Danıştay 8. Daire E.2019/9574 K.2023/3186

2- (Davalı Yanında Davaya Katılan) …Madencilik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davacı) : …Yapı San. A.Ş. Vekili : Av. …

İstemin Özeti : …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi : … Düşüncesi : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, davacı şirket uhdesinde bulunan Adana İli, Ceyhan İlçesi, …Köyü, …Mevkiinde yer alan …ruhsat numaralı Kalker İşletme Sahası'na ilişkin olarak 20 metrelik tampon bölgenin yanlışlıkla dava dışı …Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. uhdesinde bulunan ruhsat sahasına yapılan intibaktan çıkarılarak davacı şirkete kazandırılması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, mahallinde yapılan tetkik sonucu düzenlenen 05.12.2013 tarihli raporda. Karayolları Genel Müdürlüğüne ait ER:…sayılı saha ile davacı şirkete ait S:…sayılı saha arasında kalan ve ...

Madencilik Ltd.Şti' ne ait ruhsat alanında bulunan tampon alanın S:... sayılı sahaya ait olduğu, bu alanda yapılan incelemede herhangi bir faaliyetin olmadığının tespit edildiği, davacı şirkete ait S:... sayılı sahada yapılan üretimin bu kısma dayanmış olduğu, bu alanın üretilmesinin ocakta tehlike oluşmaması açısından önemli olduğu, 20 m. genişliğinde 430 m. uzunluğunda olan bu alanda S:... sayılı ruhsat sahibi ...

Madencilik Ltd.Şti.'nin üretim yapmasının mümkün olmadığı, bu alanla ilgili Koordinatörlük tarafından yeniden değerlendirilmesi gerektiğin belirtildiği, başka bir anlatımla, bu tampon alanın davacı şirkete ait olduğunun davalı idare elemanlarının hazırladığı raporda da yer aldığı, davacı şirket uhdesinde bulunan Adana İli, Ceyhan İlçesi, ... Köyü, ...

Mevkiinde yer alan ... ruhsat numaralı Kalker İşletme Sahası'na ilişkin olarak 20 metrelik tampon bölgenin yanlışlıkla dava dışı ... Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. uhdesinde bulunan ruhsat sahasına yapılan intibaktan çıkarılarak davacı şirkete kazandırılması istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

İdare mahkemesince verilen ... gün ve E:... , K: ... sayılı karar, Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 05/12/2018 tarih ve E:2015/14108, K:2018/7791 sayılı kararı ile; "davanın sonucunda verilen karar, S:... sayılı maden ruhsatını uhdesinde bulunduran ... Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin menfaatini etkilemekte olup, Kanun hükümlerinde öngörülen davanın ihbarı için gerekli koşulların oluştuğu; davanın resen ... Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne ihbar edilmesi gerekirken, davanın sonucunda menfaati etkilenecek olan ... Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne ihbar yapılmadan davanın esası hakkında karar verilmesinde usul hükümlerine uyarlık bulunmadığı " gerekçesiyle bozulmuştur.

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararında ise. Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 05/12/2018 tarih ve E:2015/14108, K:2018/7791 sayılı bozma kararına uyularak "bozma kararı doğrultusunda davanın ihbarına ilişkin bozma gerekçesi karşılandıktan sonra mahallinde yapılan tetkik sonucu düzenlenen 05.12.2013 tarihli raporda. Karayolları Genel Müdürlüğüne ait ER:... sayılı saha ile davacı şirkete ait S:... sayılı saha arasında kalan ve ...

Madencilik Ltd.Şti' ne ait ruhsat alanında bulunan tampon alanın S:... sayılı sahaya ait olduğu, bu alanda yapılan incelemede herhangi bir faaliyetin olmadığının tespit edildiği, davacı şirkete ait S:... sayılı sahada yapılan üretimin bu kısma dayanmış olduğu, bu alanın üretilmesinin ocakta tehlike oluşmaması açısından önemli olduğu, 20 m. genişliğinde 430 m. uzunluğunda olan bu alanda S:... sayılı ruhsat sahibi ...

Madencilik Ltd.Şti.'nin üretim yapmasının mümkün olmadığı, bu alanla ilgili Koordinatörlük tarafından yeniden değerlendirilmesi gerektiğin belirtilmiş, başka bir anlatımla, bu tampon alanın davacı şirkete ait olduğunun davalı idare elemanlarının hazırladığı raporda da yer aldığının görüldüğü bu nedenle, davacı şirketin, uhdesinde bulunan Adana İli, Ceyhan İlçesi, ... Köyü, ...

Mevkiinde yer alan ... ruhsat numaralı Kalker İşletme Sahası'na ilişkin olarak 20 metrelik tampon bölgenin yanlışlıkla başka bir ruhsat sahasına yapılan intibaktan çıkarılarak davacı şirkete kazandırılması istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı " gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Adana ili, Ceyhan ilçesi ...

