Danıştay 7. Daire E.2020/3890 K.2021/1361

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "fan motorları" ticari isimli eşyanın 8501.31.00.90.11 gümrük tarife istatistik pozisyonunda ve Malezya menşeli olarak beyan edilmesine karşın, menşe ülkesinin Çin Halk Cumhuriyeti olduğundan bahisle tahakkuk ettirilen dampinge karşı vergi ile bu verginin matraha ilavesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergilerine vaki itirazın reddine dair işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:Mahkemelerinin verdiği ara kararı uyarınca davalı İdarece sunulan bilgi ve belgelerden; davacının Malezya üzerinden ithalini gerçekleştirdiği fan motorları cinsi eşyanın menşe ülkesinin Çin Halk Cumhuriyeti olduğunun ve 8415.10.90 pozisyonunda ithal edilmesi gerektiğinin anlaşılması karşısında, davacı adına alınan ek tahakkuk kararında ve bu karara vaki itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Olayda, davacı adına 2006 yılında tescil edilen beyanname muhteviyatı eşya nedeniyle ek olarak tahakkuk ettirilen vergilere ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıllık zamanaşımı süresi geçirildikten sonra 21/06/2011 tarihinde yapılmış olması; davacı şirket yetkilisi hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… esasında kayıtlı dosyasında açılan ceza davasının beraatle sonuçlandığının anlaşılması karşısında, ceza zamanaşımı uygulanmasını gerektiren bir mahkumiyet hükmünden söz edilemeyeceğinden, 3 yıllık süre içerisinde tebliğ edilmeyen ek tahakkuklarda zamanaşımı nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacı temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Ceza davasında delil yetersizliğinden dolayı beraat kararı verildiği, bu davanın kesinleşip kesinleşmediğinin tespit edilmesi gerektiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemiz kararı kaldırıldıktan sonra; şirket yetkilisi hakkında açılan ceza davasında verilecek hüküm, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zaman aşımı sürelerinin uygulanıp uygulanmaması sonucunu doğuracağından, uyuşmazlığın ceza davasının sonucuna göre çözümlenmesi gerekirken, aksi yolda verilen kararda isabet bulunmadığından, Mahkeme kararın bozulması gerektiği değerlendirilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi istemini içeren dilekçede ileri sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılan ve aynı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam olunan (mülga) 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca, Dairemizin 17/09/2020 tarih ve E:2016/7368 K:2020/3346 sayılı kararının düzeltilmesini gerektirecek nitelikte bulunduğundan, istem kabul edilerek anılan kararın ortadan kaldırılmasından sonra temyiz incelemesine geçildi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleriyle Çin Halk Cumhuriyeti menşeli "split klima" gövdelerinin, 8415.10.90 pozisyonunda beyan edilerek ithalinin gerçekleştirildiği, sonrasında aynı üreticiden temin edilen davaya konu ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "fan motorları" cinsi eşyanın Çin'de üretilmesine karşın, 8501.31.00.90.11 pozisyonunda beyan edilerek, sahte menşe belgesi ile Malezya'dan Türkiye'ye ithal edildiği;

dolayısıyla, gerçekte aynı sevkiyat konusu olan split klima gövdeleri ile fan motorlarının tamamının menşe ülkesinin Çin olduğu ve 8415.10.90 pozisyonunda beyan edilmesi gerektiği, bu durumun 02/02/2011 tarihli soruşturma raporu ve 25/05/2011 tarihli cevaplı raporlar ile tespit edildiğinden bahisle 06/06/2011 tarihinde ek tahakkuk kararı alınarak 21/06/2011 tarihinde tebliğ edilmesini müteakip davacı tarafından, 05/07/2011 tarihinde anılan karara itiraz edildiği,

davalı İdarenin davacının itirazını yerinde bulmayarak itirazın reddine dair işlemi 19/02/2015 tarihinde tebliğ etmesi üzerine de, söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 181. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ithalatta gümrük yükümlülüğünün, ithalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girmesiyle doğacağı. 2. fıkrasında, gümrük yükümlülüğünün, söz konusu gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlayacağı.

