Danıştay 6. Daire E.2024/2677 K.2025/1699

Dava konusu istem: Isparta ili, Merkez, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı davacıya ait taşınmazın ve bu taşınmaza komşu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Isparta Belediye Encümeninin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun kabulüne ilişkin Isparta Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile Mahkemenin E:... sayılı dosyasında yer alan bilirkişi raporu ve ilgili mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; davaya konu 168 sayılı parselin doğusundan geçen 10 metrelik taşıt yolu ile ... sayılı parsel tarafında kalan ve parselin kuzeyinde yer alan kaldırım genişliğinin daraltıldığı, böylelikle 10 metrelik taşıt yolunun her iki tarafındaki kaldırım genişliğinin aynı hale getirildiği, yol güzergahının ve derecesinin değiştirilmediği,

kaldırım genişliğindeki daraltma nedeniyle yoldan ihdasın oluştuğu, kaldırım genişliğindeki daraltmanın plan bütünündeki ulaşım sistemini ya da kademelenmesini etkileyecek ya da değiştirecek bir değişiklik olmadığı, diğer bir ifadeyle, plan bütünündeki ulaşım sistemi için zorunlu ve gerekli olmadığı, dolayısıyla revizyon imar planında dava konusu alanda yapılan söz konusu değişikliğin yapılmasında herhangi bir zorunlu nedenin bulunmadığı anlaşıldığından,

davaya konu revizyon imar planının dava konusu taşınmazlara (... ada ... ve ... parsele) ve bu taşınmazların önünde yer alan kaldırıma ilişkin kısmının imar mevzuatına, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve teknikleri ile kamu yararına uygun olmadığı, dava konusu Isparta Belediye Encümeninin ... tarihli ... sayılı kararıyla kabul edilen parselasyon işlemi açısından ise;

parselasyonun askı süresinin son günü olan 06.09.2004 tarihini takip eden 60 günün sonu olan 05.11.2004 tarihinde itirazın zımnen reddedilmiş sayılacağı, bu kapsamda davacının bu tarihten itibaren 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen 60 günlük dava açma süresi içinde en son 04.01.2005 tarihine kadar dava açması gerektiği, bu süreler geçtikten çok sonra açılan davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle Isparta Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının dava konusu taşınmazlara (... ada ... ve ... parsele) ve bu taşınmazların önünde yer alan kaldırıma ilişkin kısmının iptaline,

dava konusu Isparta Belediye Encümeninin ... tarihli ... sayılı kararıyla kabul edilen parselasyon işlemi yönünden ise davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Danıştay Altıncı Dairesinin 26/09/2023 tarihli, E:2022/5197, K:2023/6842 sayılı bozma kararına uyularak 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonuna ilişkin kısım yönünden verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, parselasyon işlemi yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kararın istinaf başvurusuna konu edilmeyerek kesinleştiği görüldüğünden uyuşmazlık dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının onaylanmasına ilişkin işlem yönünden incelendi ve gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının maliki olduğu Isparta İli, Merkez, ...

Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel ile komşu ... ada, ... sayılı parselin bulunduğu alanda Isparta Belediye Encümeninin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile parselasyon yapıldığı, aynı alanda Isparta Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun kabul edildiği, söz konusu plan revizyonuyla davacının maliki olduğu taşınmazın doğusunda bulunan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın kuzey doğusunda yer alan kaldırım boşluğunun kaldırılarak imar adası içine dahil edildiği,

davacı tarafından anılan düzenlemeler ile komşu parselin inşaat yapılabilecek hale getirildiği ve komşu parselde yapılacak olan yapının çekme ve yaklaşma mesafelerinin mevzuata uyulmadan planlandığı belirtilerek bu hususta gerekli işlemlerin yapılması istemiyle 16/06/2020 tarihli dilekçe ile Isparta Belediye Başkanlığına bavuruda bulunulduğu, 25/06/2020 tarihinde yapılan plan değişiklikleriyle kendi parselleri aleyhine komşu parsel lehine düzenlemeler yapılarak mağdur edildiğinden bahisle mağduriyetinin giderilmesi talebiyle yeniden başvuruda bulunulduğu,

26/06/2020 tarihli Isparta Belediye Başkanlığı yazısıyla yapılan uygulamaların mevzuata uygun olduğu, 12/01/2007 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uygulanmasının esas olduğu, komşu parsele verilen imar durum belgesinin mevzuata uygun olduğunun belirtildiği, 29/07/2020 tarihinde ise; dava konusu 8101 ada, 168 sayılı parselde Isparta Belediye Meclisinin 12/01/2007 tarihli uygulama imar planına dayanılarak yapı ruhsatının onaylandığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, davalı idarenin 26/06/2020 tarihli cevap yazısı ile aynı tarihte komşu parselde zemin etüdü çalışmalarının başlaması üzerine durumdan haberdar olunduğu belirtilerek, Isparta Belediye Encümeninin ... tarihli ve ... sayılı parselasyon işlemi ile dava konusu parselde yapılan inşaat ruhsatının dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonuna ilişkin Isparta Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan; uygulama imar planı da;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; ... Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ile davacının maliki olduğu Isparta İli, Merkez, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza komşu parsel olan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın kuzey doğusunda yer alan kaldırım boşluğu kaldırılarak imar adası içine dahil edilmiş ve böylelikle 10 metrelik taşıt yolunun her iki tarafındaki kaldırım genişliği aynı hale getirilmiş, davacı tarafından komşu parselin inşaat yapılabilecek hale getirilmesi maksadıyla yolun daraltılması yönünde plan değişikliği yapıldığı iddiasıyla bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, kaldırım genişliğindeki daraltmanın plan bütünündeki ulaşım sistemini ya da kademelenmesini etkileyecek bir değişiklik olmadığı, diğer bir ifadeyle, plan bütünündeki ulaşım sistemi için zorunlu ve gerekli olmadığı,

dolayısıyla revizyon imar planında dava konusu alanda yapılan söz konusu değişikliğin yapılmasında herhangi bir zorunlu nedenin bulunmadığı ve yoğun yapılaşmanın yer aldığı dar yolların ve otopark ihtiyacının bulunduğu Isparta kent merkezinde yer alan dava konusu alanda bu tür yol kenarı genişliklerinin korunması gerektiği yönünde tespitlere dayanılarak İdare Mahkemesince işlemin iptaline karar verilmiş ise de; anılan bilirkişi raporunda; kaldırım genişliğinin daraltılması yönündeki değişikliğin yol güzergahını ve derecesini değiştirmediği,

plan bütünündeki ulaşım sistemini ve kademelenmesini etkilemediği ve bu nedenle ulaşım sistemi üzerinde olumsuz etkisinin bulunmadığı yönünde görüşlere de yer verildiği öte yandan, dava konusu alanda daha önce yürürlükte bulunan 1988 onay tarihli uygulama imar planı bütününe bakıldığında, dava konusu alanın yakın çevresindeki yapı adalarında dava konusu parseldeki gibi bir kaldırım genişliğinin bulunmadığı, 10 metre en kesitli imar yolunun sağında ve solunda ada hatlarının düzgün bir çizgi halinde olduğu, dava konusu edilen plan revizyonuyla ada hattının çevresiyle uyumlu olacak şekilde düz bir çizgi haline getirildiği görülmüş olup;

yapılan değişikliğin düzenli, sağlıklı şehirleşme amacına uygun olduğu ve bütüncül bir planlama yaklaşımıyla gerçekleştirildiği ve sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali yolundaki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.