Danıştay 7. Daire E.2023/3551 K.2025/1987

... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Kozmetik Kimyevi Madde Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem: ... Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğünde işlem gören ... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı olup beyana göre fazla olduğundan bahisle el konulan eşyanın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda; uyuşmazlık konusu eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine giriş işlemlerini gerçekleştirerek transit rejimine tabi tutan idarenin Mersin Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü olduğunun anlaşılması karşısında, söz konusu eşyayla ilgili olarak işlem tesis edilmesi bakımından anılan müdürlüğün yetkili olduğu, bu durumda, eşyanın sevk edildiği Çobanbey Gümrük Müdürlüğünce tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Transit refakat belgesinde kayıtlı miktardan fazla olduğu tespit edilen eşyaya ilişkin olarak açılan dava derdest olduğundan söz konusu eşyanın davacıya tesliminin mümkün olmadığı, tasfiye mevzuatı hükümleri uyarınca son kullanma tarihleri de dikkate alınarak ihale yoluyla ihraç kayıtlı olarak eşyanın satışının gerçekleştirildiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Transit rejimi kapsamında taşınan eşyada eksiklik yahut fazlalık tespiti halinde, tespiti yapan idare tarafından gerekli işlemlerin tesis edileceği yönündeki düzenlemelerin varlığı karşısında, varış gümrük idaresinin yetkisizliğinden bahsedilemeyeceğinden, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mersin Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğünde işlem gören ... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı olup beyana göre fazla olduğundan bahisle el konulan eşyanın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun ile değiştirilen şekliyle; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (c) veya (d) bentleri uyarınca işlem yapılacağı belirtildikten sonra (d) bendinde, beyana göre fazla olduğunun tespit edilmesi hâlinde, fazla çıkan eşyanın gümrük vergileri kadar idari para cezası verileceği düzenlenmiştir.

07/10/2009 tarih ve 27369 Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliği'nin "Ulusal transit rejiminde serbest dolaşımda olmayan eşyada beyana aykırılık" başlıklı 239. maddesinin 2. fıkrasında. Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek, ulusal transit rejimi altında taşınan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, varış gümrük idaresince yapılan kontrol ve muayenesi sonucunda beyanda belirtilen cinsine uygun olmakla birlikte beyana göre fazla çıkması halinde;

a) fazla çıkan eşyanın geçici depolama yeri veya antrepoya alınacağı, talep edilmesi halinde, beyana konu diğer eşyanın gümrük işlemlerine devam edileceği, beyannameye ekli fatura ve ticari belgelerde kayıtlı bilgilerden fazlalığın yanlış beyan sebebiyle ortaya çıktığı anlaşılırsa, fazla eşyaya ilişkin rejim beyanında bulunulmasına izin verileceği, aksi halde, fazlalığın mahrecindeki fazla yüklemeden veya yanlış beyandan kaynaklandığının, 28 gün içerisinde ispat edilmesi gerektiği, bu sürenin yazılı başvuru halinde 28 gün daha uzatılabileceği, yükümlüsünce süresi içerisinde ispat edilmesi halinde,

fazla eşyaya ilişkin rejim beyanında bulunulmasına izin verileceği, süresi içerisinde ispat edilememesi halinde, Kanun'un varış gümrük idaresince hareket gümrük idaresine bildirimde bulunulmasını müteakip hareket gümrük idaresince rejimin ibra edileceği, b) Türkiye Gümrük Bölgesinin dışına çıkarılacak eşya için, fazla çıkan eşya ile beyan edilen eşyanın aynı olması durumunda, tespit edilen fazlalığın transit refakat belgesine ve sisteme gerekli açıklamalar yapılarak kaydedileceği ve transit rejimi sonlandırılarak eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verileceği, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceği,

çıkış gümrük idaresinde, beyan edilen serbest dolaşımda bulunmayan eşyaya ilaveten farklı eşya tespit edilmesi halinde ise, durumun transit refakat belgesine ve sisteme gerekli açıklamalar yapılarak kaydedileceği, transit rejimi sonlandırılarak beyan edilen eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verileceği, ancak farklı çıkan eşyanın yurt dışına çıkışına izin verilmeyeceği, farklı eşya bulunması durumunun mahrecindeki yüklemeden veya yanlış beyandan kaynaklandığının 28 gün içerisinde ispat edilmesi gerektiği, bu sürenin yazılı başvuru halinde 28 gün daha uzatılabileceği,

yükümlüsünce süresi içerisinde ispat edilmesi halinde, bu eşyanın yurt dışı edilmesine ya da transit rejimine tabi tutulmasına izin verileceği, süresi içerisinde ispat edilememesi halinde, Kanunun 235. maddesinin beşinci fıkrasının (d) bendi uyarınca işlem yapılacağı, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceği, "Ulusal ve ortak transit rejimlerinde serbest dolaşımda olmayan eşyada beyana aykırılıklar için ortak hükümler" başlıklı 241. maddesinin 4. fıkrasında; transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra,

varış gümrük idaresine varışından önce yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda, beyana göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi halinde söz konusu tespiti yapan idare tarafından, 239. ve 240. maddelerin ilgili fıkraları ile bu madde kapsamında varış gümrük idaresince yapılacağı belirtilen işlemlerin gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca ceza kararı alınabilmesi için, transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre fazla olması gerekmektedir.

Dosyanın, Dairemizin E:2023/3082 esasına kayıtlı dosyasıyla birlikte incelenmesinden, olayda, transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden sonra varış gümrük idaresince yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre fazla olduğunun tespit edildiğinden bahisle ve tespiti yapan varış gümrük idaresince 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca idari yaptırım uygulandığı ve fazla çıkan eşyaya el konulduğu anlaşılmaktadır.

4458 sayılı Kanun'un 87. maddesinin 1. fıkrasında, transit rejiminin işleyişine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceğine dair hükme istinaden, Gümrük Yönetmeliği'nin 239. maddesinin 2. fıkrasında, varış gümrük idaresince Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca işlem yapılacağı, ayrıca, hareket veya giriş gümrük idaresine bilgi verileceğinin açıkça belirlenmiş olması karşısında, olayda, tespiti yapan varış gümrük idaresinin işlem tesis etme yetkisinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, yukarıda değinilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca, davalı idarenin işlem tesis etme yetkisinin bulunduğu sonucuna varıldığından, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.