Danıştay 7. Daire E.1988/253 K.1989/532

GEÇİCİ KABUL REJİMİNDEN YARARLANARAK GÜMRÜK MUAFİYETİ UYGULANAN İTHAL EŞYASI İÇİN GÜMRÜK VERGİ VE RESİMLERİ TAHAKKUKU YAPILIRSA DA VERGİ VE RESİMLER TEMİNATA BAĞLANIR. GÜMRÜK İDARELERİNCE BEYAN EDİLENİN ÜZERİNDE BİR KIYMET TESBİT EDİLMESİ HALİNDE TAHAKKUKA, TESBİT EDİLEN MİKTAR ESAS ALINIR. ANCAK BU VERGİ HESABI, DOĞRUDAN DOĞRUYA TEMİNAT, YADA DEPOYA ALINACAK VERGİ VE RESİM MİKTARINI TESBİTE YÖNELİK OLUP, MUAFİYET ŞARTLARININ İHLALİ HALİNDE İDARECE YAPILACAK İÖLEMLER İÇİN ÖNEMİ VARDIR, YOKSA MUAFİYET ŞARTLARI İHLAL EDİLMEDİKÇE SAPTANAN KIYMET ÜZERİNDEN TAHSİLATA GEÇİLEMİYECEĞİ HK. <

Uyuşmazlık, Gümrük Müdürlüğünde tescilli gümrük giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın beyan edilen kıymetinin Gümrük Müfettişliğince yapılan kıymet araştırması sonucu noksan bulunması üzerine tahakkuk ettirilen ek gümrük vergi ve resimlerini terkin eden vergi mahkemesi kararının bozulması isteminden ibarettir.

8/182 sayılı "İhracatı Teşvik Kararı"nın 26.maddesinin (d) fıkrasında; ihracatçıların kendilerinin ve/veya yan sanayicilerinin ihracını taahüt ettikleri malların yapımında kullanacakları ham ve yardımcı maddelerle bu malların ihracında kullanacakları ambalaj malzemelerinin, ( "ihracatı teşvik belgesi" almaları kaydıyla) ithal yoluyla karşılanması için döviz tahsis edilebileceği; 33. maddesinde de, bu kararın 26 maddesinin (a) fıkrası çerçevesinde yapılan ithalatın 474 sayılı Kanunun KHK/33 ile değişik 2.maddesi uyarınca gümrük vergisi ve buna bağlı olarak ithalde alınan diğer vergilerden (ithalde alınacak damga resmi dahil) muaf olduğu, bu muafiyetten yararlanmak için ihracatı teşvik belgesine ilişkin döviz tahsis belgesinin ibrazının yeterli olduğu düzenlenmiş bulunmaktadır.

1615 sayılı Gümrük Kanununun "Vergilerin Tahakkuk, Ödenmesi, Ertelenmesi ve eşyanın Teslimi" Başlığını taşıyan Üçüncü Bölümünde yer alan 72. maddesinde gümrüğün denetlemesi altındaki yerlerde bulunan eşyanın, birinci derecede bu eşyaya müteallik gümrük vergisi ve gümrüklerce alınan başka vergilerle para cezalarından dolayı karşılık ve teminat hükmünde olduğu,

77.maddesinde, gümrük vergisi ve diğer vergilerin tahakkuk ettirilip 73.madde gereğince ödenmeden veya teminata bağlanmadan ve gümrüğün izni olmadan eşyanın gümrük denetlemesinden serbest bırakılamayacağı ve sahibine teslim edilemiyeceği belirlenmiş, Kanunun dördüncü bölümünde yer alan ve "geçici olarak giren eşya "başlığını taşıyan 118.maddesinde, ham,

yarı mamul veya mamul maddeleri dışarıdan getirterek memleket içinde başkaca maddeler katılmış olsun olmasın tamamlayıcı veya değerlendirici yada değiştirici az veya çok bir işçilik gördükten sonra yarı mamul veya mamul hale getirilen eşya ile bunların ihracında ambalaj maddesi olarak kullanılmak veya üzerlerine takılmak amacıyla ithal edilecek eşyanın geçici kabul rejiminden yararlanacağı, 119.maddede ise, memlekete geçici olarak girecek yabancı eşyanın vergilerinin, Bakanlıkça kabul ve tesbit edilecek esas ve şartlar dairesinde teminata bağlanacağı hükmüne yer verilmiştir.

Yukarda sözü edilen İhracatı Teşvik Kararı ve Gümrük Kanunu hükümlerine nazaran gümrük vergisinden muafiyet öngörülen ithal eşyaları için vergi tahakkuku yapılmakla beraber vergileri "teminata bağlanmakta yani askıya alınmaktadır.

Olayda da Mudanya Giriş Gümrüğünce tescil edilen ... günlü ... sayılı beyanname ile ithal edilen 39.01 tarife ve istatistik pozisyon numaralı "kondonsasyon müstahsallarından Polyester Cips" isimli eşyanın yukarda anılan hükümler çerçevesinde beyanı üzerine gümrük vergi ve resimlerinin tahakkuk ettirildiği, ancak 8/182 sayılı İhracatı Teşvik kararının 33.maddesi uyarınca vergi ve resimler depoya alınarak ithaline izin verildiği,

ancak 13.12.1982 tarih ve 17897 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 83/2 sayılı İhracatı Teşvik Tebliğinin 25. maddesinin (C) fıkrasında yer alan "İhracatı Teşvik Belgesine istinaden Gümrük muafiyetli ithal edilecek maddenin gümrük idarelerince tesbit edilen kıymetinin belgede gösterilen kıymetınden daha fazla bulunması halinde ilgili gümrük idaresince herhangi bir ceza uygulanmadan gümrük vergi ve resimleri bu son kıymet üzerinden hesaplanır"ş hükmü

uyarınca ek tahakkuk yapılarak tahsilat için tebliğde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Vergi Tahakkukuna esas teşkil eden eşya kıymetinin gümrük idaresince tesbit olunan normal fiyat esasına göre hesaplanması, gerek Gümrük Kanunu gerekse 83/2 sayılı ihracat tebliğinin 25/c maddesi hükümlerine göre mümkün ise de, bu tür ithalatla ilgili vergi hesabı doğrudan doğruya teminat, yada depoya alınacak vergi ve resim miktarını tesbite yönelik olup ancak muafiyet şartlarının ihlali halinde idarece yapılacak işlemler bakımından önem kazanmaktadır.

Böyle olunca da muafiyet şartları ihlal edilmedikçe idarece saptanan kıymet üzerinden gümrük vergi ve resimlerinin istenmesi hukuken mümkün değildir. Olayda ihraç taahhüdünün yerine getirildiği hususu duruşma sırasında yükümlü vekili tarafından ileri sürülmesine ve idarece aksi yolda bir beyanda bulunulmasına göre, dava konusu ek tahakkuk işleminde Gümrük Kanunu ile "İhracatı Teşvik Kararı" hükümlerine uyarlık mevcut değildir.