Köyü sınırları dahilinde 10.700 m²'lik T: ... sayılı taş ocağının davacı şirket uhdesinde bulunduğu, davacı şirket tarafından 26.11.2004 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunarak Maden Kanununda 5177 sayılı Kanun ile eklenen hüküm gereği intibak talebinde bulunduğu, 16.06.2005 tarihinde ... ruhsat numaralı II. grup işletme ruhsatı düzenlendiği, davacı tarafından ... nolu sahaya ilişkin 05.11.2007 tarihinde genişletme talebinde bulunulduğu, mahallinde tetkik incelemesi yapılarak intibak yapılan sahada Er:... , Er:... ve Er:... nolu ruhsatların bulunduğunun belirtildiği;

davacı tarafından verilen dilekçe ile S: ... sayılı ruhsat alanının tampon bölgenin hatalı belirlendiğini, mevcut maden işletme izin alanının yeniden belirlenmesini talep ettiği, bu tarihten sonra da çeşitli tarihlerde saha genişletme başvuruları yapıldığı ve davalı idarece kabul edildiği ve bazı düzenlemeler yapıldığı, son olarak davacı şirketin 4.49 hektar için intibak talebi uygun görülerek 24.10.2008 tarihli Olur ile ... sayılı II: Grup işletme ruhsatının düzenlendiği,

davacı şirket tarafından 09.09.2013 tarihinde verilen dilekçe ile ruhsat alanlarının yakınındaki 20 metrelik tampon bölgenin yanlışlıkla ... sayılı işletme ruhsat numaralı şirkete tahsis edildiği, tampon bölgenin şirketlerine verilmesi veya ihale edilmesinin talep edildiği, mahallinde yapılan tetkik sonucu düzenlenen 05.12.2013 tarihli raporda. "Karayolları Genel Müdürlüğüne ait ER:... sayılı saha ile S:... sayılı saha arasında kalan ve ...

Madencilik Ltd.Şti' ne ait ruhsat alanında bulunan tampon alanın S:... sayılı sahaya ait olduğu, Taşocağı ruhsatı zamanında bu ruhsata ait olduğu beyan edilmiş olup bu alanda yapılan incelemede herhangi bir faaliyetin olmadığının tespit edildiği, S:... sayılı sahada yapılan üretimin bu kısma dayanmış olduğu, ER:... sayılı HÜİB sahada ocağın ilerleme yönünün bu alana doğru olduğu, ancak Karayolları Genel Müdürlüğünün aynı ruhsat içinde başka bir alanda üretim yapağından bu ocaktaki üretim yapılan gözlemlere göre ters şev oluşması nedeniyle durdurulduğu, bu alanın üretilmesinin ocakta tehlike oluşmaması açısından önemli olduğu,

20 m. genişliğinde 430 m. uzunluğunda olan bu alanda S:... sayılı ruhsat sahibi ... Madencilik Ltd.Şti.'nin üretim yapmasının mümkün olmadığı, bu alanla ilgili Koordinatörlük tarafından yeniden değerlendirilmesi gerektiğinin" belirtildiği anlaşılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (işlem tarihinde yürürlükte bulunun hali ile) "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesininde; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gün olduğu belirtilmiş olup, "Üst makamlara başvuru" başlıklı 11. maddesinin bakılan davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan halinde ise. "1.

İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.

" hükmü, 14. maddesinde, ilk inceleme hususları; görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olacak kesin ve yürütülebilir bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, Kanun'un 3. ve 5. maddesinde belirtilen hususların bulunup bulunmadığı şeklinde sayılmış; 15. maddesinde ise ilk inceleme üzerine verilecek kararlar belirtilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un uygulanmasında süre aşımı kamu düzenini ilgilendiren bir nitelik taşıdığından, yargılamanın her aşamasında davanın taraflarınca ileri sürülebileceği gibi idari yargı yerlerinin de önlerine gelen davanın süresinde açılıp açılmadığını re'sen (kendiliğinden) araştırmaları gerekir.

Davacı şirket tarafından uhdesinde bulunun maden ruhsat intibakının yapıldığı 16.06.2005 tarih itibari ile "... ruhsat numaralı Kalker İşletme Sahası'na ilişkin olarak 20 metrelik tampon bölgenin yanlışlıkla dava dışı ... Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. uhdesinde bulunan ruhsat sahasına yapılan intibaktan" haberdar oluduğu ve bu hususa ilişkin çeşitli tarihlerde saha genişletme başvuruları yapıldığı, mevcut maden işletme izin alanının yeniden belirlenmesi istediği görülmekte olup, 16.06.2005 tarihinde muttali olduğunun bu nedenle 04.08.2014 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davanın süresinde açılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.