Danıştay 7. Daire E.2022/81 K.2023/2613

… Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … ilâ ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı araçlara ait Hollanda Gümrük İdaresinden temin edilen "opsiyon ve aksesuar" faturalarında yer alan kıymetin beyan dışı bırakıldığının tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ve kaynak kullanımını destekleme fonu payı ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine göre hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; kıymet araştırması kapsamında Hollanda Gümrük İdaresince gönderilen 05/04/2019 tarihli yazı ve ekleri, tercümesi ve diğer bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı adına düzenlenen 05/07/2018 tarihli "opsiyonlar ve aksesuarlar" içerikli faturalarda şasi numaralarının belirtilmesi suretiyle araçların ilişkilendirildiği, bu faturaların ithalat beyannamelerine eklenmediği ve gümrük kıymetine dahil edilmeyerek beyan dışı bırakıldığı; söz konusu meblağın tespiti fiilen mümkün olmayan bir şekilde ödendiği sonucuna ulaşıldığı,

dolayısıyla, ödemenin davalı idarece ortaya konulması beklenemeyeceğinden ispat külfetinin davacıya ait olduğu, davacı tarafından da, söz konusu ödemenin fon payı kesintisine tabi olmayan peşin, akreditifli veya vesaik mukabili ödeme şekillerinden biriyle yapıldığının ispatına yönelik herhangi bir belge ibraz edilmediğinin anlaşılması karşısında alınan ek tahakkuk ve para cezası kararlarına vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yurt dışı gümrüğüne ibraz edilen ihracat beyannamelerindeki tutarlar ile beyan edilen kıymetin örtüştüğü, ihracatçı tarafından vergi iadesi alabilmek amacıyla fazladan fatura düzenmiş olabileceği, bu durumun ilgili firmanın ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığının araştırılması gerektiği, yaptıkları ödemelerin beyan edilen kıymetle uyumlu olduğu, idarece iddia edilen kıymetin, distribütör firmanın emsal donanımlı araçlar için ceza mahkemesine sunduğu kıymetten de yüksek olduğu, ceza mahkemesi kararının beklenilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekillerine göre yapılan ithalatlarda, kaynak kullanımını destekleme fonu payı alınması eşyanın bedelinin peşin olarak ödenmemesinden kaynaklanmaktadır. Olayda, Hollanda Gümrük İdaresinden temin edilen "opsiyon ve aksesuar" faturalarında yer alan kıymetin beyan edilmemesi nedeniyle alınmayan ithalat vergilerinin ek olarak tahakkuk ettirilmesi tabiidir.

Ancak fon payının tahakkuk ettirilebilmesi için beyan edilmeyen ek kıymete ilişkin ödemenin bahsedilen ödeme şekillerinden biriyle yapılmış olduğunun davalı idarece ispatı gerekmektedir.

Bu durumda, davacı tarafından "opsiyon ve aksesuar" faturalarının ibraz edilmemiş olmasının ispat külfetini tersine çevirerek tek başına fon payına ilişkin şartların oluştuğuna karine teşkil etmesi hukuken mümkün olmamakla birlikte Hollanda Gümrük İdaresince, davacı tarafından 119.500 Euro tutarında opsiyon ve aksesuar ödemesi yapıldığının belirtilmesi karşısında, bu ödemenin hangi tarihlerde yapıldığının gerekirse tekrar yurt dışı araştırması yapmak suretiyle davalı idarece ortaya konulabileceğinin açık olduğu;

öte yandan, eşyanın bedeline ilişkin yapılan ödeme kıymeti etkileyen bir husus olmadığından dava konusu işlemin ek olarak tahakkuk ettirilen kaynak kullanımını destekleme fonu payı ile 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca fon payı üzerinden hesaplanan para cezasına isabet eden kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, temyize konu kararın, işlemin anılan kısımlarına ilişkin hüküm fıkralarının bozulması, ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bunun üzerinden hesaplanan para cezasına ilişkin hüküm fıkralarının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli … tarih ve … ilâ … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı araçlara ait Hollanda Gümrük İdaresinden temin edilen "opsiyon ve aksesuar" faturalarında yer alan kıymetin beyan dışı bırakıldığının tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ve kaynak kullanımını destekleme fonu payı ile bunlar üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine göre hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasında, eşyanın gümrük kıymetinin, eşyasının satış bedeli olduğu, satış bedelinin ise Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27. ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu hükme bağlanmış.

3. maddesinin 8. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, "gümrük vergileri" deyiminin, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin tümünü, 9. fıkrasında, "ithalat vergileri" deyiminin, eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri, tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde ithalatta alınacak vergileri ve diğer mali yükleri ifade ettiği belirtilmiş;

ithalde ödeme şekline bağlı olarak alınan ek mali yük olan kaynak kullanımını destekleme fonu payı ithalat vergileri, dolayısıyla da gümrük vergileri kapsamında sayılmıştır.

Aynı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının 6455 sayılı Kanun'la değişik (b) bendinde, kıymeti üzerinden ithalat vergilerine tabi eşyanın beyan edilen kıymetinin, muayene ve denetleme sonucunda, bu Kanun'un 23 ilâ 31. maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunması halinde noksanlığa ait ithalat vergilerinden başka, bu vergi farkının üç katı para cezası alınacağı belirtilmiştir.

1211 sayılı T.C. Merkez Bankası Kanunu'nun 3098 sayılı Kanun'la değişik 40. maddesinin II. fıkrasının (b) ve (c) bendi ile 3182 sayılı mülga Bankalar Kanunu'nun 37. ve 40. maddeleri uyarınca 12/05/1988 tarih ve 88/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile "Kalkınma planı ve yıllık programlarda öngörülen hedeflere uygun olarak yatırımların yönlendirilebilmesi ve ihtisas kredilerinde kredi maliyetlerinin düşürülmesi" amacıyla Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu ihdas edilmiş, ayrıca, 12/05/1988 tarih ve 88/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3. maddesinde, kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekline göre yapılan ithalatlarda kaynak kullanımını destekleme fonu payının alınacağı kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan bölge idare mahkemesi kararının, dava konusu işlemin kaynak kullanımını destekleme fonu payı hariç unsurların matraha ilavesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bunun üzerinden hesaplanan para cezasına isabet eden kısımlarına ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, anılan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.

Temyiz isteminin, kararın, işlemin kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve fon payının matraha ilavesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bunlar üzerinden hesaplanan para cezasına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik kısmına gelince;

Dosyanın incelenmesinden, davalı idarenin yurt dışı inceleme talebine istinaden Hollanda Gümrük İdaresince gönderilen yazıda, "opsiyon ve aksesuar"lara ilişkin 5.000 Euro ön ödemeyle birlikte toplam 119.500 Euro tutarında ödeme yapıldığının belirtildiği ve bu ödemelere ilişkin faturaların sunulduğu, söz konusu faturalarda ise yazılı bedellerin faturaların düzenlendiği 05/07/2018 tarihinden itibaren 7 gün içerisinde ödenmesi gerektiğinin belirtildiği, buna karşılık davalı idarece opsiyon ve aksesuar bedellerine ait ödemelerin beyannamelerin tescil tarihinden sonra gerçekleştirildiğine dair somut bir belge sunulamadığı dikkate alındığında, kaynak kullanımını destekleme fonu payının alınmasını gerektirecek bir durumun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve fon payının matraha ilavesi suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bunlar üzerinden hesaplanan para cezasında hukuka uygunluk görülmemiştir.