Danıştay 8. Daire E.2020/1437 K.2023/7219

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; maliki olduğu … plakalı aracın, 2918 sayılı Kanun'un ek 2. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin tesis edilen Eskişehir Valiliği İl Trafik Denetleme Müdürlüğü'nün 24/12/2018 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; olayda; denetimin yapıldığı 24/12/2018 günü, saat:08:30 itibariyle her ne kadar davacıya ait … plakalı araç için personel servis aracı özel izin belgesi ve uygunluk belgesi bulunmadığından bahisle dava konusu yaptırımların uygulandığı görülmekteyse de, araç ve personel servis aracı özel izin belgesi ve uygunluk belgesi düzenlenmesi amacıyla davacı tarafından Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na başvuruda bulunulduğu, başvuru sonrasındaki süreçte tüm iş ve işlemlerin Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yürütüldüğü,

anılan başvuruda herhangi bir eksiklik bulunmadığı da görülerek personel servis aracı özel izin belgesi ve uygunluk belgesinin davacıya teslim edildiği, kaldı ki dava dosyasında bulunan Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 03/01/2019 tarihli yazısında; … plakalı araç için personel servis aracı özel izin belgesi ve uygunluk belgesinin düzenlenerek davacıya teslim edildiği belirtildiğinden, sırf başvuruya ilişkin sürecin henüz devam ettiği aşamada davacıya ait araç için personel servis aracı özel izin belgesi ve uygunluk belgesi bulunmadığından bahisle dava konusu yaptırımların uygulanmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı,

aksi durumun kabulü halinde; araç ve personel değişikliği gerekçesiyle ilgililer tarafından yapılan başvuruların değerlendirilmesi aşamasında, bu belgeleri düzenleyip vermeye yetkili olan idarelerden kaynaklı her türlü gecikmenin, belgeyi talep edenler açısından ciddi mağduriyetlere yol açabileceği, söz konusu durumun ise hakkaniyete uygun olmayacağı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işleme ait tutanakta okul servis aracı tespiti bulunduğu, işlem tarihinde davacıya ait izin belgesi olmadığı, mevcut izin belgesinin 03/01/2019 tarihinden geçerli alındığı, İdare Mahkemesinin gerekçesine istinaden mevzuatta "müracaat yapıldığı tarih" şeklinde bir ayrıcalığın yer almadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait aracın 2918 sayılı Kanun'un ek 2. maddesinin 3. fıkrası a bendi uyarınca 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin tesis edilen 24/12/2018 tarihli işlem üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı şirkete ait … plakalı araç hakkında 24/12/2018 tarihinde uygulanan 60 gün trafikten men cezasına ilişkin işlemin, İdare Mahkemesi tarafından; dava konusu işlem tesis edilmeden önce davacı tarafından izin belgesi için Büyükşehir Belediyesine başvuru yapıldığı, başvuruya ilişkin sürecin devam etmesinden davacının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle iptal edilmişse de; dosya da bulunan … tarihli … sayı,. Eğitim Danışmanlık Organizasyon San. Tic. Ltd.

Şti.-… konulu, 03/01/2019 tarihli İdare Mahkemesi yazısı ilgi tutularak Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen yazı içeriğinde; dava konusu araca ait Çalışma Ruhsatı, Servis Aracı Özel İzin Belgesi ve Servis Aracı Uygunluk Belgesi başvurularının yazı ekinde gönderilen işlem dosyasından da anlaşılacağı üzere … tarihinde … sayılı evrak kayıt numarası ile yapıldığı görülmüştür.

Bu durumda davacı şirketin dava konusu işlem tarihi olan 24/12/2018 tarihinden önce Büyükşehir Belediyesine yapılmış bir çalışma izin başvurusu bulunmadığı, dosyada mevcut iznin 25/12/2018 tarihinde idareye başvuru yapılarak ve bu tarihten itibaren geçerli olmak üzere alındığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.