Danıştay 8. Daire E.2019/9054 K.2023/2764

Dava konusu istem: Hatay ili, Hassa ilçesinde faaliyet gösteren davacı şirket tarafından, 2017 yılına ait ruhsat bedelinin süresinde ödenmediğinden bahisle S:…sayılı II-A Grup Kalker işletme ruhsatının iptaline ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen 02… tarih ve E:…, K:…sayılı kararda.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13/1 maddesi uyarınca ruhsat bedelinin üç ay içerisinde tamamlanmasının istenilmesi, belirtilen sürede ruhsat bedelinin tamamlanmaması halinde ruhsatın iptal edileceğinin düzenlenmesine rağmen, dava konusu işlemin tesisine dayanak olan …tarih ve E.…sayılı ihtar içerikli yazıya ilişkin tebliğin, Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelikte düzenlenen usule aykırı olarak yapılması ve dolayısıyla tebliğin usule aykırı olması nedeniyle muhatapça beyan edilen 18.04.2018 tarihinin,

tebliğ tarihi olarak kabulünün gerekmesi ve bu tarih itibariyle üç aylık süre içerisinde (aynı gün) istenilen ruhsat bedelinin ödenmiş olması karşısında, verilen üç aylık süre içerisinde ruhsat bedelinin tamamlanmadığından bahisle davacı şirkete ait S:…sayılı II-A Grup Kalker işletme ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ihtar niteliğindeki işlemin usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait S:…sayılı II-A Grup Kalker işletme ruhsatının 2017 yılına ait ruhsat bedelinin yatırılmadığının tespit edilmesi üzerine, 3213 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davacı hakkında 21.925,00 TL idari para cezasının uygulandığı, söz konusu idari para cezasının tebliğden itibaren 1 ay içinde; ödenmeyen 2017 yılına ait işletme ruhsat bedelinin %70'i olan 15.347,00 TL ile %30'u olan 6.577,00 TL'nin tebliğden itibaren 3 ay içinde ödenmesi,

aksi halde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğünce tesis edilen …tarih ve E.…sayılı ihtar içerikli yazının, 15.09.2017 tarihinde şirket çalışanı …'a tebliğ edildiği, tebliğden itibaren üç aylık süre içerisinde (en son 16.12.2017 tarihine kadar) ruhsat bedelinin yatırılmaması sebebiyle ruhsatın iptaline ilişkin dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinde "Yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılması zorunludur.

İşletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılacak teminat hesabına yatırılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi dışındaki illerde il özel idaresi hesabına yatırılır.

Ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Verilen sürede yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül eden tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlalarından ruhsat bedeli alınmaz.

Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesini müteakip, çevre ile uyum bedeli iade edilir." hükmüne yer verilmiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10. maddesinde, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır." hükmü; 12. maddesinin 1. fıkrasında; "Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır." hükmü; 13. maddesinde ise, "Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler her hangi bir sebeple mütat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamıyacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır." hükmü yer almaktadır.

Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 21. maddesinde, "(1) Tüzel kişiler adına tebligatı almaya yetkili kişiler, herhangi bir sebeple mutat iş saatlerinde işyerinde bulunmamaları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde olmaları durumunda tebliğ, tüzel kişinin o yerdeki sürekli çalışan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.

(2) Ancak, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin, tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde görev itibariyle tebligatın muhatabı olan tüzel kişinin temsilcisinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu tür işlerle görevlendirilmiş bir kişi olması gereklidir. (3) Bu kişilerin de bulunmaması halinde, bu husus tebliğ mazbatasında belirtilir ve tebliğ, o yerdeki diğer bir memur veya müstahdeme yapılır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin tesisine dayanak olan 2017 yılına ait ruhsat bedelinin 3 ay içerisinde ödenmesi, aksi halde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin ihtarı içeren …tarih ve E.…sayılı yazının davacı şirkete tebliğine ilişkin mazbata incelendiğinde "Gösterilen adrese gidildiğinde muhatap olmaması nedeniyle, muhatap yerine almaya ehil aynı iş yerinde birlikte çalışan daimi işçi …'a tebliğ edilmiştir." şeklinde kayıt düşülerek 15.09.2017 tarihinde şirket çalışanına tebliğ edildiği görülmektedir.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesine göre ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verileceği ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanmasının istenileceği, bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edileceği düzenlemesi bulunmaktadır. Bu madde uyarınca düzenlenen yaptırımın ağırlığı dikkate alınarak yapılan tebligatın usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı önem arz etmektedir.

Dava konusu işleme dayanak teşkil eden …tarih ve E.…sayılı yazının davacı şirketin daimi işçisi olan …a tebliğ edildiği, Tebligat Kanunu'nda hükmi şahıslar namına yapılacak tebligatlarda kendilerine tebliğ yapılacak kimselerin herhangi bir sebeple mutat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıklarının anlaşılması halinde tebliğin orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılabileceğinin düzenlendiği, olayda tebliğ alan kişinin davacı şirketin çalışanı olduğunun davacının da kabulünde bulunduğu görüldüğünden, yapılan tebligatın usulüne uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davacı şirket tarafından 2017 yılı ruhsat bedelinin yatırılmaması üzerine, tebliğ edilen … tarih ve E.…sayılı yazı ile ruhsat bedelinin 3 ay içinde yatırılmasının istenildiği ve yatırılmadığı takdirde ruhsatının iptal edileceği hususunun bildirildiği, fakat buna rağmen davacı şirket tarafından verilen 3 aylık süre içerisinde ruhsat bedelinin yatırılmadığı anlaşılmaktadır.

Kaldı ki …tarih ve E.…sayılı ihtar yazısının tebliğ edildiği tarihten sonraki bir tarih olan 25/08/2017 tarihinde davacının temdit talebine ilişkin uyarı niteliğindeki başka bir yazının yine …'a tebliğ edildiği, bu nedenle adı geçen çalışanın davacı şirkete yapılan tebligatları düzenli olarak tebliğ alan bir kimse olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, …tarih ve E.…sayılı yazının davacı şirkete usulüne uygun tebliğ edildiği sonucuna varıldığından, işletme ruhsat bedelinin verilen süre içerisinde yatırılmaması nedeniyle tesis edilen ruhsat iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.