Danıştay 6. Daire E.2022/4769 K.2022/8795

Dava konusu istem: Antalya İli, Manavgat İlçesi, …Mahallesi, …parsel sayılı taşınmaz üzerinde turizm tesisi gerçekleştirmek üzere lehine kesin tahsis yapılan ve daha sonra kapasite artışı nedeniyle 4916 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanunun Geçici 2. maddesinden faydalandırılması uygun görülen davacı tarafından,

anılan Kanunun Geçici 2. maddesi uyarınca yapılacak işlemlere esas olmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığınca tespit edilmiş olan cari yıl proje maliyet bedelinin (toplam yatırım maliyetinin) %3'ü oranındaki 2.593.127.04-TL bedelin ödenmesinin istenilmesine ilişkin ... tarihli, …sayılı Manavgat Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğü işlemine karşı yapılan 10/05/2021 tarihli itirazın reddine dair Manavgat Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğünün … tarihli, …sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; hazineye ait taşınmazın davacı lehine olan tahsisinin devamının 4916 sayılı Kanunun Geçici 2.maddesi uyarınca sağlanmış olduğu hususu dikkate alındığında, anılan madde uyarınca davacı şirketin, cari yıl proje maliyet bedelinin % 3’ünü ödemesi gerektiği, Hazine taşınmazı üzerinde kapasite artışı nedeniyle 4916 sayılı Kanunun Geçiçi 2. maddesinden yararlanıldığı, bu yararlanmanın 4 yıldızlı otel üzerinden yapıldığı, tür, sınıf ve kapasitesi 392 yataklı, 5 yıldızlı otel olan turizm tesisi tahsisi yapıldığı dikkate alındığında, 5 yıldızlı otelin 2021 yılı proje maliyet bedeli üzerinden 2.593.127,04-TL'nin davacıdan istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

2007 yılında talep edilen proje maliyet bedelinin %3'ü oranındaki bedelin idareye ödendiği, hesaplamanın 4 yıldızlı otel proje maliyet bedeli üzerinden değil, 5 yıldızlı otel proje maliyet bedeli üzerinden yapılması gerektiğinden bahisle tahsilat tarihinden 1 yıl sonra 01/07/2009 tarihinde, 2009 yılı maliyet birim fiyatları üzerinden "ek ödeme" istenmesiyle ihtilafın doğduğu, idarenin gelinen aşamada bu defa 2007 yılında yapılan ödemeyi yok sayarak 2021 yılı proje maliyet bedelleri üzerinden hesaplama yaptığı, yapılan işlemin hukuki ve maddi hata içerdiği, uyuşmazlığın hesaplamaya baz alınan ana rakamdan kaynaklandığı,

idarenin hesaplamaya esas alınacak rakamı belirlerken 4 yıldızlı otel birim maliyet bedellerini esas alması gerekirken 5 yıldızlı otel birim maliyet bedellerini esas aldığı, taraflarınca işletilen otelin 4 yıldızlı olduğu, proje maliyet bedelinin bugüne kadar hep 4 yıldızlı otel proje maliyet bedeli üzerinden hesaplandığı, dosyada bulunan …tarihli, …karar numaralı Arazi Tahsis Komisyonu kararında otelin 4 yıldızlı olduğunun kabul edilmiş olduğu,

dolayısıyla 2007 yılında 4 yıldızlı otel birim maliyet değerlerine göre hesaplanmış olan bedelin kabulü ve ilave bedel istenmemesi gerektiği, yatırım maliyet bedelinin 5 yıldızlı otel birim maliyet bedelleri üzerinden hesaplanacağına dair hiçbir kuruma taahhütte bulunulmadığı, 2008 yılında yapılan ödemenin idarece mahsup edilmediği, 5 yıldızlı otel proje maliyet bedeli hesaplamaya esas alınacak ise 2007 yılı proje maliyetlerinin dikkate alınması gerektiği, 2008 yılında ödenen bedelin mahsubunun tecil faizi hesaplanarak yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması ve davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 17/2. maddesi uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya İli, Manavgat İlçesi, …Mahallesi, …parsel sayılı taşınmaz üzerinde turizm tesisi gerçekleştirmek üzere lehine kesin tahsis yapılan ve daha sonra kapasite artışı nedeniyle 4916 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanunun Geçici 2. maddesinden faydalandırılması uygun görülen davacı tarafından,

anılan Kanunun Geçici 2. maddesi uyarınca yapılacak işlemlere esas olmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığınca tespit edilmiş olan cari yıl proje maliyet bedelinin (toplam yatırım maliyetinin) %3'ü oranındaki 2.593.127.04-TL bedelin ödenmesinin istenilmesine ilişkin … tarihli, …sayılı Manavgat Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğü işlemine karşı yapılan 10/05/2021 tarihli itirazın reddine dair Manavgat Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğünün … tarihli, …sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesinde. "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. 2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, b)..., tarihi izleyen günden başlar. ..." hükmüne. 11. maddesinde.

"İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne yer verilmiş, 20/A maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde.

12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca yapılan satış, tahsis ve kiralama işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar hakkında ivedi yargılama usulünün uygulanacağı, 2. fıkrasının (a) bendinde; ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu, (b) bendinde ise ivedi yargılama usulünde bu Kanunun 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı kurala bağlanmıştır.

4916 sayılı Çeşitli Kanunlarda ve Maliye Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun Geçici 2. maddesinde;" Kanunları uyarınca turizm yatırımı yapılmak amacıyla adlarına kamu arazisi tahsis edilen ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, ilgili bakanlıkların iznine tâbi işlemleri izinsiz olarak gerçekleştiren veya sözleşmelerine aykırı davranan yatırımcılar ve işletmeciler hakkında açılan davalardan;

cari yıl proje maliyet bedelinin % 3’ü ile dava masraflarını defaten ödemeleri, sözleşmeden doğan mali yükümlülüklerini yerine getirmeleri ve ilgili bakanlıklar ile yeniden sözleşme yapmaları kaydıyla vazgeçilir, bu şartların yerine getirilmesi kaydıyla, dava açılması gerekenler için ise dava açılmaz ve tahsisleri devam eder.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Çevre ve Orman Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığının görüşü alınmak kaydıyla Maliye Bakanlığınca belirlenir.

" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava. Antalya İli, Manavgat İlçesi, …Mahallesi, …parsel sayılı taşınmaz üzerinde turizm tesisi gerçekleştirmek üzere lehine kesin tahsis yapılan ve daha sonra kapasite artışı nedeniyle 4916 sayılı Çeşitli Kanunlarda ve Maliye Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun Geçici 2. maddesinden faydalandırılması uygun görülen davacı tarafından,

anılan Kanunun Geçici 2. maddesi uyarınca yapılacak işlemlere esas olmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığınca tespit edilmiş olan cari yıl proje maliyet bedelinin (toplam yatırım maliyetinin) %3'ü oranındaki 2.593.127.04-TL bedelin ödenmesinin istenilmesine ilişkin 09/04/2021 tarihli, 753052 sayılı Manavgat Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğü işlemine karşı yapılan 10/05/2021 tarihli itirazın reddine dair Manavgat Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğünün …tarihli, …sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden.

4916 sayılı Kanunun Geçici 2. maddesi uyarınca yapılacak işlemlere esas olmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığınca tespit edilmiş olan cari yıl proje maliyet bedelinin (toplam yatırım maliyetinin) %3'ü oranındaki 2.593.127.04-TL bedelin ödenmesi gerektiğine ilişkin davalı idarenin …günlü, …sayılı işleminin davacıya 28/04/2021 tarihinde tebliğ edildiği (davacı tarafından bu söz konusu işleme karşı yapılan itiraz dilekçesinde beyan edilmiştir), davacı tarafından söz konusu işlemle istenilen bedele itirazını ve söz konusu bedelin ertelenmesi talebini içeren dilekçeyle 10/05/2021 tarihinde davalı idareye başvurulduğu,

Manavgat Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğünün … tarihli, …sayılı işlemiyle başvurunun reddi üzerine ret işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davalı idarenin …günlü, …sayılı işlemine karşı davacının itirazını ve bedelin ertelenmesini içeren dilekçeyle 10/05/2021 tarihinde yapılan başvurunun 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru olması ve ivedi yargılama usulüne tabi olan uyuşmazlıkta 2577 sayılı Kanunun 20/A maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca aynı Kanunun 11. maddesi hükümlerinin uygulanma olanağının bulunmaması karşısında,

4916 sayılı Kanunun Geçici 2. maddesi uyarınca yapılacak işlemlere esas olmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığınca tespit edilmiş olan cari yıl proje maliyet bedelinin (toplam yatırım maliyetinin) %3'ü oranındaki 2.593.127.04-TL bedelin ödenmesi gerektiğine ilişkin davalı idarenin ilk işlemi olan … günlü, …sayılı işleminin tebliğini izleyen günden itibaren dava açma süresinin başlayacağının kabulü gerekmektedir.

Bu durumda, davalı idarenin … günlü, …sayılı işleminin davacıya tebliğ edildiği 28/04/2021 tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde dava açılması gerekmekte iken, 08/09/2021 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğundan işin esasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla, davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.