Danıştay 8. Daire E.2019/10210 K.2024/1007

Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın, ilgili belediyeden çalışma izni veya ruhsatı almaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşıdığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait araçla, ilgili belediyeden izin alınmaksızın, D2 yetki belgesinin yönetmelikle belirlenen kapsamını aşarak şehiriçi yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu tespit tutanağı ile sabit olduğundan, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi uyarınca tesis edilen aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi'nce. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine karar verilen aracın mülkiyeti davacı şirkete ait ise de, söz konusu aracın davacı şirket tarafından 03/01/2019-03/01/2020 tarihleri arasında dava dışı ... Enerji San. Tic. Ltd.

Şti.'ne kiralandığı, iki şirket arasında imzalanan "Filo Taşt Kira Sözleşmesi"nde, kiralayan şirket olan davacının, aracın kiracı tarafından kullanımı esnasında yasalara aykırı fiilleri nedeniyle verilen idari yaptırım kararları nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı gibi davacı şirketin ikame araç tahsis etme sorumluluğunun da bulunmadığının anlaşıldığı; uyuşmazlıkta, istinaf dilekçesinde yer verilen "aracın hukuki ve fiili sorumluluğunun kiracı şirkette olduğu,

kira müddeti boyunca davacı şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı" yolundaki iddialar ile belirtilen sözleşme maddeleri de göz önünde bulundurulduğunda, uyuşmazlığa konu aracın davacı şirket tarafından 03/01/2019-03/01/2020 tarihleri arasında bir başka şirkete kiralanarak zilyedliğinin teslim edilmesi karşısında, bu tarihler arasında aracın trafikten men edilmesi nedeniyle menfaat ihlaline uğramadığı,

sahibi bulunduğu bir hakkın ihlalinden bahsedilemeyeceği açık olduğundan, bakılan davanın, davacı şirketin dava açma ehliyeti bulunmaması nedeniyle reddi gerektiği gerekçesiyle istinafa konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılarak istinaf başvurusunun bu gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından davayı açmakta ehliyetli bulunduğu, aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraya verildiği, kiracı şirket tarafından ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapılmadığı, kiraya veren şirket olarak kendisinin yapılan taşımacılıktan bilgi sahibi olmasının da beklenemeyeceği, hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Uyuşmazlığın 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde sayılan davalardan olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. 3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü yer almış; aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği.

7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; davacının araç kiralama alanında faaliyet gösterdiği, dosyaya sunulan faturalardan uyuşmazlığa konu araç dışında başka araçlarını da kiraya verdiği, maliki olduğu ve dava dışı bir şirket tarafından kiralanan araç ile ilgili belediyeden çalışma izni veya ruhsatı almaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşındığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacının aracının 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem niteliğinde olmadığı sonucuna varılmakta olup temyize konu kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.