Danıştay 8. Daire E.2019/1631 K.2024/1359

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, davacı şirkete ait … numaralı K1 yetki belgesinin Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nin 78. Maddesinin 5. fıkrasına istinaden iptaline ilişkin Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı 1. Bölge Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. İdare Mahkemesince davacı şirketin 22/01/2014 tarihinde asgari taşıma kapasitesinin altına düştüğü ve 540. gün olan 16/07/2015 tarihine kadar 110 ton asgari taşıma kapasitesinin sağlamadığının görüldüğü, davacı şirkete ait yetki belgesinin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

(Mülga) 11.06.2009 tarih ve 27255 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 23.maddesinin (c) bendinde; yetki belgesi sahiplerinin, bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasitenin altına düşecek şekilde taşıt satışı yapmaları halinde bu hususu satış tarihinden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa bildirirmeleri ve 90 gün içinde de bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasiteyi tamamlayacak şekilde ilgili mevzuatın gerektirdiği her türlü iş ve işlemleri sonuçlandırarak yeterli sayıda/kapasitede taşıtı, taşıt belgelerine kayıt ettirmeleri gerektiği düzenlenmiş,

23.05.2013 tarih ve 28655 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle de aynı madde; yetki belgesi sahiplerinin, a) Yetki belgesi alındıktan sonra taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlarının kazaya uğraması, yanması, hurdaya ayrılması veya benzer bir mücbir sebepten dolayı iş göremez duruma gelmesi veya taşıt satışı yapmış olmaları halinde, bu durumları değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren 60 gün içinde Bakanlığa bildirmeleri gerektiği, Bakanlığa bildirimin yapıldığı tarihte veya söz konusu durumların Bakanlıkça tespiti halinde tespitin yapıldığı tarihte bu taşıtların taşıt belgelerinden re'sen düşüleceği,

belirtilen nedenlerle bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasite şartının kaybedilmesi halinde; asgari kapasitenin kaybedildiği tarihin başlangıcı olarak taşıtların kazaya uğrama, yanma, hurdaya ayrılma veya benzer bir mücbir sebepten dolayı iş göremez duruma geldiği tarih veya taşıtın satış tarihinin esas alınacağı, b) (a) bendinde belirtilen nedenlerle veya bu Yönetmelik hükümlerine aykırılıktan dolayı yapılan re'sen düşümler sonucu veya taşıtların yaşları nedeniyle bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasite şartının kaybedilmesi halinde;

asgari kapasitenin kaybedildiği sürelerin toplamının, yetki belgesinin 5 yıllık geçerlilik süresi boyunca 540 takvim gününden fazla olamayacağı, şeklinde düzenlenmiş, 04.05.2016 tarih ve 29702 sayılı Resmî Gazete'de yapılan değişiklikle de 540 gün ibaresi 630 gün olarak değiştirilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının şirketinin 14/06/2017 tarihine kadar geçerli olmak üzere … sayılı K1 yetki belgesi aldığı, 22/01/2014 tarihinde taşıma kapasitesinin … plakalı kamyonun satışı nedeni ile 129,5 tondan, 105 tona düştüğü, … tarihinde … Plakalı çekicinin satışı nedeni ile 65 tona düştüğü, bu kapasitenin de 540. Gün olan 16/07/2015 tarihine kadar devam ettiği, asgari kapasitenin kaybedildiği toplam gün sayısının 540 takvim gününü aştığından bahisle K1 yetki belgesinin iptal edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; yetki belgesi ekine kayıtlı araçlardan birinin satışı nedeniyle asgari taşıma kapasitesi şartının kaybedildiği ve Yönetmeliğin işlem tarihinde yürürlükte bulunan 23. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca, bu tarihten itibaren 90 gün içinde asgari kapasiteyi tamamlayacak sayıda taşıtın, taşıt belgesine kayıt ettirilmediği görülmüştür.

Ancak; 04.05.2016 tarih ve 29702 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle Yönetmeliğin 23. maddesinde asgari kapasitenin altına düşecek şekilde araç eksilmesi halinde, kapasitenin kaybedildiği süre toplamının yetki belgesinin geçerli olduğu 5 yıl içerisinde 630 günü aşamayacağı şeklinde davacı lehine düzenleme yapılmış olup, davacının durumunun lehine olan bu düzenleme kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, davacının asgari kapasite şartını 22/01/2014 tarihi itibariyle kaybettiği, yetki belgesinin de 24/08/2015 tarihinde dava konusu işlemle iptal edildiği, iptal işleminin sonucu olarak yetki belgesinin geçerliliğin sona erdiği,

idari işlemle iptal edilen bu belgede yazılı son geçerlilik tarihinin yapılacak hesaplamada dikkate alınamayacağı, davacının yetki belgesinin geçerlilik süresi içerisinde asgari taşıma kapasitesini kaybettiği ve yetki belgesinin iptal edildiği tarihler arasında geçen sürelerin toplamının 630 günü aşmadığı görüldüğünden, Yönetmeliğin işlem tarihinde geçerli olan 23. maddesi uyarınca belirlenen sürelerde asgari taşıma kapasitesini sağlayarak belgelerine işletmediğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde söz konusu lehe düzenleme uyarınca hukuka uyarlık bulunmamıştır.