Danıştay 7. Daire E.2020/3258 K.2022/1445

… Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Gümrükleme İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli …, … tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin 44 nolu hanesinde beyan edilen TAREKS referans numaralarının eşyanın beyan edilen gümrük tarife istatistik pozisyonu ile uyumlu olmadığının tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezası ve aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca alınan mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararına vaki itirazın reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 24/01/2019 tarihli ara karara istinaden … Ürün Denetmenleri Grup Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda, dava konusu beyannamelere ilişkin olarak TAREKS belgesi/referans numarası alınmadığı, 44 nolu hanede beyan edilen TAREKS referans numarasının kendileri tarafından verilmediğinin bildirildiği, bu durumda, 9503.00.81.00.00 pozisyonunda beyan edilen "oyuncak silah" ticari tanımlı eşyanın 2016/10 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetim Tebliği kapsamında, TAREKS uygulamasına tabi olmasına rağmen belge alınmadığı halde alınmış gibi ithalatının gerçekleştirildiği anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: TAREKS uygulaması aracılığıyla risk analizine göre ithale konu eşyalarda fiili denetime yönlendirilecek olanların belirlendiği; analiz sonucunda denetime yönlendirilmeyen ürünlerin ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarasının oluşturulduğu, denetime yönlendirilenlerin denetimlerinin ise TSE tarafından yapılacağı, ürünün kapsam dışı olduğunun tespit edilmesi ya da denetimin olumlu sonuçlanması halinde eşyanın ithal edilebileceğine dair referans numarası verildiği,

denetimin olumsuz sonuçlanması halinde ise, durumun TSE tarafından bildirilmesi üzerine ilgili firmanın sonuca itiraz edebileceği, 30/12/2016 tarihli 29934 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “CE” İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği'nde (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2017/9) denetim sonucu olumsuz çıkan ürünlerin ithalini yasaklayan bir hüküm bulunmadığı, bununla birlikte eşyaya ilişkin TAREKS referans numarası bulunmasının, eşyanın mevzuata uygun ve güvenli olduğu anlamına gelmeyeceği düzenlemesine yer verildiği,

bu durumda, TAREKS uygulamasının, fiili denetimlerin riskli ürünlere kaydırılmasını sağlayan web tabanlı bir kayıt ve denetim etkinlik sistemi olduğu, ithalat aşamasında TAREKS referans numarasının alınmamış olması ya da sisteme eksik ya da yanlış referans numarası girilmiş olmasının, 4458 Sayılı Gümrük Kanunu'nun 235.maddesinin 1.fıkrasının (c) bendi kapsamında değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına tescilli muhtelif tarih ve sayılı beyannamelerin 44 nolu hanesine beyan edilen TAREKS numaralarının doğruluğunun teyidi için Iğdır Ürün Denetmenleri Grup Başkanlığı'ndan bilgi istenilmesi üzerine, anılan beyannamelere ilişkin olarak TAREKS belgesi/referans numarası alınmadığı, beyan edilen referans numarasının sistem tarafından verilmediğinin bildirildiği, bu durumda, TAREKS referans numarası olmamasına rağmen varmış gibi beyanda bulunan davacı adına tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …' İN DÜŞÜNCESİ : Olayda, beyannamenin 44 no'lu hanesine TAREKS referans numarası olduğu belirtilerek kayıt oluşturulduğu, ancak mahkemelerince verilen ara karar cevabından, beyan edilen numaranın gerek Iğdır Ürün Denetmenleri Grup Başkanlığı'nca verilen TAREKS referans numarası olmadığı gerekse, "…" pozisyonunda beyan edilen "oyuncak silah" ticari tanımlı eşyayı kapsamadığının anlaşıldığı, bu durumda eşyanın ithali için gerekli olan uygunluk belgesinin alınmadığı halde alınmış gibi beyan edildiği anlaşıldığından, kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli …, …tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin 44 nolu hanesinde beyan edilen TAREKS referans numaralarının eşyanın beyan edilen gümrük tarife istatistik pozisyonu ile uyumlu olmadığının tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezası ve aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca alınan mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararına vaki itirazın reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hükme bağlanmış; bu fıkraya, 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen (e) bendi ile,

Bakanlıkça belirlenecek süre içerisinde (c) bendinde belirtilen eşyanın ithalinin uygun bulunduğuna ilişkin belge veya bilginin düzenlenmesi veya ilgili kurum veya kuruluş tarafından gerçekleştirilen denetimin olumlu sonuçlandığının bildirilmesi hâlinde, 241. maddenin 1. fıkrası uyarınca idari para cezası verileceği kuralı getirilmiştir.

Aynı Kanun'un 235. maddesinin 4. fıkrasında ise birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

30/12/2016 tarih ve 29934 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "CE" İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği'nin (Ürün Güvenliği ve Denetimi 2017/9) 3. maddesinde, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sisteminin, (TAREKS) ürün güvenliği ve teknik düzenlemeler mevzuatı uyarınca yürütülen denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin elektronik ortamda ve risk esaslı olarak yapılması amacıyla kurulan internet tabanlı uygulama olduğu.

11. maddesinde, ürünün ithal edilebileceğine dair on beş haneli TAREKS referans numarasının gümrük beyannamesinin 44 no'lu hanesine firma tarafından kaydedilmesinin zorunlu olduğu. 13. maddesinde ise, bu tebliğe aykırı hareket edenler ile yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunanlar, sahte belge kullanan veya ibraz edenler veya belgede tahrifat yapanlar hakkında.

4703 sayılı Kanun, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 2013/4284 sayılı Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararının ilgili hükümleri ve ilgili diğer mevzuatın uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, beyannamelerin 44 no'lu hanesine TAREKS referans numarası olduğu girilerek kayıt oluşturulmuşsa da, ara karara Iğdır Ürün Denetmenleri Grup Başkanlığı'nca cevaben gönderilen yazıda, söz konusu referans numaraları Başkanlıklarınca verilmediğinden, 9503.00.81.00.00 pozisyonunda beyan edilen "oyuncak silah" ticari tanımlı eşyayı kapsamalarının da mümkün olmadığının bildirilmesi karşısında, davacı tarafından, eşyanın ithali için gerekli olan uygunluk belgesinin alınmadığı halde alınmış gibi beyan edildiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinde ismen sayılmamış olsa da, anılan madde kapsamına girdiği değerlendirilen TAREKS belgesini almadığı halde almış gibi beyan eden davacı adına tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.