Danıştay 6. Daire E.2023/3803 K.2024/3611

Dava konusu istem: Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda, 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca Yenimahalle Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen ve Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ... sayılı kararıyla onaylanarak 14/10/2020-15/11/2020 tarihleri arasında ilan edilen parselasyon işlemine karşı davacı tarafından yapılan ... tarih ve ... sayılı itirazın reddine dair Yenimahalle Belediye Encümeninin .. tarih ve ... sayılı kararının onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

14/10/2020-15/11/2020 tarihleri arasında ilan edilen parselasyon işlemine karşı davacı tarafından İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca ''taşınmazının ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza taşınması işleminin geri alınması ve talebi doğrultusunda değiştirilmesi" istemiyle 18/11/2020 tarihinde Yenimahalle Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun cevap verilmeyerek 16/01/2021 tarihinde reddedildiği,

dava açma süresinin işlemeye başladığı 16/11/2020 tarihinden itibaren geriye kalan 58 günlük süre içerisinde en geç 18/03/2021 tarihinde davanın açılması gerektiği, öte yandan davacının 18/11/2020 tarihli başvurusunun askı süresi içerisinde olduğu kabul edilse dahi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca başvurusuna idarece verilen cevaba göre kalan süre içerisinde açılması gerekirken,

davacı tarafından dava açma süresini canlandırmayacağı açık olan 09/02/2022 tarihli başvurunun reddi üzerine dava açma süresi geçirildikten sonra 31/08/2022 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenemeyeceği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: 14/01/2022-14/02/2022 tarihleri arasında ikinci kez ilan edilen dava konusu parselasyon işlemine karşı davacı tarafından ilan askı süresi içerisinde 09/02/2022 tarihinde yapılan itirazın, son ilan tarihi olan 14/02/2022 tarihinden itibaren otuz gün içerisinde cevap verilmeyerek 16/03/2022 tarihinde reddedilmiş sayıldığı dikkate alındığında, bu tarihi izleyen günden itibaren yasal dava süresi olan altmış gün içerisinde açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 31/08/2022 tarihinde açılan davanın esasının süreaşımı nedeniyle incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, Karacakaya Mahallesi, Dörtyol Mevkii, 117 ada, 20 parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda, 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca Yenimahalle Belediye Encümeninin ... tarih ve ...sayılı kararıyla kabul edilen ve Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ... sayılı kararıyla onaylanarak 14/10/2020-15/11/2020 tarihleri arasında ilan edilen parselasyon işlemine davacı tarafından yapılan ...tarih ve ... sayılı itirazın reddine dair Yenimahalle Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı,

dava dışı taşınmaz maliklerince yapılan itirazların bir kısmının kabul edilmesi üzerine parselasyon işleminde yapılan değişiklikler nedeniyle 14/01/2022-14/02/2022 tarihleri arasında 30 gün müddetle ikinci kez askıda ilan edilen parselasyon işlemine davacı tarafından... tarih ve ... sayılı dilekçe ile taşınmazına ilişkin kısmı yönünden itiraz edildiği, davalı idare tarafından davacının ...tarih ve ... sayılı itirazının reddedildiğine dair ... tarih ve ... sayılı bildirim yazısının davacıya 28/02/2022 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine,

davacı tarafından parselasyon işlemine yapılan itirazın reddine dair Yenimahalle Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle 31/08/2022 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

T.C.

Anayasasının 125. maddesinde, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin yazılı bildirim tarihinden başlayacağı hüküm altına alınmış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu kurala bağlandıktan sonra, aynı maddenin 2. fıkrasında, Anayasa kuralına paralel şekilde, idari uyuşmazlıklarda dava açma süresinin yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı, aynı kanunun 11. maddesinde ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması,

değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, otuz gün içinde (İşlem tarihinde yürürlükte bulunan "altmış" ibaresi 08/07/2021 tarih ve 7331 sayılı Kanunun 2. maddesiyle "otuz" olarak değiştirilmiştir.) bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Öte yandan, özel kanun olan 3194 sayılı İmar Kanununun 19. maddesinde; 'İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır. Kesinleşen parselasyon planları tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderilir. Bu daireler ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre re'sen tanzim ve tesis ederler...' hükmüne yer verilmiştir.

Anılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, parselasyon işlemlerine karşı 2577 sayılı yasanın 11. maddesi kapsamında başvuru için, özel bir Kanun olan 3194 sayılı Yasanın 19. maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, parselasyon işlemlerine karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması, bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihini izleyen günden itibaren otuz gün içinde (İşlem tarihinde yürürlükte bulunan "altmış" ibaresi 08/07/2021 tarih ve 7331 sayılı Kanunun 2. maddesiyle "otuz" olarak değiştirilmiştir.) cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde,

bu tarihi takip eden altmış günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen günden itibaren otuz gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihini izleyen günden itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde veya itiraz süresi içerisinde başvuruda bulunulmaması durumunda parselasyon işlemleri kesinleşeceğinden kesinleşme tarihinden itibaren altmış gün içerisinde dava açılması gerektiği açıktır.

