Danıştay 7. Daire E.2020/2266 K.2023/2206

Dava Konusu İstem

Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı beyannameler ile … tarih ve … sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında geçici olarak ithal edilen eşyanın yurt dışı edilmediğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesinin 6455 sayılı Kanunla değişik şekli uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyasının incelenmesinden, ihracat işlemlerini gerçekleştiren … adına tescilli 74 adet ihracat beyannamesinin 51 adetine ilişkin yapılan kontrollerde, eşyanın beyan edilenin aksine plastikten mamul yarı beden tekstil mankeni olduğunun tespit edildiği, davalı idare tarafından bu kişi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu ve.

Ağır Ceza Mahkemesine sunulan bilirkişi raporu ile …'ın alışlarının tamamının aralarında davacının da bulunduğu dahilde işleme izin belgesi olan firmalardan olduğu belirlenerek belge kapsamında şartlı muafiyet sisteminden yararlanılarak yurda sokulan beyanname konusu eşyaların yurt dışı edilmediğinin ortaya konulduğu anlaşılmış olup, bu durumda, mezkur ihracat beyannameleri muhteviyatı eşyanın dahilde işleme rejimine aykırı olarak ihraç edilmeyip yurtiçinde bırakıldığından bahisle,

davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanununun 238. maddesinin 6455 sayılı Kanunla değişik şekli uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında hesaplanarak karara bağlanan para cezasında ve vaki itirazın zımnen reddine dair işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Cezaya konu fiili gerçekleştiren kişinin … olduğu, gümrük mevzuatından kaynaklanan sorumlulukların tamamen yerine getirildiği, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238. maddesinin değişik halinin, 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle, 11/04/2013 tarih ve 28615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında para cezasının karara bağlanacağı yolunda bir hüküm mevcut olmadığından kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı beyannameler ile 27/11/2007 tarih ve 2007/D1-04789 sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında geçici olarak ithal edilen eşyanın yurt dışı edilmediğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 238. maddesinin 6455 sayılı Kanunla değişik şekli uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanununun 108. maddesinin 1. fıkrasında; serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebileceği; eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade olunacağı; eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına, şartlı muafiyet sistemi denildiği, hükmüne yer verilmiş;

aynı Kanunun 238. maddesinin olay tarihinde yürürlükteki 5911 sayılı Kanunla değişik şeklinde, 241. maddenin üçüncü fıkrasının (h), (l) ve (m) bentleri, dördüncü fıkrasının (g) ve (h) bentleri ile beşinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen durumlar hariç, dâhilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ile geçici ithalat rejimine ilişkin hükümlerin ihlali halinde eşyanın gümrük vergilerinin iki katı tutarında para cezası öngörülmüş; aynı maddenin 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanunun 15. maddesiyle değişik 11/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren şeklinde ise; gümrüklenmiş değerin iki katı para cezası verileceği belirtilmiştir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 38. maddesinin birinci fıkrasında, kimsenin işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılmasının olanaklı olmadığı, kimseye suçun işlendiği zamanın kanununda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemeyeceği öngörülmüş; aynı maddenin üçüncü fıkrasında da cezanın yasayla konulacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasanın sözü edilen maddesinde öngörülen ilkeye göre; suçun, işlendiği tarihte yürürlükte bulunan kanuna tabi olması esastır. Bu yüzden; maddi ve manevi unsurları itibarıyla gerçekleştiği tarihte suç sayılmayan bir eylemin, daha sonra yürürlüğe giren ve bu eylemi suç sayan kanunla cezalandırılması olanaklı bulunmamaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı adına 29/11/2007, 05/12/2007, 01/02/2008 tarihlerinde tescilli beyannamelerle dahilde işleme rejimi kapsamında geçici ithali gerçekleştirilen süresinde yurt dışı edilmeyerek rejim şartlarının ihlal edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanununun 238. maddesinin 6455 sayılı Kanunla değişik hali uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında hesaplanarak para cezası kararı alınmış ise de; bahsi geçen hükmün değişik halinin, 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle, 11/04/2013 tarih ve 28615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği,

gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında para cezasının karara bağlanacağı yolunda bir hüküm mevcut olmadığından, davacının fiilinin gerçekleştiği tarih itibarıyla yürürlükte olan mevzuat uyarınca sorumlu tutulmasının gerektiği, aksinin kabulü "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesine aykırılık oluşturduğundan, davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.