Danıştay 7. Daire E.2021/2963 K.2023/3649

… Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı yatırım teşvik belgesi kapsamında, … tarihli … sayılı, … tarihli … sayılı ve … tarihli … sayılı beyannamelerle ithali gerçekleştirilen makine ve teçhizatın 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar kapsamında “Teşvik Edilmeyecek Yatırımlar” bölümünde sayıldığı, yatırım teşvik belgesi kapsamında sehven onaylanan beyannamelere konu eşyalara ait katma değer vergileri ile 27/04/2016 tarih ve 73106 sayılı beyanname kapsamındaki eşyaya ait gümrük vergilerinin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesine istinaden (1) ay içerisinde ödenmesi yolunda tesis edilen işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu olayda, davacı tarafından tri-jenerasyon sistemi isimli eşyanın mal ve hizmet ithalatının tamamlanarak tesliminin yapılmasını müteakip idarece ekspertiz işlemlerinin yapıldığı sırada söz konusu eşyanın teşvik edilemeyecek yatırımlar kapsamında bulunduğunun tespit edilmesi sebebiyle söz konusu eşyanın yatırım teşvik belgesi kapsamından çıkarıldığı ve teşvik belgesinin söz konusu eşyaya ilişkin kısmının sehven onaylandığının belirtildiği, eşyanın teşvik belgesi kapsamından çıkarılmasında davacının herhangi bir kusurunun bulunmadığı,

hukuki ihtilafın, idarenin söz konusu eşyayı sehven yatırım teşvik belgesi kapsamına almasından kaynaklandığı, beyannamelere konu eşyanın teşvik kapsamından çıkarılması nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği, olayda, idarece düzenlenmiş ve hukuken geçerli yatırım teşvik belgesine dayanarak davacı tarafından yapılan mal ve hizmet ithalatından dolayı vergilerin istenmesinin, idareye güven, hukuki güvenlik, vergilendirmede belirlilik ilkelerine aykırılık teşkil edeceğinden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin kesin ve icra edilebilir bir işlem olmadığı, bildirim işlemi niteliğinde olduğu, yatırım teşvik belgesi kapsamından çıkarma işlemine karşı Sanayi ve Ticaret Bakanlığına itiraz edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı yatırım teşvik belgesi kapsamında, … tarihli … sayılı, … tarihli … sayılı ve … tarihli … sayılı beyannamelerle ithali gerçekleştirilen makine ve teçhizatın 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar kapsamında “Teşvik Edilmeyecek Yatırımlar” bölümünde sayıldığı, yatırım teşvik belgesi kapsamında sehven onaylanan beyannamelere konu eşyalara ait katma değer vergileri ile … tarih ve … sayılı beyanname kapsamındaki eşyaya ait gümrük vergilerinin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesine istinaden (1) ay içerisinde ödenmesi yolunda tesis edilen işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 74. maddesinde, Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişinin; ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkün olduğu.

181. maddesinin 1. fıkrasında, ithalatta gümrük yükümlülüğünün; a) İthalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girişi, b) İthalat vergilerine tabi eşyanın ithalat vergilerinden kısmi muafiyet suretiyle geçici ithali için verilecek gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlayacağı. 184. maddesinde ise.

183. maddede belirtilen haller dışında; a) İthalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi, b) Eşyanın söz konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı nedeniyle indirimli yahut sıfır ithalat vergi oranı uygulanmasına ilişkin koşullardan birine uyulmaması hallerinde ve bu fiillerin geçici depolamanın veya ilgili gümrük rejiminin yanlış uygulanması sonucunu yarattığının tespit edilmesi,

durumunda ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğünün doğacağını ve bu yükümlülüğün 1. fıkranın (a) bendinde bahsedilen hallerde yükümlülüğün yerine getirilmediği tarihte, eşyanın söz konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı nedeniyle indirimli ya da sıfır ithalat vergi oranı uygulanmasına ilişkin bir koşula uyulmadığının sonradan tespiti halinde ise, ilgili rejime tabi tutulduğu tarihte başlayacağı düzenlenmiştir.

Yine anılan Kanun'un 197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetimler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilmeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılabileceği.

5911 sayılı Kanun ile değişik 242. maddesinde ise, yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilecekleri, idareye intikal eden itirazların otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edileceği, itirazın reddi kararlarına karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği hükme bağlanmıştır.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinde, katma değer vergisinden müstesna tutulacak vergi ve hizmetler sayılarak; (d) bendinde, yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri ile belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamalarının katma değer dergisinden müstesna olduğu, yatırımın teşvik belgesinde öngörüldüğü şekilde gerçekleşmemesi halinde, zamanında alınmayan verginin alıcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın ve yukarıda yer verilen hükümlerin incelenmesinden, davacı adına düzenlenmiş yatırım teşvik belgesi kapsamında işlem gören beyannamelerle ithal edilen makine ve teçhizata ait istisna edilen vergilerin, beyanname konusu eşyaların teşvik belgesi kapsamından çıkartıldığından bahisle eşyalara ait vergilerin tahsilini sağlamak amacıyla tesis edilecek işlemlerde izlenecek usul konusunda 4458 sayılı Kanun'da bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ancak, böyle bir durumda ithalat vergilerine tâbi bir eşyanın, Gümrük Kanunu'na aykırı bir şekilde Türkiye Gümrük Bölgesine girmesi söz konusu olmakla 4458 sayılı Kanun'un 184. maddesine göre gümrük yükümlülüğü doğacağından, gümrük vergileri alınmadan yurda girişi yapılan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin, Gümrük Kanunu'na göre tahakkuk ettirilerek, yükümlüsüne bildirilmesi suretiyle, yükümlülerin, bu bildirimlere karşı, anılan Kanun'un 242. maddesinde öngörülen idari itiraz yollarına başvurabilmelerine ve taleplerinin reddi üzerine de otuz gün içinde dava açabilmelerine olanak tanınması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, beyanname konusu eşyaların teşvik belgesi kapsamından çıkartıldığından bahisle, öncelikle belge kapsamında istisna edilen gümrük ve katma değer vergisi ile ilgili yapılacak tahakkukun tebliği suretiyle, davacıya idari itiraz ve dava açma hakkının tanınması gerekmekte olup, doğrudan 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesine göre işlem tesis edilmesi mümkün olmadığından, temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.