Danıştay 7. Daire E.2020/2261 K.2023/1954

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ….Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…. sayılı kararıyla; dava konusu … ve … sayılı TIR karneleri muhteviyatı eşyaların transit rejimi kapsamında giriş gümrük idaresinde kırmızı hat muayene kriterine göre kontrolünden sonra ATS cihazı takılarak varış gümrüğü denetiminde faaliyet gösteren antrepoya sevk edildiği halde çifte fatura kullanılarak eşyaların antrepo dışında başka bir yere boşaltıldığı ve antrepoya beyan edilenden farklı eşyanın konulduğunun araç sürücülerinin ifadeleri ve antrepo kamera kayıtlarıyla sabit olduğundan,

TIR işlemlerinin usulüne uygun sonlandırılmamış olduğu sonucuna varılmakla birlikte uyuşmazlık konusu eşyaların gümrük kıymetinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun gümrük kıymetine ilişkin 23 ve devamı maddeleri hükümleri doğrultusunda tespit edilmesi gerekirken, İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ'de belirtilen birim gümrük kıymeti esas alınarak hesaplandığı görüldüğünden, satış bedeli üzerinden hesaplanmayan tahakkukta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı şirket tarafından … ve … sayılı TIR Karneleri ile yurda giren eşyalarla ilgili olarak; … nolu TIR Karnesi ile beyan edilen 872 kap şemsiye, eldiven, misket, oyuncak, ilaç, saç düzleştirici, gibi "çeşitli eşya" cinsi eşyanın Hamzabeyli Gümrük Müdürlüğünde işlem görerek Erenköy Gümrük Müdürlüğüne sevk edilerek varış gümrüğü denetimindeki 2A antrepoya boşaltıldığı, aynı eşyanın … tarih ve … sayılı antrepo beyannamesinde 872 kap "temizleme müstahzarı" olarak beyan edildiği,

antrepo beyanına ekli fatura ile giriş gümrüğüne sunulan fatura karşılaştırıldığında faturaların tarih, sayısı ve eşya kap adedi aynı olsa da içeriğinin farklı olduğunun görülmesi üzerine antrepoda yapılan 18/12/2017 tarihli incelemeyle eşyanın temizlik müstahzarı olduğunun görüldüğü, … nolu TIR Karnesi ile beyan edilen 1055 kap "çeşitli eşya" cinsi eşyanın Hamzabeyli Gümrük Müdürlüğü'nde işlem görerek Erenköy Gümrük Müdürlüğüne sevk edilerek varış gümrüğü denetimindeki 2A antrepoya boşaltıldığı, aynı eşyanın... tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesinde 1055 kap "elektrik bantı, mum, tenis raketi ve ahşap askı" olarak beyan edildiği,

antrepo beyanına ekli fatura ile giriş gümrüğüne sunulan fatura karşılaştırıldığında faturaların tarih, sayısı ve eşya kap adedi aynı olsa da içeriği ile kaşe ve imzaların farklı olduğunun görülmesi üzerine antrepoda yapılan 03/01/2018 tarihli incelemeyle eşyaların elektrik bantı, mum, tenis raketi ve ahşap askı olduğunun görüldüğü,

giriş gümrüğünde kırmızı hat kriterine göre işlem görerek ATS cihazları takılı araçların, taşıma konusu eşyaları çifte fatura kullanılmak suretiyle varış gümrüğüne bağlı antrepo yerine yurt içinde başka bir yere boşalttıklarından TIR karnelerinin usulsüz olarak kapatıldığından bahisle davacı adına tahakkuk kararının alındığı, karne muhteviyatı eşyaların varış gümrük idaresine boşaltılmaması dolayısıyla rejim hükümlerinin ihlal edildiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… ve … sayılı TIR karneleri kapsamında … Gümrük Müdürlüğünden Erenköy Gümrük Müdürlüğüne sevk edilen eşyanın varış gümrük idaresi yetki alanındaki antrepo yerine yurt içine boşaltıldığından bahisle, taşıyıcı firma olan davacı adına yapılan tahakkuka vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinde, ithal eşyasının kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu; satış bedelinin, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu.

25. maddesinin 1. fıkrasında, 24. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, bu maddenin 2. fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bendlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirleneceği; eşyanın gümrük kıymetinin bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiş;

anılan Kanunun 26. maddesinde ise, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. Maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş.

GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan hükümlerin birlikte incelenmesinden, ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesinde, öncelikle, satış bedelinin esas alınması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Olayda, Mahkemenin, maddi olaya ve davacının sorumluluğuna ilişkin olarak, transit rejimine tabi eşya değiştirilerek antrepoya beyan edilenden farklı eşyanın konulduğuna dair tespiti yerinde olmakla birlikte, dosyada yer alan ayrıntılı tahakkuk hesap tablolarından, TIR karneleri muhteviyatı bir kısım eşyanın gözetim uygulamasına tabi olmadığı görülmüştür.

Bu itibarla, dava konusu tahakkukun, gözetim uygulamasına konu olmayan eşyaya isabet eden kısmı ile gözetim uygulamasına konu olan eşyada 4458 sayılı Kanun'un 23 ve devamı maddeleri uyarınca saptanan gümrük kıymeti esas alınarak hesaplanan kısmında hukuka aykırılık; kıymet kriterli gözetim uygulaması sonucu saptanan kıymet esas alınarak hesaplanan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen de davanın reddi gerekirken, yukarıda yer verilen gerekçeyle dava konusu işlemi iptal eden mahkeme kararında isabet görülmemiştir.