Danıştay 6. Daire E.2021/764 K.2023/6169

Dava konusu istem: Davacı şirkete, 2872 sayılı Çevre Kanununun 8. maddesi ve Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 13.maddesinin ihlal edildiğinden bahisle, Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin (r) bendi uyarınca 216.591,00-TL para cezası verilmesine dair … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca Beylikdüzü Belediye Başkanlığına yapılan bir yetki devri olmadığı ve denetim yetkisi bulunmayan kurumda görevli personel tarafından düzenlenen tutanağa dayanılarak idari para cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının izinsiz hafriyat dökerek tesfiye ettiğine dair her ne kadar Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü tarafından tutanak düzenlenmiş olsa da kendi denetim elemanlarınca da sahada denetim yapıldığı, alanda hafriyat döküm ve tesfiye fiilinin gerçekleştirildiğinin tespit edildiği, fotoğraflanarak tutanak altına alındığı, dava konusu idari yaptırım kararının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Hafriyatların İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının yetkili döküm yerlerine boşaltıldığı, yapılan çalışma ile geçici yol yapımı için dökülen malzemenin kaldırıldığı, Beylikdüzü Belediye Başkanlığı tarafından verilen 02/08/2019 tarihli yazıda dolgu malzemesine rastlanmadığının bildirildiği, 20/06/2019 tarihinde davalı idare tarafından yapılan denetimde numune alınarak laboratuvara gönderilmesi gerekirken bunun yapılmadığı, yalnızca çekilen fotoğraflara dayanılarak işlem tesis edildiği, uygulanan idari para cezasının fahiş olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirkete, 2872 sayılı Çevre Kanununun 8. maddesi ve Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 13.maddesinin ihlal edildiğinden bahisle, Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin (r) bendi uyarınca 216.591,00-TL para cezası verilmesine dair … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2872 sayılı Çevre Kanununun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde; ''Atık: Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü maddeyi'' ifade edeceği, ''Kirletme yasağı'' başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında; ''Her türlü atık ve artığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.''; ''İdari nitelikli para cezaları'' başlıklı 20. maddesinin ''r'' bendinde de;

''Bu Kanunda ve yönetmeliklerde öngörülen usûl ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak atık toplayan, taşıyan, geçici ve ara depolama yapan, geri kazanan, geri dönüşüm sağlayan, tekrar kullanan veya bertaraf edenlere 24.000 Türk Lirası, ithal edenlere 60.000 Türk Lirası idari para cezası verilir.''; aynı maddenin 2. fıkrasında ise.

"Bu maddenin (k), (l), (r), (s), (t), (u), (v) ve (y) bentlerinde öngörülen idarî para cezaları kurum, kuruluş ve işletmelere üç katı olarak verilir.", hükümlerine yer verilmiş bulunmaktadır.

Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 8. maddesinde.

İl belediye mücavir alanı içerisinde il ve ilçe belediyelerinin, büyük şehirlerde büyükşehir belediyelerinin, büyükşehir belediyeleri dışında ise ilçe belediyelerinin, hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları ile doğal afet atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması ve bertarafı ile ilgili yönetim planı hazırlamakla; hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması ve bertarafı faaliyetlerini denetlemekle;

belediye sınırları içindeki hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ile depolama sahalarına izin vermek ve gerektiğinde bu izni iptal etmekle, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirlemek, kurmak/kurdurtmak ve işletmek/işlettirmekle yükümlü oldukları, 13. maddesinde;

hafriyat toprağı ile inşaat yıkıntı atıklarının üretici ve taşıyanları tarafından belediyelerin veya mahallin en büyük mülki amirinin gösterdiği ve izin verdiği geri kazanım ve depolama tesisleri dışında, denizlere, göllere, akarsulara veya herhangi bir yere dökülmesi ve dolgu yapılmasının yasak olduğu,

faaliyetleri sonucu hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının üretimine neden olacak özel veya resmi kişi, kurum ve kuruluşların bu atıkların üretilmesinden önce ilgili belediyeye/ mahallin en büyük mülki amirlerine başvurarak gerekli izinleri almak, atıklarını bu yönetmeliklerde belirtilen usul ve esaslara göre bu mercilerin göstereceği geri kazanım/depolama sahasına taşınmasını sağlamakla yükümlü oldukları hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden. Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü personeli tarafından şikayet üzerine 30/05/2019 tarihinde yapılan denetim neticesinde; ... Mahallesi, ...

Caddesi (açılmamış cadde) üzerinde davacı firma tarafından inşaat sahasına girip çıkan araçların yolunu açmak için hafriyat kökenli malzeme dökülerek serildiğinin tespit edildiği, durumun fotoğraflanarak 30/05/2019 tarihli Çevre Denetim Tutanağının düzenlendiği, söz konusu Çevre Denetim Tutanağının Beylikdüzü Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ekinde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına gönderilmesi üzerine İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü personeli tarafından alanda denetim yapılarak 20/06/2019 tarihli tespit tutanağının düzenlendiği,

anılan tespit tutanağında "Palm Marin isimli projenin yanındaki ... Caddesi ve ... Caddesi kesişiminden ...

Caddesine doğru hafriyat döküldüğü, denetim esnasında dökülen hafriyatın tesfiye edildiği" tespitine yer verilerek durumun fotoğraflandığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğünün 28/06/2019 tarihli dava konusu idari yaptırım kararı ile davacıya para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu idari yaptırım kararında her ne kadar Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün 30/05/2019 tarihli Çevre Denetim ve Tespit Tutanağına dayanılarak para cezası verildiği belirtilmiş olsa da, dava konusu işlemin tesisinde söz konusu Çevre Denetim ve Tespit Tutanağı ile yetilmeyerek bu hususta denetim yetkisi mevcut olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü personeli tarafından da alanda denetim yapıldığı, durumun fotoğraflanarak 20/06/2019 tarihli tespit tutanağının düzenlendiği görülmektedir.

Bu itibarla, dava konusu idari yaptırım kararına konu ihlalin Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün 30/05/2019 tarihli Çevre Denetim ve Tespit Tutanağı yanında ayrıca denetim yetkisi mevcut olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü personeli tarafından düzenlenen 20/06/2019 tarihli tutanak ile de tespit edilmiş olması karşısında, her iki tespit tutanağı içeriğinde yer verilen tespitler eki fotoğraflar birlikte değerlendirilmek suretiyle işin esasına girilerek yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.