Danıştay 7. Daire E.2021/3031 K.2023/3783

… Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem:... Lojistik ve Dış Ticaret Limited Şirketinin … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın menşeinin beyan edilenden farklı olduğunun tespit edildiğinden bahisle ilave gümrük ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezalarının adı geçen şirketten tahsil edilemediğinden bahisle, şirket ortağı sıfatıyla davacıdan tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; asıl amme borçlusu şirket adına 13/06/2017 tarihinde düzenlenen ödeme emrinin muhatabın adresten ayrıldığı şerhi düşülerek iade edilmesi üzerine ilanen tebligat yapılmış ise de, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekline göre anılan maddede belirtilen kişilere imzalatılmak suretiyle tebligat mazbatasının tutanak haline getirilmediğinden ilanen tebliğ koşullarının oluşmadığı,

asıl amme borçlusu şirketin vergi borçlarının şirket ortağı sıfatıyla davacıdan tahsili amacıyla takibata başlanabilmesi için gerekli koşulların mevcut olduğunun ve tüm takip yollarının tüketildiğinin davalı idarece ispatlanamadığı gerekçesiyle dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davanın süresinde açılmadığı, asıl amme borçlusu şirkete gönderilen ve mahkemenin iptal kararına dayanak kıldığı tebligatın akabinde şirket kanuni temsilcisinin mernis adresine şirket adına düzenlenen ödeme emrinin tebliğ edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin usule ilişkin itirazının değerlendirilerek davanın süresinde açılıp açılmadığının belirlenmesi, şayet davanın süresi içerisinde açıldığı sonucuna varılır ise, asıl borçlu ... Lojistik ve Dış Ticaret Limited Şirketi adına şirket kanuni temsilcisinin mernis adresine 24/01/2019 tarihinde yapılan tebligat neticesinde amme alacağının şirket nezdinde kesinleşip kesinleşmediğinin tespiti suretiyle 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinin hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi gerektiğinden temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Lojistik ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın menşeinin beyan edilenden farklı olduğunun tespit edildiğinden bahisle ilave gümrük ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezalarının adı geçen şirketten tahsil edilemediğinden bahisle, şirket ortağı sıfatıyla davacıdan tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 201. maddesinde; süresi içinde ödenmeyen kesinleşmiş gümrük vergileri hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. maddesinin 1. fıkrasında, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacakları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları, 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere on beş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olacağı kuralına yer verilmiş olup, anılan Kanun'un 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde dava açabileceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun olay tarihinde yürürlükte olan şeklindeki "Üst makamlara başvuru" başlığını taşıyan 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurmanın, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Öte yandan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 101. maddesinin üçüncü fıkrasında, işyeri adresinde tebliğ yapılacak olanların bu adresinde bulunamaması, işin bırakılması veya işin bırakılmış addolunması hallerinde tebliğin, gerçek kişilerde kendisinin, tüzel kişilerde bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerinden birinin, tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde ise bunları idare edenler veya varsa temsilcilerinden herhangi birinin adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinde yapılacağı, son fıkrasında ise, işyeri adresi olmayanlara tebliğin, doğrudan adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresine yapılacağı belirtilmiş olup,

anılan Kanun'un olay tarihinde yürürlükte olan şeklindeki 102. maddesinde ise, muhatabın zarf üzerinde yazılı adresini değiştirmesinden dolayı bulunamamış olması halinde posta memurunun durumu zarf üzerine yazacağı, aynı maddenin son fıkrasında da, adreste bulunamama halininin, komşulardan bir kişi veya muhtar veya ihtiyar heyeti üyelerinden biri veyahut bir zabıta memuru huzurunda icra ve keyfiyet taahhüt ilmühaberine yazılarak tarih ve imza vaz'edilmek ve hazır bulunanlara da imzalatılmak suretiyle tespit olunarak merciine iade olunacağı hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davaya konu ödeme emrinin dava dilekçesinde de beyan edildiği üzere davacıya 27/05/2019 tarihinde tebliğ edildiği, ödeme emrine karşı davacı tarafından 11/06/2019 tarihinde Muratbey Gümrük Müdürlüğü nezdinde itiraz edildiği, 01/07/2019 tarihinde tebliğ alınan itirazın reddine dair Muratbey Gümrük Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı cevabi yazısı beklenilmeden … tarihinde … Vergi Mahkemesinin E:… sayısına kayden dava açıldığı, davalı idarenin savunma dilekçesinde ve istinaf başvurusunda davanın süresinde açılmadığına dair itirazda bulunulmuş ise de bu hususun temyiz istemine konu kararda değerlendirilmediği görülmüştür.

Öte yandan mahkemece asıl amme borçlusu ... Lojistik ve Dış Ticaret Limited Şirketine gönderilen 13/06/2017 tarihli ödeme emrine havi tebligat mazbatasının tutanak haline getirilmediği ve ilanen tebliğ koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davacı şirket ortağı adına düzenlenen ödeme emrinin iptaline karar verilmiş ise de, anılan ödeme emrinin davalı idarece bu kez 24/01/2019 tarihinde şirketin kanuni temsilcisinin mernis adresine tebliğ edildiği dosyadaki mevcut belgelerden anlaşılmıştır.

Bu durumda; öncelikle davalı idarenin usule ilişkin itirazının değerlendirilerek davanın süresinde açılıp açılmadığının belirlenmesi, şayet davanın süresi içerisinde açıldığı sonucuna varılır ise, asıl borçlu ... Lojistik ve Dış Ticaret Limited Şirketi adına şirketin kanuni temsilcisinin mernis adresine 24/01/2019 tarihinde yapılan tebligat neticesinde amme alacağının anılan şirket nezdinde kesinleşip kesinleşmediğinin tespit edilmesi suretiyle 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca şirket ortağı sıfatıyla davacıya gönderilen ödeme emrinin hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi gerekirken, bu hususlar incelenmeksizin verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.