Danıştay 7. Daire E.2020/3717 K.2023/2217

Dava Konusu İstem

Davacı adına 2015 ila 2018 yılları arasında tescilli 174 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı … yem katkı maddesi için maya ve MRF yem katkı maddesi ticari isimli eşyalar için ithalatın ödeme şekli ve GTİP farklılığı nedeniyle kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve tarım payı fonu ile bu fon paylarının matraha ilavesi suretiyle tahakkuk ettirilerek ödenen katma değer vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanununun 211. maddesi kapsamında iadesi başvurularının reddine ilişkin kararlara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazla ödenmiş olan tutarın yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava dilekçesinin "hukuki itirazlar" bölümünde 3 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesinin başka ürün ithalatlarına ait olduğu ve sehven geri verme başvurusu yapıldığı belirtildiğinden, iade başvurusunun reddine ilişkin 142 sayılı kararın, bu beyannamelere ilişkin kısmının dava konusu edilmediği;

… tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesine ilişkin olarak yapılan geri verme başvurusunun zımnen reddedildiğinin kabulü gerektiği, 18/09/2015 ila 12/04/2018 tarihleri arasında tescilli 7 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ilgili geri verme formlarında kaynak kullanımını destekleme fonu payı tutarlarının sehven yazılmadığının, ancak bu hatalara rağmen 174 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle, kanunen ödenmemesi gerektiği halde ödenen gümrük vergilerinin geri verilmesi için geri verme başvurusunda bulunulduğu ve bu başvuruların reddedildiğinin kesin olduğu,

geri verilmesi gereken tutarın 401.890.10-TL olduğunun belirtildiği görülmüş olup, bahse konu serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile ödenen kaynak kullanımını destekleme fonu payı için geri verme başvurusu yapılmadığından ve bu yönde bir idari işlem tesis edilmediğinden, kesin ve yürütülebilir bir işlem tesis edilmeden açılan davanın bu kısmının esasının incelenemeyeceği; dava konusu işlemin, 144 sayılı karara ilişkin kısmı bakımından.

11/08/2015 ila 18/09/2015 tarihlerinde tescil edilen 8 adet beyannameye konu vergilere ilişkin olarak 01/10/2018 tarihinde yapılan geri verme başvurularının, 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde öngörülen 3 yıllık süre içinde yapılmamış olması karşısında, başvuruya konu vergilerin iadesine olanak bulunmadığından, aynı doğrultuda tesis edilen dava konusu işlemin bu kısmında hukuka aykırılık görülmediği; dava konusu işlemin, diğer kararlara ilişkin kısmı bakımından.

4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiş olup, yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanununun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 tarih ve E:1965/13.

K:1966/6 sayılı kararında, aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirildiği; bu bakımdan.

4458 sayılı Kanunun benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, iadesi istenen gümrük vergilerinin kanunen ödenmelerinin veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin, açıkça; yani, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olması koşuluna bağlı olduğu; iade istemine konu vergilerin kaynaklandığı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların DSCW ve MRF isimli yem katkısı maya ürünü olduğu,

davacı adına tescilli … tarihli … ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleriyle ithal edilen MRF isimli yem katkısı maya ürünleri ile ilgili GTİP uyuşmazlığından kaynaklı ek tahakkuk ve para cezasının ...Vergi Mahkemesinin. Esas sayılı dosyasında dava konusu edildiği, anılan Mahkemenin … tarih ve. Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, kararın. Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile eşyanın.

GTİP'te beyan edilmesi gerektiği gerekçesiyle kaldırılarak, davanın kabulü ile ek tahakkuk ve para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptaline karar verildiği; dolayısıyla, MRF isimli eşyanın, yukarıda anılan. Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin kararı ile.

