Danıştay 6. Daire E.2021/10777 K.2025/3257

Dava konusu istem: Konya ili, Seydişehir ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parseli kapsayan alana ilişkin 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararıyla onaylanan parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, parselasyon işleminin dayanağı uygulama imar planına uygun olduğu, düzenleme sınırının ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun geçirildiği, düzenleme ortaklık payının mevzuatın öngördüğü yasal ölçüler içerisinde alındığı, davacıya eski yerine isabet eden yerden ve mevcut binasını koruyacak şekilde imar parseli tahsis edildiği,

uygulama sonrasında davacıya tahsis edilen yeni parselin ekonomik yönden ve imar hukuku açısından eski parseli ile eşdeğer olduğu, dolayısıyla davalı idarece tesis edilen işlemin dava konusu edilen parsel yönünden hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Uygulama imar planına göre alanda 500,00 metrekareden küçük imar parseli oluşturulamayacağından davacıya hisseli tahsis yapıldığı belirtilmişse de alanda daha küçük imar parsellerinin oluşturulduğu, bu sebeple davacıya müstakil parsel tahsisi yapılabileceği, davanın reddi yolundaki temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacıya yapısının bulunduğu yerden imar parseli tahsis edildiği, parselasyon işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Uyuşmazlıkta, mahkemece parselasyon işlemine ait tüm bilgi ve belgelerin idareden istenildiği, ancak bu belgelerin dosyaya sunulmamasına rağmen keşif ve bilirkişi incelemesine karar verildiği, bilirkişiler tarafından sadece dosyada yer alan kısıtlı belgelere göre inceleme yapılarak tahmini tespitlerde bulunulduğu görüldüğünden, öncelikle düzenlemeye giren tüm parselleri gösterir düzenleme haritası, yine tüm parselleri gösterir dağıtım cetvelleri, düzenleme ortaklık payı hesabına ait cetvel ile tescil belgelerinin getirtilmesi,

ayrıca davacının iddia ettiği gibi dava konusu parselden daha önce herhangi bir terk işlemi yapılıp yapılmadığının araştırılarak gerekirse yeniden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği sonucuna varıldığından, eksik bilgi ve belgeye dayanılarak yapılan incelemeye göre davanın reddi yolunda verilen kararda isabet görülmemiştir.

Bu durumda, temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Konya ili, Seydişehir ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parseli kapsayan alana ilişkin 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararıyla parselasyon işlemi onaylanmıştır. Davacı tarafından, kendisine müstakil parsel tahsisi mümkün iken bunun yapılmadığı, hisseli parsel tahsis edildiği, daha önce parselden terk işlemi yapıldığı ancak bunun düzenleme ortaklık payı kesintisinde dikkate alınmadığı öne sürülerek parselasyon işlemine askı süresinde yapılan itirazın zımnen reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin 1. fıkrasında.

"İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir.

Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmü, aynı maddenin 2. fıkrasında.

"Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme alanındaki nüfusun kentsel faaliyetlerini sürdürebilmeleri için gerekli olan umumi hizmet alanlarının tesis edilmesi ve düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir.

Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırk beşini geçemez." hükmü, 7. fıkrasında işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "parselasyon planı yapılmadan ifraz ve tevhit edilerek tescil edilen parsellerden, imar planında umumi hizmet alanlarına rastladığı için terk edilen veya bağışlanan alanların toplam parsel alanına oranı, yeni yapılacak parselasyon planındaki düzenleme ortaklık payı oranına tamamlayan fark kadar düzenleme ortaklık payı alınabilir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, Mahkemece verilen ... tarih ve E:... sayılı ara kararıyla parselasyon işlemine ait ada dağıtım cetvelinin tamamı ile düzenleme ortaklık payı oranının hesabını gösteren cetvelin, parselasyon planının onaylandığını ve tapuya tescil edildiğini gösteren belgeler de dahil tüm bilgi ve belgeleri içeren işlem dosyasının gönderilmesinin davalı idareden istenildiği, davalı idarece ara kararına verilen cevapta yalnızca davacının parselini gösterir dağıtım cetvelinin sunulduğu, diğer belgelerin ise sunulmadığı, bunun üzerine Mahkemece keşif ve bilirkişi incelemesi kararı verildiği,

düzenlenen bilirkişi raporunda ise, davalı idareden talep edilmesine rağmen dosyaya sunulmayan ancak davacı tarafından dosyaya sunulan kısıtlı ve sadece dava konusu parselin yer aldığı dağıtım cetveline göre inceleme yapıldığının belirtildiği görülmüştür.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre düzenlenen bilirkişi raporunda, 292,00 metrekare yüz ölçümü olan dava konusu ... ada, ... sayılı parselin düzenlemeye 327,22 metrekare olarak girdiği, dosyada bulunan yalnızca dava konusu parseli gösterir dağıtım cetveline göre parselden daha önce 35,22 metrekare yola terk işlemi yapıldığının belirtildiği, ancak yine bu terk işlemine dair taraflarca herhangi bir bilgi belge sunulmadığı, dosyadaki verilerden bu bilgilerin bilirkişilerce üretildiği, düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldıktan sonra,

262,20 metrekare hak edişine karşılık, davacıya tek katlı yapısının bulunduğu ve kadastral parselinin isabet ettiği yerden tahsis yapıldığı, ancak dava konusu işlemin dayanağı olan uygulama imar planı notlarında 500,00 metrekareden küçük imar parseli üretilemez şartının bulunması nedeniyle hisseli parsel tahsisi yapılmasının teknik zorunluluk olduğu tespitlerine yer verildiği, Mahkemece bu tespitlere dayanılarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, Mahkemece parselasyon işlemine ait tüm bilgi ve belgelerin idareden istenildiği, ancak bu belgelerin dosyaya sunulmamasına rağmen keşif ve bilirkişi incelemesine karar verildiği, bilirkişiler tarafından sadece dosyada yer alan kısıtlı belgelere göre inceleme yapılarak tahmini tespitlerde bulunulduğu görüldüğünden, öncelikle düzenlemeye giren tüm parselleri gösterir düzenleme haritası, yine tüm parselleri gösterir dağıtım cetvelleri, düzenleme ortaklık payı hesabına ait cetvel ile tescil belgelerinin getirtilmesi,

ayrıca davacının iddia ettiği gibi dava konusu parselden daha önce herhangi bir terk işlemi yapılıp yapılmadığının, parsellerin dayanağı imar planı koşullarına göre oluşturulup oluşturulmadığının araştırılarak gerekirse yeniden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği sonucuna varıldığından, eksik bilgi ve belgeye dayanılarak yapılan incelemeye göre davanın reddi yolunda verilen kararda isabet görülmemiştir.

Öte yandan, bilirkişi raporunda, uygulama imar planında 500,00 metrekareden küçük imar parseli üretilemez şartının bulunması nedeniyle müstakil parsel tahsisi yapılamayacağı belirtilmişse de alanda 500,00 metrekareden küçük imar parsellerinin oluşturulduğu anlaşılmış olup, yeniden yapılacak incelemede bu parsellerin 500,00 metrekareden daha küçük oluşturulmasının nedeninin de açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bu itibarla, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.