Danıştay 6. Daire E.2022/90 K.2024/1837

Dava konusu istem: Samsun ili, Terme İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Terme Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, dava konusu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının 14/11/2017-14/12/2017 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği, askı süresi içinde davacı tarafından anılan plana itiraz edilmediği ve son ilan tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresinin son günü olan 12/02/2018 tarihine kadar dava açılmadığı, bu süre geçirildikten sonra uygulama işlemi bulunmadan, 23/10/2020 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu imar planının uygulanmasına ilişkin 09/10/2020 tarihli işlemin tebliği üzerine süresi içinde dava açıldığı, söz konusu işlemin uygulama işlemi niteliğinde olduğu, bu nedenle davada süre aşımı bulunmadığı ileri sürülmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Terme Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı ile Samsun ili, Terme İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yol alanı olarak belirlenmiş; davalı idarenin … tarih ve … sayılı yazısıyla, anılan taşınmaz üzerinde yol çalışmaları yapılacağı ve bu nedenle taşınmaz üzerinde bulunan ağaç, çit, müştemilat ve ahırların yazının tebliğinden itibaren 5 gün içinde kaldırılması gerektiği belirtilmiş, bu yazının davacıya tebliği üzerine söz konusu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun işlem tarihinden yürürlükte olan "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; yine aynı Kanunun "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması,

değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, "İmar Planları. Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır.

Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metnine yer verilen maddelerin birlikte değerlendirilmesinden; imar planlarına karşı 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuru için, özel bir Kanun olan 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması, bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde,

bu tarihi takip eden altmış günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihini izleyen günden itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde veya itiraz süresi içerisinde başvuruda bulunulmaması durumunda imar planı kesinleşeceğinden, kesinleşme tarihinden itibaren altmış gün içerisinde yahut düzenleyici işlem niteliğindeki imar planının, parselasyon, imar durumu, yapı ruhsatı gibi birel işlemler ile tatbik edilmesi halinde imar planına karşı,

uygulama işleminin tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içerisinde uygulama işlemi ile birlikte ya da tek başına dava açılması gerektiği açıktır.

Dava dosyasının incelenmesinden, uyuşmazlık konusu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının 14/11/2017-14/12/2017 tarihleri arasında bir ay süreyle askıya çıkarılarak ilan edildiği, askı süresi içerisinde davacı tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığı, davanın 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük yasal süre içerisinde de açılmadığı görülmektedir.

Ancak, yukarıda belirtilen süre içerisinde dava açılmamış olmakla birlikte, imar planının uygulamaya konulması üzerine uygulama işlemi ile birlikte imar planına veya doğrudan uygulama işleminin dayanağı olan imar planına karşı yeniden dava açma hakkının bulunduğu ve bu aşamada sadece dayanak imar planına karşı dava açılması halinde dava açma süresinin imar planının süresine (genel dava açma süresi) tabi olduğu açıktır.

Uyuşmazlıkta, davalı idarenin … tarih ve … sayılı yazısıyla, anılan taşınmaz üzerinde yol çalışmaları yapılacağı ve bu nedenle taşınmaz üzerinde bulunan ağaç, çit, müştemilat ve ahırların yazının tebliğinden itibaren 5 gün içinde kaldırılması gerektiğinin belirtildiği, bu yazının davacıya 15/10/2020 tarihinde tebliği üzerine 23/10/2020 tarihinde söz konusu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.

Olayda, davalı idarenin taşınmaz üzerinde yol çalışmalarının başlayacağının bildirimine ilişkin anılan yazının içeriği dikkate alındığında, uygulama işlemi niteliğinde olduğunun kabulü gerekmekte olup, anılan yazının tebliğinden itibaren yasal dava açma süresi içinde dayanağı imar planının iptali istemiyle açılan davada süre aşımı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan davacı tarafından, davalı idarenin yargılama aşamasında vekille temsil edilmediği halde lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüş olup, davanın savunma alınmaksızın süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiğinden davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekmekte ise de, İdare Mahkemesince bozma kararı üzerine verilecek kararın sonucuna göre vekalet ücreti yönünden yeniden değerlendirme yapılarak karar verileceği açıktır.