Danıştay 7. Daire E.2023/1460 K.2024/4393

Dava Konusu İstem

Hakkında düzenlenen fezleke uyarınca ...Uluslararası Taşımacılık Gümrükleme İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'ne ait antrepoda bulunan ... Pharma İlaç Kozmetik ve Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı ve...... tarih ve ... sayılı antrepo beyannamelerine ilişkin bir kısım eşyanın gümrük idaresinin izni olmaksızın antrepodan çıkartılarak yerine Türkiye'de üretilen ikame eşyaların konulduğundan bahisle şirket ortağı olan davacı adına müşterek ve müteselsil sorumlu sıfatıyla ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerine vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:... K:...4 sayılı kararıyla; olayda davacının antrepo işleticisiyle birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olabilmesi için ... tarih ve... sayılı fezlekede yer alan usulsüzlüklere ilişkin fiilleri bildiği veya bilmesi gerektiğinin idarece somut olarak ortaya konulmasının lüzumlu olduğu, davacının ... Pharma İlaç Kozmetik ve Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ile sadece ortağı bulunduğu ...

Pharma İlaç Kozmetik Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'nde kanuni temsilcilik görevlerinin bulunmadığı,dava konusu işleme dayanak 20/06/2020 tarihli tutanak ile tespit edilen eylemlerin davacının anılan şirketlerle hukuki bağının bulunduğu döneme isabet ettiği yahut davacının anılan usulsüzlüklere iştirak ettiğine dair idarenin somut bir tespitinin bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Antrepodaki usulsüzlüklere ilişkin olarak düzenlenen fezlekede yer alan tespitler ve ilgililerin beyanları doğrultusunda kasıt ve irade birliği içerisinde hareket eden davacının hukuki sorumluluğunun olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Uyuşmazlığa ilişkin davacı hakkında açılan ceza davasındaki tespitler ve ceza mahkemesince verilecek olan karar ile fezlekede yer alan ifadeler ve davalı idarece ortaya konulan tespitlerin mevzuat hükümleri ile birlikte gözetilerek karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Hakkında düzenlenen fezleke uyarınca ... Uluslararası Taşımacılık Gümrükleme İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'ne ait antrepoda bulunan ... Pharma İlaç Kozmetik ve Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı ve...tarih ve ... sayılı antrepo beyannamelerine ilişkin bir kısım eşyanın gümrük idaresinin izni olmaksızın antrepodan çıkartılarak yerine Türkiye'de üretilen ikame eşyaların konulduğundan bahisle şirket ortağı olan davacı adına müşterek ve müteselsil sorumlu sıfatıyla ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerine vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fıkrasının 11. bendinde; "yükümlü" deyiminin, gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu olan bütün kişileri ifade ettiği, aynı maddenin 1. fıkrasının 17. bendinde; "beyan sahibi" deyiminden, kendi adına beyanda bulunan veya adına beyanda bulunulan kişinin anlaşılması gerektiği, 181. maddesinin 2. ve 3. fıkralarında; ithalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlünün beyan sahibi, dolaylı temsil durumunda, hesabına gümrük beyanında bulunulan kişinin de yükümlü olduğu,

beyanda kullanılan verilerin kanunen alınması gereken vergilerin tamamen veya kısmen tahsil edilememesine sebep olduğu takdirde, beyanın yapılabilmesi için bu verileri veren ve bu verilerin yanlış olduğunu bilen veya bilmesi gereken kişilerin de gümrük vergilerinden sorumlu olduğu, 183. maddesinin 3. fıkrasında;

eşyanın kanuna aykırı olarak girişini gerçekleştiren, eşyanın kanuna aykırı girişine iştirak eden ve girişin kanuna aykırı olduğunu bilen veya normal olarak bilmesi gereken, söz konusu eşyayı elde eden veya elinde bulunduran ve bu eşyayı elde ettiği veya aldığı sırada eşyanın kanuna aykırı olarak girdiğini bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişilerin gümrük vergilerinden sorumlu oldukları, 192. maddesinde; aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden birden çok yükümlünün sorumlu olduğu hallerde, bunların söz konusu vergilerin ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, 97. maddesinin 2. fıkrasında;

kullanıcının eşyanın antrepo rejimine tabi tutulmasına ilişkin yükümlülülüklerini yerine getirmekten her halükarda sorumluluğunun bulunduğu, 105. maddesinin 2. fıkrasında; antrepolarda yapılan sayım sonucunda noksan çıkan eşyanın gümrük vergilerinin duruma göre işletici veya kullanıcıdan tahsil edileceği, 106. maddesinde; işleticiler ile kullanıcıların antrepolara konulan eşyanın, gümrük idarelerince miktarı belirlenmiş ise bu miktardan, belirlenmemiş ise belgelerinde yazılı miktarlar üzerinden hesaplanacak vergi ve ceza toplamının işletici veya kullanıcıya tazmin ettirileceği, 193. maddesinin 2.fıkrasında;

gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihi kesin olarak tespit etmenin mümkün olmadığı hallerde, ilgili eşyaya ilişkin vergi oranları ve diğer vergilendirme unsurlarının uygulanması için dikkate alınacak tarihin gümrük idarelerinin bu eşya için bir gümrük yükümlülüğü başladığı sonucuna vardıkları tarih olduğu, 236. maddesinin 1.fıkrasında; teminat alınmış olsa bile,

gümrük işlemlerine başlanmadan veya bu işlemler bitirilip gümrük idaresinin izni alınmadan gümrük antrepoları veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen yerlerden kısmen veya tamamen eşya çıkarılması veya buralardaki eşyanın değiştirilmesi ya da yapılan sayımlarda kayıtlara göre eşyanın bir kısmının noksan olduğunun anlaşılması hallerinde, bu eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezasının verileceği, 2. fıkrasında ise;

gümrük antrepolarında veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen yerlerde yapılan sayımlarda kayıtlara göre fazla eşya çıkması halinde, bu eşyanın 177 ila 180. madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulmasının yanı sıra, fazla çıkan eşyaya ait ithalat veya ihracat vergileri tutarı kadar para cezasının da alınacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

Gümrük Yönetmeliği'nin 522. maddesinin 1 ve 2. fıkrasında ise; antrepo işleticileri ve kullanıcılarının eşyanın gümrük antreposunda bulunduğu sürece gümrük gözetimi altında bulundurma ve iyi muhafaza edilmesi için gerekli yükümlülükleri yerine getirme, antrepoya alınan eşyanın girerken gümrük idaresince tespit edilen miktarı üzerinden, şayet tespit yok ise, belgelerinde yazılı miktarları üzerinden, antrepoda eşya değiştirilmesinden sorumlu bulundukları, 563. maddesinin 1. fıkrasında;

gümrük müşavirlerinin imzaladıkları beyanname ile ilgili cezai hükümlerin uygulanması açısından beyannamede belirtilen bilgiler ile beyannameye ekli belgelerin doğruluğundan ve ilgili rejimin gerektirdiği bütün yükümlülüklere uyulmasından, Kanun'un 181. maddesinin ikinci fıkrası saklı kalmak kaydıyla sorumlu oldukları, 575. maddesinin 1. fıkrasında;

yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin yapmış oldukları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin düzenlenen raporların ve onayladıkları EUR.1/EUR.MED ve A.TR dolaşım belgelerinin doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru olmaması halinde, tespit işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları hükümleri yer almaktadır.

Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri) (Seri No: 6)'de yer alan sorumluluğun düzenlendiği 22. maddede ise; yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin yaptıkları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru olmaması halinde, tespit işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere zayi olan vergiler ve kesilecek cezalardan yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları öngörülmüştür.

Öte yandan, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 14. maddesinin 1. fıkrasında; kabahatin işlenişine birden fazla kişinin iştirak etmesi halinde, bu kişilerin her biri hakkında fail olarak idari para cezası verileceği öngörülmüş; 3. fıkrasında ise; kabahate iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığının yeterli olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın ve dava konusu işlemin dayanağı olaya ilişkin olarak düzenlenen... tarih ve... sayılı fezlekenin birlikte incelenmesinden; ... Uluslararası Taşımacılık Gümrükleme İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'ne ait antrepoda bulunan ... Pharma İlaç Kozmetik ve Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ile ...

Pharma İlaç Kozmetik Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne ait muhtelif tarih ve sayılı antrepo beyannamesi muhteviyatı bir kısım eşyanın gümrük idaresinin izni olmaksızın antrepodan çıkartılarak yerine Türkiye'de üretilen ikame eşyaların konulduğu ve beyanname harici 564 adet gıda takviyesi cinsi eşyanın da antrepoda bulunduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilafın mevcut olmadığı, fezlekede yer alan ...ın ifadesinde, ...

Uluslararası Taşımacılık Gümrükleme İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'ne ait antrepoda bulunan ... Pharma İlaç Kozmetik ve Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ile ...

Pharma İlaç Kozmetik Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne ait muhtelif tarih ve sayılı antrepo beyannamesi muhteviyatı bir kısım eşyanın gümrük idaresinin izni olmaksızın ...'ın organizasyonu ve aracılığı ile antrepodan çıkartılarak yerine Türkiye'de üretilen ikame eşyaların konulduğunun ..., ... ve... tarafından kendisine söylenildiği, diğer yandan...'ın ifadesinde de antrepoda yer alan eşyalar yerine Türkiye'de üretilen eşyaların ikame edilmesi sürecinde yer aldığının adı geçen tarafından ikrar edildiği ve ...'ın beyanlarıyla uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan dosyanın ve UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden, davacı hakkında ihtilaf konusu olaya ilişkin olarak 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefetten ... ...Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davanın devam ettiğinin görülmesi karşısında, anılan ceza davasındaki tespitler ve mahkemece verilecek olan karar ile fezlekede yer alan ifadeler ve davalı idarece ortaya konulan tespitlerin yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ile birlikte gözetilerek karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen temyize konu Vergi Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.