Danıştay 8. Daire E.2020/2657 K.2022/3792

Dava konusu istem: … Üniversitesi Devlet Konservatuarı bünyesinde sözleşmeli öğretim görevlisi olarak görev yapan davacı tarafından, sözleşmesinin yenilenmeyerek işine son verilmesine ilişkin işleme yaptığı itirazın reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının görev süresinin uzatılmamasına ilişkin kararın, 2547 sayılı Kanunun 34. maddesinin son fıkrası gereğince Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından alınması gerektiğinden, bu ilkeye aykırı olarak üniversite yönetim kurulunun uygun görüşü ve yalnızca rektör onayı alınarak, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından bir karar alınmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Mahkeme kararının hukuka ve usule uygun olduğu, istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Yaylı Çalgılar Anasanat Dalı Kontrabas Sanat Dalı ve Senfoni Orkestrasında 2013 yılından itibaren yabancı uyruklu öğretim elemanı olarak görev yapan ve hizmet sözleşmesi birer yıllık olmak üzere her yıl yenilenen, en son hizmet sözleşmesi de 01/01/2018-31/12/2018 tarihlerini kapsayacak şekilde uzatılan davacı hakkında, yeterli sayıda öğretim elemanı ve bu alanda istihdam edilecek yeni mezunların bulunduğu, hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle 31/12/2018 tarihinde sona erecek olan sözleşmesinin uzatılmamasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine, davacı tarafından anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasamızın 'Yükseköğretim üst kuruluşları' başlıklı 131. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmüne yer verilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 'Yükseköğretim Kurulunun görevleri' başlıklı 7. maddesinin (a) fıkrasında.

Yükseköğretim Kurulunun görevleri olarak, "Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak", (b) fıkrasında.

"Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak", (f) fıkrasında.

"Üniversitelerin ihtiyaçlarını, eğitim-öğretim programlarını, bilim dallarının niteliklerini, araştırma faaliyetlerini, uygulama alanlarını, bina, araç, gereç ve benzeri imkanlar ve öğrenci sayılarını ve diğer ilgili hususları dikkate alarak; üniversitelerin profesör, doçent ve doktor öğretim üyesi kadrolarını dengeli bir oranda tespit etmek" düzenlemeleri yer almış olup 'Yabancı uyruklu öğretim elemanları' başlıklı 34. maddesinde.

"Yükseköğretim kurumlarında, sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanları, ilgili fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurulunun önerisi ve üniversite yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından atanırlar. Bunlar, öğretim görevleri bakımından, bu kanunda aylıklı öğretim elemanları için konulmuş olan hükümlere tabidirler.

Yabancı uyruklu öğretim elemanlarının bu şekilde atanmaları veya görevlendirilmeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Bakanlar Kurulu kararını gerektiren hükümlerine tabi olmadan, Yükseköğretim Kurulunca İçişleri Bakanlığına bildirilir ve iki ay içinde alınacak olumlu görüş neticesinde ilgili üniversitesi ile sözleşmesi yapılır.

Bu madde ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 16 ncı maddesine göre yükseköğretim kurumlarında sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanı sayısı dolu öğretim elemanı kadrosu sayısının %2’sini geçemez.

Bu kapsamdaki yabancı uyruklu öğretim elemanının yükseköğretim kurumları itibariyle dağılımı, isim, ücret ve sözleşme örneğinin vizesi, sözleşme süresinin uzatılması ve sona erdirilmesi, Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır." hükmü düzenlenmiştir.

14/10/1983 tarihli Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanı Çalıştırılması Esaslarına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'nın 8. maddesinde; "Yabancı uyruklu öğretim elemanlarının sözleşmeli olarak çalıştırılmaları için öncelikle Yükseköğretim Kurulunun yabancı uyruklu öğretim elemanlarının ücreti konusunda karar alması ve bu karardan sonra İçişleri Bakanlığının konuyla ilgili görüşünün istenmesi, olumlu görüş alınmasından sonra ilgili üniversite rektörlüğünce imzalanacak sözleşmenin vize için Maliye Bakanlığına gönderilmesi gereklidir. Sözleşmeninin aynı şartlarda uzatılması, Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü üzerine ilgili üniversite Rektörlüğünce yapılır ve Maliye Bakanlığına bilgi verilir.

" düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, çeşitli nedenlerle sözleşme bitiş tarihinden önce görev süresinin sonlandırılmasının teklif edilmesi durumunda Yükseköğretim Kurulu tarafından çalışma izni iptal işleminin tesis edileceği açıktır. Ancak hizmet sözleşmesinin yenilenmemesi durumunda görev süresi uzatma talebinde bulunulmayan yabancı uyruklu öğretim elemanlarının çalışma izninin, Yürütme Kurulu tarafından uygun bulunan izin bitiş tarihi itibarıyla sona ereceğinden ayrıca Yükseköğretim Kurulu tarafından görev sonlandırması yapılmayacağı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda; usulüne uygun tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gibi, davacının 2013 yılından itibaren yabancı uyruklu öğretim elemanı olarak görev yaptığı, dava konusu işlemle yeterli sayıda öğretim elemanı ve bu alanda istihdam edilecek yeni mezunların bulunduğu, davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığının belirtildiği, davacının görev süresinin uzatılmaması konusunda davalı idarenin takdir yetkisi olduğu hususları dikkate alındığında, tesis edilen dava konusu işlemde bu yönden de hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.