Danıştay 13. Daire E.2019/2078 K.2024/3270

2- ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. 3- ... A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacıların oluşturduğu iş ortaklığının herhangi bir lisansı olmadan ... İşletmesi'ne ... tarih ve ... numaralı fatura ile 4.697 litre Jet A-1 yakıtı satışı yaptığından bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca 815.555,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıların Orman Genel Müdürlüğü tarafından yapılan ihale kapsamında yüklendiği yükümlülüklerinin, 5015 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı, ayrıca davacıların yapmış olduğu Jet A1 yakıtı tesliminin Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 57. maddesi uyarınca bir olayın mücbir sebep hali sayılabilmesi için; olaydan etkilenen tarafların gerekli özen ve dikkati göstermiş ve önlemleri almış olmasına karşın önlenemeyecek, kaçınılamayacak veya giderilemeyecek olması gerektiği, olayda ise davacıların oluşturduğu iş ortaklığının ihrakiye lisansı aldıktan sonra ihale kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirebileceği;

Bu durumda, davacıların herhangi bir ihrakiye teslim lisansı olmadan ... İşletmesi'ne ... tarih ve ... numaralı fatura ile 4.697litre Jet A-1 yakıtı satışı yaptığının sabit olduğu, söz konusu teslimin orman yangınlarına mücadele dönemi dışında bir tarih olan Aralık ayında düzenlenen fatura ile yapıldığı ve orman yangınları mücbir sebep olmakla birlikte davacıların orman yangını esnasında Jet A-1 yakıtı ikmali yapabilmesine ilişkin dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediklerinin açık olduğu, davacıların bu satış faaliyetinin mücbir sebep kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; davacıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından Orman Genel Müdürlüğü ile imzalanan sözleşmeden doğan bir yükümlülük olarak dava dışı ...

İşletmesi'ne verilen jet yakıtın 5015 sayılı Kanun'un düzenlediği anlamda bir satış olmadığından ihrakiye lisansı alınması için öngörülen koşulların yerine getirilmesi sonucu elde edilebilecek bir belgenin, beklenmedik şekilde çıkan yangına müdahale sırasında elde edilebilmesinin mümkün olmadığı,

Orman Genel Müdürlüğü'nden ihale alan başka bir firmanın orman yangını söndürmede kullandığı helikopterlerin müdahalesini hızlandırmaya yönelik olarak genel idare bünyesinde olan Orman Genel Müdürlüğü tarafından kamu yararı gereği koyulan kurallar uyarınca verilen akaryakıtın 5015 sayılı Kanun kapsamında yasaklanan satış olarak nitelendirilmeyeceğinden, bu teslim için lisans aranılmasında ve davacıların oluşturduğu iş ortaklığının ihrakiye teslim lisansı olmadığından bahisle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, uyuşmazlığa konu yakıt verilmesi işinin lisanssız yapılamayacağının kabulü halinde ihaleyi gerçekleştiren idarenin ihale mevzuatında değişikliği sağlaması yoluyla yakıt tesliminin lisansa bağlanabileceğinin kuşkusuz olduğu belirtilmiştir. Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, harçtan muaf olunduğundan yargılama giderleri içerisinde aleyhe harca hükmedilemeyeceği, 5015 sayılı Kanun'da ihrakiye faaliyetinin yapılabilmesi için lisans alınmasının zorunlu olduğu ve ihrakiye teslimlerinin rafinerici, dağıtıcı ve ihrakiye teslim şirketlerince yapılacağının hiçbir istisnaya (mücbir sebep, Kurumların ihalelerine koyduğu hükümler vb.) mahal vermeden emredici bir şekilde hüküm altına alındığı, Kanunda ve ikincil düzenlemelerde, mücbir sebeplerin varlığı halinde lisanssız piyasa faaliyetinin yürütülebileceğine ilişkin herhangi bir husus bulunmadığı.

Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca ihrakiye kapsamında ikmal edilecek jet yakıtına yönelik olarak, ihrakiye teslim lisansı sahiplerine havalimanı veya heliportlarda teslimine yönelik çok sıkı düzenlemeler getirildiği, diğer ihrakiye türlerinden farklı olarak jet yakıtı teslimi yapacak lisans sahiplerinin üzerinde daha fazla yükümlülük bulunduğu, Mahkemenin verdiği gerekçesiz kararla lisansız olarak jet yakıtı satılabilmesinin önünün açıldığı,

bu durumun piyasa işleyişinin bozulması riskini artıracağı, jet yakıtının ÖTV'den muaf bir akaryakıt olduğu ve kara taşıtlarında da doğrudan yakıt olarak kullanılabileceği, Mahkeme kararı kapsamında lisanssız olarak jet yakıtının önünün açılmasıyla, piyasadaki kayıt dışılığın teşvik edilebileceği ve motorin veya benzin yerine jet yakıtının kullanımının artmasıyla gerek vergisel, gerek çevresel gerekse ekonomik anlamda ciddi kamu zararının doğmasına sebebiyet verileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacılar tarafından, Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.