Danıştay 6. Daire E.2021/6415 K.2024/3570

Dava konusu istem: Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde doğusu ve güneyi ... parsel sayılı taşınmaz, batısı patika yol, kuzeyi ... parsel sayılı taşınmaz ile çevrili tapulama harici, 6 dekar civarındaki taşınmazlara dair parselasyon yapılmasına ilişkin Side Belediye Encümenin ...tarih ... sayılı kararı ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlarda parselasyon yapılmasına yönelik ... tarihli, ... sayılı Side Belediye Encümen kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan belge ve bilgiler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, yoldan ihdas edilen parsellerin belediye adına tescil edilği ve bu nedenle düzenleme ortaklık payı oranının fazla çıktığı ve 2981 sayılı Kanunun Ek-1 maddesinin uygulama şartları olmadığı halde uygulandığı dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekeçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu taşınmazların hazine adına tescil edildiği, davanın süresinde açılmadığı ve uyuşmazlık konusu alanda davacıların tescilli parselleri olmadığından davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde doğusu ve güneyi ... parsel sayılı taşınmaz, batısı patika yol, kuzeyi ... parsel sayılı taşınmaz ile çevrili tapulama harici, 6 dekar civarındaki taşınmazlar 2000 yılında yapılan kadastro çalışmalarında tescil harici alan, yol ve meydan alanı olarak belirlenmiş, ardından 2001 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında küçük sanayi alanı olarak belirlenmiş ve taşınmaz 573 ada, 1 parsel (daha sonra 745 ada,1 parsel) numarasını alıp hazine adına tescil edilmiş, taşınmazın bulunduğu alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Side Belediye Encümenin ... tarih ... sayılı kararı ile ... tarihli, ... sayılı Side Belediye Encümen kararının alınması üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

Öte yandan davacı tarafından anılan taşınmazların 1947-1948 yıllarından beri ve öncesinde de davacılar murisi Abdullah Şükrü Akdeniz ve onun ölümü ile de davacılar tarafından eklemeli zilyetlik ile para ve emek sarf etmek suretiyle imar ve ihya edildiğinden bahisle .... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında tescil davası açıldığı ve davanın halen derdest olduğu görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (a) fıkrasında, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddenin 3/c bendinde dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Söz konusu maddede yer alan ve iptal davasının sübjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" doktrin ve içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır. Menfaatin kişisel ve meşru olması için hukuki bir durumdan ortaya çıkması gerekir. Sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırları her olayda yargı yerince uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacılar tarafından davaya konu taşınmazın kendi adlarına tescili istemiyle.... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında dava açıldığı ve davanın derdest olduğu, parselasyon işleminin yapıldığı tarihte tapuda kayıtlı malikler adına imar parselleri tesis edildiği, mezkur taşınmazın hiçbir zaman davacılar adına tescilinin de olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon işlemleri arsa ve arazilerin malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı alınmaksızın tesis edilebileceğinden bu işlemlere karşı açılan davaların da tapuda kayıtlı malikler veya diğer hak sahipleri tarafından açılabileceği, malik olmayıp ancak taşınmaz üzerinde hak iddia edenlerin ise taşınmazın tapu kaydını adlarına tescil ettirmeleri halinde dava açabilecekleri göz önüne alındığında davacıların dava konusu işlemlerde yasal ve güncel bir menfaat ilişkilerinin bulunmaması nedeniyle dava açma ehliyetlerinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.