sonrasında planlama alanında 2013 yılında hazırlanan planların geçersiz olduğu değerlendirilerek Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı onaylanmış, anılan nazım imar planında taşınmaz yeşil alan ve ibadet alanı olarak planlanmıştır.

Anılan nazım imar planının 12.10.2018-12.11.2018 tarihleri arasında askıya çıkarılması üzerine davacı tarafından askıda yapılan itiraz, Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararı ile reddedilmiştir.

Bunun üzerine, Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükteki şekliyle 5. maddesinde; "Nazım İmar Planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. maddesinin e) bendinde "Kamu kurum ve kuruluşları veya plan müellifleri; ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından plana ilişkin görüşlerini alır. Kurum ve kuruluşlar, görüşlerini en geç otuz gün içerisinde bildirmek zorundadır. Görüş bildirilmesi için etüt ve analiz gibi uzun süreli çalışma yapılması gereken hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının talebi üzerine otuz günü geçmemek üzere ilave süre verilir. Bu süre içerisinde görüş bildirilmediği takdirde plan hakkında olumsuz bir görüşün bulunmadığı kabul edilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, istinaf başvurusunun reddine karar verilen İdare Mahkemesi kararında, ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:...sayılı ara kararıyla bilgi belge istenilmesine yönelik ara kararına verilen cevaptan dava konusu taşınmazın 31.05.2006 tarihinden itibaren 2 yıllığına Jandarma Karakol Komutanlığına tahsis edildiği, ancak halen tahsis amacına uygun olarak kullanılmadığı,

diğer taraftan plan yapım aşamasında davalı idarece görüşü alınan İlçe Jandarma Komutanlığınca dava konusu taşınmazla ilgili bir görüş bildirilmediği belirtilerek davacının itirazları yerinde olmadığı değerlendirmelerine yer verilmiş ise de kamulaştırma işlemleri tamamlandıktan sonra Mersin Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı oluruyla 2 yıl süreyle Jandarma Genel Komutanlığı'na tahsisi uygun görülen dava konusu taşınmazın tahsisinin, ilk olarak Mersin Valiliği İl Defterdarlığı Milli Emlak Müdürlüğü'nün...tarih ve ... sayılı oluruyla 2 yıl süreyle uzatıldığı,

sonrasında da ... tarih ve ... sayılı olurla süresiz olarak tesis edildiği görülmektedir.

Bununla birlikte, Mersin Belediye Başkanlığının... tarih ve ... sayılı yazısı ile Tarsus İlçesi Yenice Mahallesinde 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu yapımı aşamasında 3194 sayılı Kanunun 8. maddesinin e) bendi gereği davacı idareden kurum görüşü istenildiği, ... tarih ve ... sayılı Mersin Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğünce verilen cevapta, söz konusu alanda bulunan mer'i imar planında Hazineye ait 57 adet taşınmazdan 8 adedinin sağlık ocağı, jandarma, okul, cami ve resmi kurum olarak planlı olduğu hususu dikkate alınarak planlama yapılmasında sakınca bulunmadığı bildirilmiştir.

Bu durumda, Yenice Jandarma Karakol Komutanlığının iskânı, spor ve eğitim alanı olarak kullanılmak üzere kamulaştırılan dava konusu taşınmazın Mersin Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı oluruyla Jandarma Genel Komutanlığı'da süresiz olarak tahsis edildiği hususu ve 3194 sayılı Kanunun 8. maddesinin e) bendi gereği davacı idareden istenilen kurum görüşüne verilen cevap dikkate alınmak suretiyle değerlendirme yapılması gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda isabet bulunmamıştır.