74. maddesinde, Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişinin ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkün olduğu belirtilmiş. 197. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin, tahakkukundan hemen sonra beyanname veya beyanname yerine geçen belge üzerinde yükümlüye tebliğ edileceği.

2. fıkrasında, yapılan denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilemeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı; şu kadar ki, gümrük yükümlülüğünün doğduğu olayla ilgili olarak dava açılmasının zamanaşımını durduracağı.

4. fıkrasında da, gümrük vergileri alacaklarının, ceza uygulanmasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve suçun zamanaşımı süresinin daha uzun bulunması halinde, bu alacakların, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zamanaşımı sürelerinde kovuşturulup tahsil edileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Beyannamenin tescil tarihinden itibaren üç yıl içinde yükümlüsüne tebliğ edilmeyen gümrük vergisi tahakkuklarının bu sürenin sonunda zamanaşımına uğrayacağı tabiidir. Ancak, gümrük yükümlülüğünün doğduğu olayla ilgili olarak ceza davası açılması ve bu davanın mahkumiyet ile sonuçlanması halinde, suçun tabi olduğu zamanaşımı süresi içerisinde İdare, işlem tesis ederek yükümlüsüne tebliğ etme imkanına sahiptir.

Olayda, davacı adına 2006 yılında tescil edilen beyanname muhteviyatı eşya nedeniyle ek olarak tahakkuk ettirilen vergilere ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıllık zamanaşımı süresi geçirildikten sonra 21/06/2011 tarihinde yapılmış olmakla birlikte; davacı şirket yetkilisi hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… esasında kayıtlı dosyasında açılan ceza davasında beraat kararı verildiği ve temyiz edilen kararın henüz kesinleşmediği UYAP kayıtlarıyla birlikte dosyanın incelenmesinden tespit edilmiştir.

Bu bakımdan; yasa hükmünün fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan şeklinin uygulanmasının zorunlu olduğu olayda, sözü edilen yetkili hakkında açılan ceza davasında verilecek hüküm, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zaman aşımı sürelerinin uygulanıp uygulanmaması sonucunu doğuracağından, dava hakkında karar verilebilmesi için, söz konusu ceza davasının sonucunun beklenilmesi suretiyle olayda zamanaşımı bulunup bulunmadığının tespitinden sonra uyuşmazlık hakkında karar verilmesi gerekirken, istemin özeti bölümünde yazılı gerekçeyle davanın reddi yönünde verilen Mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun (fiil tarihindeki şekli) 197. maddesinin 4. fıkrasında yer alan: "Gümrük vergileri alacakları ceza uygulamasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve zamanaşımı daha uzun bulunan bu fiil nedeniyle ceza davası açılmış olması kaydıyla bu alacaklar Türk Ceza Kanundaki dava ve ceza zamanaşımı süreleri içerisinde kovuşturulup tahsil edilir." düzenlemesi gereği tahakkuk ve tahsilat işlemleri aynı zamanda suç teşkil eden fiilin tabi olduğu ceza veya dava zamanaşımı süreleri içinde tahsil edilebilecektir.

Diğer deyişle bu hüküm fiilin aynı zamanda suç teşkil ettiği durumlarda kanunen belirlenmiş olan tahsil zamanaşımının suça konu fiilin ceza kanunlarında belirlenen zamanaşımı süresine tabi olduğunu tahsil işlemlerinin bu zaman zarfında yapılabileceğini öngören bir düzenlemedir.

Bu açık düzenlemeden, ceza yargılamasının neticesine göre verilecek hükme göre tahakkukların düzenleneceği zaman diliminin belirleneceği sonucu çıkarılamaz, zira ceza yargılamasında verilecek olan hükmün beraat veya mahkumiyet olmasının vergi hukukunu direkt etkilemeyeceği ve makul sürede yargılamanın yapılması ilkesine de aykırı olacağı (ceza yargılama süresinin kesinleşme süreci de dahil olduğundan) tabidir.

Tahakkuk işlemlerinin kanunda belirlenen belli zaman aralığında yapılmasını öngören zamanaşımı süresinin tespiti ile ceza mahkemesince verilen hükmün sonucunun değerlendirilmesi kavramı farklı olmakla kararın esas yönünden incelenmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.