GTİP'te beyan edilmesi gerektiğinin açık ve sabit olduğu; iade şartlarının oluştuğu, muhteviyatı DSCW isimli eşya olan serbest dolaşıma giriş beyannameleri vergilerinin iadesi yönünden ise, gümrük tarife pozisyonunun herhangi bir inceleme ve araştırmaya gerek görülmeksizin tespit edilemediği anlaşıldığından, iade şartlarının oluşmadığı; bu durumda; dava konusu işlemin, muhteviyatı MRF isimli emtia olan serbest dolaşıma giriş beyannamelerine isabet eden kısmında hukuka uyarlık; kalan kısımlarında ise hukuka aykırılık bulunmadığı; faiz istemine gelince;

dava konusu işlemin, muhteviyatı MRF isimli eşya olan serbest dolaşıma giriş beyannamelerine isabet eden fazladan tahsil edilen miktarın yasal faiziyle birlikte davacıya iadesinin icap ettiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin,142 sayılı kararın. 18/09/2015 ila 12/04/2018 tarihleri arasında tescilli 7 adet beyannamenin kaynak kullanımını destekleme fonu payına isabet eden kısımları yönünden ortada kesin ve icrai bir işlem olmaması nedeniyle davanın incelenmeksizin.

144 sayılı karar yönünden geri verme başvurusu için öngörülen 3 yıllık süre içinde başvurulmaması nedeniyle; diğer kararlara ilişkin kısmının, muhteviyatı DSCW isimli eşya olan beyannameler yönünden davanın esastan reddine; muhteviyatı MRF isimli eşya olan beyannameler yönünden ise davanın kabulü ile işlemin anılan kısımlarının iptaline ve fazladan ödenen tutarın dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarenin istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların kararın iptale ilişkin hüküm fıkrasının kaldırmasını gerektirecek nitelikte görülmediği; davacının mahkeme kararının redde ilişkin kısmına yönelik istinaf istemine gelince; uyuşmazlığın çözümünün, davacı adına tahakkuk ettirilen kaynak kullanımını destekleme fonu payının ve anılan fon payının matraha ilave edilmesi suretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisinin hukuka uygun olup olmadığının, davacı tarafından ödemenin ne şekilde gerçekleştirildiğinin belirlenmesine;

tarım payının hesaplanıp hesaplanmayacağı hususu ise eşyanın hangi tarife istatistik pozisyonunda sınıfladırılacağının tespit edilmesine ve kanuna aykrı olarak tahsil edilen tutarların iade edilmesi sırasında faiz ödeme yükümlülüğünün ne zaman doğduğunun saptamasına bağlı bulunduğu; kaynak kullanımı destekleme fonu payı ve anılan fon payının matraha ilave edilmesi suretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisi açısından;

ödeme şeklinin "mal mukabili" olarak gösterildiği beyannamelere isabet eden kaynak kullanımını destekleme fonu payında ve anılan fon payının katma değer vergisi matrahına ilave edilmesi suretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisinde hukuka aykırılık; ödeme şeklinin "peşin" olarak gösterildiği beyannamelere isabet eden kısmında ise hukuka uyarlık görülmediği; tarım payı ve anılan payın matraha ilave edilmesi suretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisi açısından ise;

davacı tarafından ithalatının gerçekleştirildiği dönemde 2106.90.98.0019 gümrük tarife istatistik pozisyonunda sınıflandırılacak eşyanın İthalat Rejimi Kararına ekli (III) sayılı listede yer aldığı ve söz konusu eşyadan tarım payı alınacağının kurala bağlandığı; davacı tarafından, ithal edilen eşyanın ...

GTİP'te beyan edilerek ithal edilmek istenildiği; idarece, eşya üzerinde yapılan incelemede eşyanın ... pozisyonunda yer aldığının belirlenmesi üzerine sonraki ithalatların bu tespit esas alınarak tarım fonu payı ödenerek tamamlanmakla birlikte; idarece davacı adına tahakkuk ettirilen vergilere ve alınan ceza kararına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada Dairelerince hem MRF hem de DSCW ticari isimli yem katkı maddesinin ...

GTİP'te yer aldığının belirlendiği; bu bakımdan, davacı tarafından ithal edilen eşyanın.

