Danıştay 6. Daire E.2022/7343 K.2023/3182

2- … VEKİLLERİ : Av. …

II- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı - …

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF

1- … Belediye Başkanlığı 2- … 3- …

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Mersin ili, Tarsus ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselde yer alan taşınmazın kamulaştırılması istemiyle 11/03/2014 tarihli dilekçeyle Tarsus Belediye Başkanlığı'na yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 20/10/2021 tarih ve E:2021/692, K:2021/11613 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin;

taşınmazın "kısmen 10 metre en kesitli imar yolu" olarak planlanan kısmı yönünden, "Taşınmazın planda kamu alanı kullanımından çıkartılmasına yönelik talebin zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada davanın reddine karar verildiği göz önünde bulundurulduğunda, davacının kamulaştırma istemli başvurusu üzerine davalı idarece, davaya konu taşınmazın yetki ve sorumluluğunda bulunan 10 metre en kesitli yola isabet eden kısmının kamulaştırma işlemlerinin geciktirilmeksizin sonuçlandırılması gerekirken,

davacının başvurusuna cevap verilmemek suretiyle mülkiyet hakkı üzerindeki kısıtlılığın ne zamana kadar devam edeceği konusundaki belirsizliğin devam ettirilmesi karşısında, dava konusu işlemde bu kısım yönünden hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesiyle iptaline, "Kapalı Spor Tesisi Alanı" olarak ayrılan kısmı yönünden ise, " Spor tesis alanları yönünden mevcut imar planlarına göre kamulaştırmadan sorumlu yatırımcı kuruluşun Gençlik ve Spor Bakanlığı olduğu, Tarsus Belediye Başkanlığı'nın bu kısım yönünden kamulaştırma sorumluluğunun bulunmadığı,

davacılar tarafından da söz konusu taşınmazın kamulaştırılması istemiyle Tarsus Belediyesi Başkanlığına müracaat edildiği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

1-Tarsus Belediye Başkanlığı tarafından; talep edilen değişikliğin 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı Tadilatı gerektirdiği ve bu yetkinin Büyükşehir Belediyesine ait olduğu gerekçesiyle kendilerine husumet yöneltilemeyeceği, davaya konu taşınmazın bulunduğu alana ait onaylı imar planlarıda söz konusu taşınmazın park ve ortaöğretim tesisleri alanına isabet ettiği, ihtiyaç halinde okul alanı için kamulaştırma işleminin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gerçekleştirileceği belirtilerek, bu husustaki sorumluluğun Milli Eğitim Bakanlığı'na ait olduğu, dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

2- Davacı tarafından; davayı açtıkları tarih itibariyle taleplerinde haklı olduklarını, idare tarafından yapılan her imar planı değişikliğinde tekrar tekrar yeni başvuru yapmaya zorlanmalarının veya yeni dava açmak zorunda bırakılmalarınn hukuki güvenlik ilkesini, mülkiyet ve adil yargılanma hakkını zedelediği belirtilerek, davanın redde ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olmadığı ileri sürülmketedir.

SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından maliki olduğu, "Mersin İli, Tarsus İlçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parsel"de yer alan taşınmazın 1/1000 ve 1/5000 ölçekli planlarda park ve yönetim merkezi alanları olarak yer aldığı, bu sebeple mülkiyet hakkının kısıtlandığından bahisle, taşınmazı üzerinde imar planı nedeniyle getirilen kısıtlılığın kaldırılması veya taşınmazının kamulaştırılması istemiyle 11/03/2014 tarihli dilekçeyle Tarsus Belediye Başkanlığı'na başvurulmuş ve başvuru zımnen reddedilmiştir.

Davacı tarafından taşınmazının kamulaştırılması isteminin zımni reddi işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. (Davacının, taşınmazın plandaki kısıtlılığının giderilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun zımnen reddi işleminin iptali için açtığı dava Dairemizin 29/05/2017 tarihli, E:2017/1272, K:2018/1306 sayılı kararıyla görüşülmüştür.)

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 10. maddesinde: "Belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. Beş yıllık imar programlarının görüşülmesi sırasında ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarının temsilcileri görüşleri esas alınmak üzere Meclis toplantısına katılır. Bu programlar, belediye meclisinde kabul edildikten sonra kesinleşir. Bu program içinde bulunan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kamu kuruluşlarına bildirilir. Beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerleri ilgili kamu kuruluşları, bu program süresi içinde kamulaştırırlar. Bu amaçla gerekli ödenek, kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulur.

İmar programlarında, umumi hizmetlere ayrılan yerler ile özel kanunları gereğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya umumi hizmetlerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer kanunlarla verilen haklar devam eder." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden.

Mahkemenin 31/03/2022 tarihli ara kararına cevaben Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısında, "Mersin İli, Tarsus İlçesi, Kemalpaşa Mahallesi, … ada, … parsel numaralı taşınmazın yürürlükte bulunan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planında kısmen 'Spor Tesisi Alanı ve 10 m. En kesitli Taşıt Yolu' olarak işaretlendiği" hususunu bildirildiği, aynı ara karara Tarsus Belediye Başkanlığı'nın 06/04/2022 tarihli cevabında, dava konusu taşınmazın yürürlükteki 02/05/2017 tarihli 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planında kısmen "kapalı Spor Tesisi Alanı"nda, kısmen de "İmar Yolu"nda kaldığının bildirildiği,

yine davalı idare Tarsus Belediye Başkanlığı'nın 20/05/2022 tarihli temyiz dilekçesinde ise söz konusu taşınmazın bulunduğu alana ait onaylı imar planlarında, "Park ve Ortaöğretim Tesisleri Alanı"na isabet ettiği, okul alanı için kamulaştırma işleminin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gerçekleştirilebileceği, 30 bin metrekarenin üzerindeki park ve yeşil alanlara ilişkin sorumluluğun ise Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na ait olduğu iddia edilmektedir.

Bu durumda, davalı idare tarafından davaya konu parselde yapılan imar planı değişikliğine dair beyanlar dikkate alınarak, davaya konu taşınmaza ilişkin güncel mülkiyet durumu ile yine taşınmazın yürürlükte olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planındaki kullanım durumu, plan notları araştırılarak güncel durum tespit edildikten sonra, elde edilen sonuca göre, kamulaştırmaya yetkili idarelerin de tespitiyle yeniden karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla dava konusu kamulaştırma talebinin zımnen reddine ilişkin işlemin kısmen iptali, kısmen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.