Danıştay 7. Daire E.2016/7527 K.2020/4798

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen ham mısır yağı cinsi eşya nedeniyle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın ve ödenen 20.768,62 Türk lirasının geri verilmesi isteminin zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, olayda, 22/03/2011 tarihinde tebliğ edilen para cezası kararına 15 günlük itiraz süresi geçirildikten sonra 23/05/2011 tarihinde itiraz edildiğinden, 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamında yapılandırma istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin itiraz süresinin hesaplanmasında yeni bir hukuki durum oluşturduğu kabul edilse dahi,

26/04/2011 tarihinde tebliğ edilen işleme karşı 15 günlük süre içerisinde itiraz edilmediği açık olduğundan dava konusu işlemin para cezası kararlarına vaki itirazın zımnen reddine dair kısmı yönünden davanın esasının inceleme olanağı bulunmadığı.

20.768,62-TL nin iadesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin hukuki sonuç doğuran tasarruf olduğundan idari karar olarak değerlendirilmesi gerektiği, 23/05/2011 tarihlinde yapılan başvurunun 30 günlük süre içerisinde yanıtlanmaması suretiyle 22/06/2011 tarihinde oluşan zımni ret işlemine karşı onbeş günlük itiraz süresi geçirildikten sonra 03/08/2011 tarihinde açılan davada merciine tevdi kararı verilmesinin davacıya hukuki bir yarar sağlamasının da olanaksız bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu vergilerin zamanaşımına uğradığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

4458 sayılı Gümrük Kanun'un 242. maddesi ile yükümlülülerin kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebileceği düzenlenmiştir. Düzenleme emredici hüküm niteliğinde olmadığı, ilgilisinin takdirine bırakılmış olduğu lafzından ve Kanunun bütün olarak değerlendirilmesinden anlaşılmaktadır. Zorunlu idari başvuru yolu olarak düzenlenmeyen itiraz yolu Danıştay uygulaması ile zorunlu başvuru yolu olarak kabul edilmiştir.

Dosya kapsamında ilgilisinin idareye başvuru ile iade edilmesini talep ettiği bir miktar para alacağının bulunduğunu iddia etmekte olduğu ve idarece talebe cevap verilmeyerek zımni red işlemi oluştuğu kabul edilmiştir.

İdareye itiraz ile başvuru zorunlu başvuru yolu olarak kabul edilse bile Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinde öngörülen usullere göre yapılacak itiraz üzerine, yine aynı maddede yazılı mercilerce değerlendirme yapılacak olup, bu değerlendirme mercilerin yetkisi dahilindedir. İtiraz merci tarafından yapılacak değerlendirme usul ve esasa ilişkin olabilecektir.

Bu bağlamda itirazın süresinde yapılıp yapılmadığı da itiraz merci tarafından değerlendirilecek olup mahkemece hak düşürücü süre gibi değerlendirilmek ve idarenin yerine geçerek karar tesisi anlamına gelecek şekilde karar verilmesi hukuka aykırı olduğundan kararın bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.