Ancak, genel kural bu yönde olmakla beraber parselasyon işlemi gibi subjektif ve kişisel nitelikte idari işlemlere karşı dava açma süresinin başlaması için ilgililere yazılı bildirim yapılması gerekmektedir. Yazılı bildirim yapılmaması halinde, ilgililerin işlemi ve kime karşı karşı dava açabileceklerini öğrenmeleri üzerine dava açabilecekleri tabidir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yargısal içtihatlarda, imar planları, ilanı gereken genel düzenleyici işlem olarak kabul edilmektedir. İmar planlarına dayalı olarak tesis edilen; parselasyon, yapı ruhsatı verilmesi, yapı ruhsatı iptali ve yıkım gibi işlemlerin ise uygulama imar planlarının uygulanmasına yönelik işlemler olduğunda duraksama bulunmamaktadır.

Bu çerçevede, uygulama imar planları doğrultusunda tesis edilen, parselasyon, yapı ruhsatı verilmesi gibi uygulama işlemleri üzerine, altmış günlük dava açma süresi içerisinde uygulama işlemine karşı veya uygulama işlemiyle birlikte ya da ayrıca dayanak imar planına karşı dava açılması da mümkündür.

Yine yerleşik Danıştay içtihatlarına göre, genel düzenleyici işlem niteliğinde olan imar planına karşı askıdan itibaren dava açma süresi içerisinde dava açılabilirken, subjektif nitelikteki parselasyon işlemine (ve dava konusu edilmesi halinde bu işlemin dayanağı olan uygulama imar planına) karşı yasal dava açma süresinin işlemeye başlaması için bu işlem, işlem tarihindeki muhatabına usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmelidir ya da muhatabın bu işlemi tüm unsurlarıyla birlikte öğrendiği açık ve net bir şekilde ortaya konulmalıdır.

Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09/06/2021 tarihli, E:2021/154 K:2021/1202 sayılı; 28/04/2022 tarihli, E:2022/258, K:2022/1668 sayılı; 28/04/2022 tarihli, E:2022/47, K:2022/1665 sayılı; 28/04/2022 tarihli, E:2022/412, K:2022/1664 sayılı kararları da bu yöndedir.

Uyuşmazlıkta, subjektif işlem özelliği taşıyan parselasyon işleminin kesinleşmiş halinin davacıya tebliğ edilmesi ya da bu işlemin davacı tarafından açık ve net bir şekilde öğrenildiğinin ortaya konulması gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre parselasyon planının ilçe belediye encümenince kabul edildikten ve büyükşehir belediye encümenince onaylandıktan sonra yürürlüğe gireceği ve bir ay süreyle ilan edildikten sonra da kesinleşeceği açık olup bu süre içinde yapılan itirazların tamamının ya da bir kısmının kabul edilmesi halinde parselasyon planı yeniden bu süreci takip edip ilan edilerek kesinleştirilmeli ve buna göre de dava açma süresi son kez askı ilanı yapılan parselasyona göre belirlenmelidir.

Bir diğer ifade ile parselasyon planlarına ilişkin itirazların değerlendirilerek kısmen ya da tamamen kabul edilmesi durumunda parselasyonun kesinleşmesi söz konusu olmayacağından, yapım süreci devam eden parselasyon planı kapsamında bulunan taşınmaz malikleri parselasyonun kesinleşmiş haline karşı mevzuatta öngörülen dava açma süresi içerisinde dava açabilecektir.

Somut olayda, her ne kadar dava dışı parsel malikleri tarafından yapılan itirazların bir kısmının kabul edilmesi üzerine dava konusu parselasyon işlemi 14/01/2022-14/02/2022 tarihleri arasında yeniden askıda ilan edilmişse de, söz konusu ilanın sadece itirazları uygun görülen dava dışı parsel malikleri bakımından hukuken sonuç doğuracağının kabulü gerektiği, dava konusu parselasyon işlemine karşı davacı tarafından yapılan ...tarih ve... sayılı itirazın ise Yenimahalle Belediye Encümeninin ... tarih ve ...sayılı kararıyla reddedilmesi ve bu kararın Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanması karşısında, ikinci kez yapılan askı ilanı, davacı bakımından dava konusu parselasyon işlemine karşı dava açma süresini canlandırmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, Yenimahalle Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen ve Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ...sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işlemine yapılan itiraz nedeniyle, dava açma süresinin İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında belirlenmesi gerekmektedir.

Dosya içeriğinden, parselasyon işleminin 14/10/2020-15/11/2020 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı ve bireysel işlem niteliğindeki parselasyon işleminin davacıya tebliğ edilmediği, davacı tarafından parselasyon işlemine askı süresinden sonra 18/11/2020 tarihinde itiraz edildiği görülmektedir.

3194 sayılı Yasanın 19. maddesi uyarınca askı süresinin tamamlanmasıyla kesinleşen parselasyon işlemine karşı askı süresi içerisinde itiraz edilmediğinden, davacının parselasyon işleminin tüm unsurlarından itiraz tarihi itibariyle muttali olduğu sonucuna varılmış olup, dava açma süresinin, davacının parselasyon işlemine yönelik itiraz tarihi olan 18/11/2020 tarihi itibariyle hesaplanması gerekmektedir. Buna göre davacının itiraz ettiği tarihten itibaren işlemeye başlayan dava açma süresinin durduğu, itirazın zımnen reddedildiği 16/01/2021 tarihinden itibaren kalan 60 gün içinde en geç 17/03/2021 tarihinde açılması gerektiği halde, yasal dava süresi geçirilerek 31/08/2022 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu halde, parselasyon işlemine yönelik açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenmesine imkan olmadığı sonucuna ulaşıldığından, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine dair temyize konu idari dava dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.