GTİP'te yer almadığı; bu pozisyon esas alınarak tarım payı hesaplanmasının ve bu payın katma değer vergisi matrahına dahil edilmesinin mümkün olmadığı, anılan payın ve katma değer vergisinin hukuka açıkça aykırı olarak tahsil edildiği anlaşıldığından, işlemin bu kısmında isabet görülmediği; ayrıca, kanuna aykırı olarak tahsil edilen tutarların, DSCW ticari isimli eşyaya isabet eden kısımlarının da davacıya iade edilmesi gerektiği; faiz istemine gelince;

fazla tahsil edilen tutarın 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre ödeme tarihinden itibaren faiziyle iadesinin icap ettiği gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine; davacının istinaf başvurusunun ise kabulü ile mahkeme kararının redde ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasından sonra, dava konusu işlemin, beyannamede mal mukabili olarak gösterilen ödemeler dikkate alınarak hesaplanan kaynak kullanımını destekleme fonu payı ile anılan tutarların matraha eklenmesi suretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine;

işlemin, beyannamede peşin ödeme olarak gösterilen ödemeler dikkate alınarak hesaplanan kaynak kullanımını destekleme fonu payı ile tarım payı fonu payı ve fon paylarının matraha dahil edilmesi suretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisine dair kısmının iptaline; kanun aykırı olarak tahsil edilen tutarların ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ithale konu eşyanın 21.02 tarife pozisyonunda sınıflandırılması gerektiğinin mahkeme kararıyla sabit olduğu, ödeme şeklinin beyan edilenin aksine peşin ödeme olmadığı yönünde yapılmış bir tespitin bulunmadığı; davalı idarece, 21.06 tarife pozisyonunda beyan ve ithal işlemleri tamamlanan eşyanın mahkemece 21.02 tarife pozisyonunda değerlendirilen eşya ile aynı olmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından savunma verilmemiş; davalı idarece istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Olayda, ortada, açıkça yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahsil edilen bir verginin söz konusu olmadığı, dolayısıyla, davacının geri verme isteminin 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde öngörülen koşulları taşımadığı sonucuna varıldığından aksi yoldaki temyize konu kararda isabet bulunmadığı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına 2015 ila 2018 yılları arasında tescilli 174 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı DSCW yem katkı maddesi için maya ve MRF yem katkı maddesi ticari isimli eşyalar için ithalatın ödeme şekli ve GTİP farklılığı nedeniyle kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve tarım payı fonu ile bu fon paylarının matraha ilavesi suretiyle tahakkuk ettirilerek ödenen katma değer vergilerinin Gümrük Kanununun 211. maddesi kapsamında iadesi başvurularının reddine ilişkin kararlara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazla ödenmiş olan tutarın yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 9. maddesinin 2. fıkrasında, bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgisinin, gümrük idarelerini, hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife pozisyonu konusunda veya eşyanın menşeinin tespiti konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 tarih ve E:1965/13, K:1966/6 sayılı kararında, aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirilmiştir. Bu bakımdan.

4458 sayılı Kanun'un benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, iadesi istenen gümrük vergilerinin kanunen ödenmelerinin veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin, açıkça; yani, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olması koşulu aranmalıdır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından beyannameler muhteviyatı eşyalar için ithalatın ödeme şekli ve GTİP farklılığı nedeniyle kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve tarım payı fonu ile bu fon paylarının matraha ilavesi suretiyle tahakkuk ettirilerek ödenen katma değer vergilerinin Gümrük Kanununun 211. maddesi kapsamında iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, tarım payı fonu ve buna bağlı katma değer vergisi yönünden uyuşmazlığın çözümünün, davacı tarafından ithal edilen eşyanın dahil olduğu gümrük tarife istatistik pozisyonunun belirlenmesini zorunlu kıldığı, bu belirlemenin ise, ancak eşyanın teknik özelliklerinin incelenmesi suretiyle ortaya konulmasını ve elde edilecek verilerin Gümrük Tarife Cetvelinin Tarifenin Yorumu ile ilgili Genel Kurallarının ve Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesindeki açıklama notlarının yorumunu gerektirmesi;

kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve bu fon payının matraha ilavesi suretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisi yönünden de uyuşmazlığın çözümünün, ithalatın ödeme şeklinin tespitine ve bu ödeme şeklinin fona tabi olup olmadığının saptanmasını gerektiren hukuki ihtilaf niteliğinde olması nedeniyle, ortada, açıkça yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahsil edilen bir verginin söz konusu olmadığı, dolayısıyla, davacının geri verme isteminin 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde öngörülen koşulları taşımadığı sonucuna varıldığından aksi yoldaki temyize konu kararda isabet görülmemiştir.