Danıştay 8. Daire E.2019/1653 K.2024/4987

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, karayolu taşımacılığı işiyle uğraşan davacı şirketin, 540 günlük süre içinde asgari kapasiteyi sağlayamadığından bahisle K1 yetki belgesinin iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı VIII. Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, özmal taşıma kapasitesinin 110 tondan aşağıya düşümü sonrasında Yönetmelik ile öngörülen 540 günlük süre içerisinde kapasitesini yeniden en az 110 tona çıkaramadığı anlaşılan davacı şirkete ait K1 yetki belgesinin bu gerekçeyle iptal edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

(Mülga) 11.06.2009 tarih ve 27255 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 23. maddesinin (c) bendinde; yetki belgesi sahiplerinin, bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasitenin altına düşecek şekilde taşıt satışı yapmaları halinde bu hususu satış tarihinden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa bildirirmeleri ve 90 gün içinde de bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasiteyi tamamlayacak şekilde ilgili mevzuatın gerektirdiği her türlü iş ve işlemleri sonuçlandırarak yeterli sayıda/kapasitede taşıtı, taşıt belgelerine kayıt ettirmeleri gerektiği düzenlenmiş,

23.05.2013 tarih ve 28655 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle de aynı madde; yetki belgesi sahiplerinin, a) Yetki belgesi alındıktan sonra taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlarının kazaya uğraması, yanması, hurdaya ayrılması veya benzer bir mücbir sebepten dolayı iş göremez duruma gelmesi veya taşıt satışı yapmış olmaları halinde, bu durumları değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren 60 gün içinde Bakanlığa bildirmeleri gerektiği, Bakanlığa bildirimin yapıldığı tarihte veya söz konusu durumların Bakanlıkça tespiti halinde tespitin yapıldığı tarihte bu taşıtların taşıt belgelerinden re'sen düşüleceği,

belirtilen nedenlerle bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasite şartının kaybedilmesi halinde; asgari kapasitenin kaybedildiği tarihin başlangıcı olarak taşıtların kazaya uğrama, yanma, hurdaya ayrılma veya benzer bir mücbir sebepten dolayı iş göremez duruma geldiği tarih veya taşıtın satış tarihinin esas alınacağı, b) (a) bendinde belirtilen nedenlerle veya bu Yönetmelik hükümlerine aykırılıktan dolayı yapılan re'sen düşümler sonucu veya taşıtların yaşları nedeniyle bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasite şartının kaybedilmesi halinde;

asgari kapasitenin kaybedildiği sürelerin toplamının, yetki belgesinin 5 yıllık geçerlilik süresi boyunca 540 takvim gününden fazla olamayacağı, şeklinde düzenlenmiş, 04.05.2016 tarih ve 29702 sayılı Resmî Gazete'de yapılan değişiklikle de 540 gün ibaresi 630 gün olarak değiştirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı firma adına kayıtlı olan ... plakalı aracın... tarihind... isimli şahsa satıldığı ve...arihinde yapılan müracaat üzerine ...... tarihinde araç kaydının düşürüldüğü, bu işlem sonrasında davacı şirkete ait araç kapasitesinin 96,5 tona inerek K1 yetki belgesi için aranılan kapasite şartının altına düşüldüğü, bu nedenle davalı Bakanlık VIII. Bölge Müdürlüğü'nün...tarih ve ... sayılı ve... tarih ve ... sayılı yazıları ile davacı şirketin ... tarihine kadar özmal araç ilavesi yapması gerektiğinin bildirildiği,

daha sonra... tarih ve ... sayılı kurul kararı ile Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 23. maddesinin 1. fıkrası ve 78. maddesinin 5. fıkrasına göre 540 günlük süre içerisinde asgari kapasiteyi sağlayamadığından bahisle şirketin K1 yetki belgesinin iptaline karar verildiği ve... tarih ve ... sayılı işlem ile bu durumun davacıya bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; yetki belgesi ekine kayıtlı araçlardan birinin satışı nedeniyle asgari taşıma kapasitesi şartının kaybedildiği ve Yönetmeliğin işlem tarihinde yürürlükte bulunan 23. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca, bu tarihten itibaren 90 gün içinde asgari kapasiteyi tamamlayacak sayıda taşıtın, taşıt belgesine kayıt ettirilmediği görülmüştür.

Ancak; 04.05.2016 tarih ve 29702 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle Yönetmeliğin 23. maddesinde asgari kapasitenin altına düşecek şekilde araç eksilmesi halinde, kapasitenin kaybedildiği süre toplamının yetki belgesinin geçerli olduğu 5 yıl içerisinde 630 günü aşamayacağı şeklinde davacı lehine düzenleme yapılmış olup, davacının durumunun lehine olan bu düzenleme kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, davacının asgari kapasite şartını 15/03/2013 tarihi itibariyle kaybettiği, yetki belgesinin de 23/10/2014 tarihinde dava konusu işlemle iptal edildiği, iptal işleminin sonucu olarak yetki belgesinin geçerliliğin sona erdiği,

idari işlemle iptal edilen bu belgede yazılı son geçerlilik tarihinin yapılacak hesaplamada dikkate alınamayacağı, davacının yetki belgesinin geçerlilik süresi içerisinde asgari taşıma kapasitesini kaybettiği ve yetki belgesinin iptal edildiği tarihler arasında geçen sürelerin toplamının 630 günü aşmadığı görüldüğünden, Yönetmeliğin işlem tarihinde geçerli olan 23. maddesi uyarınca belirlenen sürelerde asgari taşıma kapasitesini sağlayarak belgelerine işletmediğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde söz konusu lehe düzenleme uyarınca hukuka uyarlık bulunmamıştır.