Danıştay 7. Daire E.1986/1853 K.1989/3154

1615 SAYILI YASANIN 70.MADDESİ HÜKMÜ UYARINCA, GÜMRÜK İDARE AMİRLERİ TARAFINDAN GÜMRÜK İŞLEMLERİNİN HER SAFHASINDA EŞYA HAKKINDA MUAYENE VE DENETLEME YAPTIRILMASININ MÜMKÜN OLDUĞU HK.<

Uyuşmazlık; İzmir Giriş Gümrük Müdürlüğünde beyanname ile işlem gören ve yükümlü tarafından mond ve katot nikel olarak 75.01 tarife pozisyonunda ve vergiden muaf olarak beyan ve gümrük kimyahanesinde yapılan tahlil sonucu beyana uygunluğu tesbit edilerek fiilen ithal edilen eşyanın bilahare Giriş Gümrük Müdürlüğünce ... Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Fakültesi Kimya Mühendisliği bölümünde tekrar incelettirilerek eşyanın 75.05.90 tarife pozisyonunda nikel anot olarak kabulü ile bu pozisyon üzerinden gümrük vergisi salınmasından doğmuş bulunmakta- dır.

1615 sayılı Gümrük Kanununun 70.maddesinde "Kontrol maksadıyla Bakanlık Müfettişleri; müfettiş muavinleri, kontrolörler ve gümrük idare amirleri muayenesi yapılmış ve işlemleri tamamlanmış giriş, çıkış, transit ve aktarma eşyasının "ikinci muayenesini" her zaman yapabilirler. Keza sözü edilenler gümrük işlemlerinin her safhasında gözetim ve denetlemeye yetkilidirler" hükmü yer almıştır.

Gümrük Yönetmeliğinin 291.maddesinde de "kontrol maksadıyla Bakanlık müfettişleri, müfettiş muavinleri, kontrolör ve gümrük idare amirleri muayenesi yapılmış ve işlemleri tamamlanmış eşyanın açılmayan kaplarda dahil olmak üzere ikinci muayenesini her zaman yapabilirler. Keza sözü edilenler gümrük işlemlerinin her safhasında gözetim ve denetlemeye yetkildirler.

Bu muayene gözetim ve denetlemelerde lüzum görüldüğü takdirde ilgili memularla birlikte mal sahibi veya mümesilinin veya gümrük komisyoncusunun tek başına veya birlikte hazır bulunmaları da istenebilir. Kontrol gözetim ve denetim sonuçları beyannamelerin idare amirlerince mahsus yerine yazılarak altları bunlar tarafından imza edilir. Kontrol sonucu idarece uygun görüldüğü takdirde tahakkuk veya işlem buna göre düzeltilir" denilmektedir.

Bu durumda yukarıda açıklanan madde hükümleri uyarınca gümrük idare amirleri tarafından gümrük işlemlerinin her safhada eşya hakkında muayene ve denetleme yaptırılması mümkün bulunmaktadır. Nitekim olayda da eşyanın yaptırılan ikinci muayenesinde gümrük tarife cetvelinin 75.05 pozisyonunda anodit şekilde elde edilmiş nikel katot olduğu tesbit edilerek gümrük vergisi tahakkuku yapılmıştır.

Diğer taraftan tahlile itirazı düzenleyen 1615 sayılı Kanunun 83.maddesi hükmü yükümlülerin itiraz hakkına ilişkin bir hüküm olup, idarenin 70. maddede yer alan genel denetleme yetkisini kısıtlamamaktadır. Bu nedenle ikinci tahlili istemek hakkını mükellefe ait olduğundan bahisle gümrüğün vergi tahakkukuna esas aldığı işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında isabet görülmemiştir.