Danıştay 8. Daire E.2020/5006 K.2024/3556

Dava konusu istem: Davacı tarafından, sahibi olduğu ...plaka numaralı aracı ile P plakasız olarak bir fabrikaya ait işçilerin servis taşımacılığının yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesinin (a) bendi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... seri numaralı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, ilgili belediyeden davacı tarafından izin alınmadan ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı yolunda düzenlenen tutanakta, araç sürücüsünün ve taşındığı ileri sürülen yolcuların isimlerinin ve imzalarının yer almadığı, sadece tutanağı düzenleyen polislerin imzalarının yer aldığı, dolayısıyla ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı hususunun tartışma yaratmayacak biçimde tutanak ile tespit edilmediğinden, ilgili belediyeden izin alınmaksızın yolcu taşındığının somut olarak ortaya konulamadığı sonucuna varıldığı,

bu durumda, izinsiz ticari taşımacılık yapıldığının hukuken kabul edilebilir somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmaması karşısında, aracın trafikten men edilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının P plakası bulunmaksızın bir firmaya ait işçilerin servis taşımacılığını yaptığının tespit edildiği, gerekli tespit tutanağının düzenlenerek buna dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği hususu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Davalı idarece usulüne uygun tespit tutanağı düzenlenmediği, dosyada duruma ilişkin video kaydı ve fotoğraf da yer almadığı, denetime elverişli usulüne uygun bir tespit tutanağı düzenlenmeksizin tesis edilen dava konusu işlemin iptali yönündeki temyize konu kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Gölcük Trafik Denetleme Büro Amirliği ekiplerince 29/06/2019 tarihinde, davacıya ait ... plaka numaralı aracın durdurularak yapılan denetimde, Hayat Kimya Fabrikasında çalışan işçilerin Karamürsel İlçesine P plakasız olarak servis taşımacılığının yapıldığının iki polis memurunun imzasıyla düzenlenen tutanak ile tespit edildiği, bunun üzerine anılan tutanağa dayalı olarak ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca Gölcük İlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Büro Amirliği'nin ... tarih ve ... seri nolu işlemiyle söz konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında,

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten men edilir. ... " hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda belirtilen maddi olay, dosyadaki bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat hükmünün birlikte değerlendirilmesi neticesinde:

Her ne kadar, İdare Mahkemesince; araç sürücüsünün ve taşındığı ileri sürülen yolcuların isimlerinin ve imzalarının bulunmadığı, sadece tutanağı düzenleyen polislerin imzalarının yer aldığı usulüne uygun olarak düzenlenmeyen bir tutanağa dayalı olarak, davacının belediyeden izinsiz olarak, P plakasız ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı hususunun tartışma yaratmayacak biçimde somut olarak tespit edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yoluna gidilmiş ise de;

dava dilekçesinde, 28.06.2019 tarihinde ...plaka numaralı aracın satın alındığının, P plakası işlemlerinin tamamlanamadığından denetimin yapıldığı 29.06.2019 tarihinde iş aktinin gereğini yerine getirmek üzere P plakası bulunmayan yeni aracıyla (...plakalı) işçilerin servis taşımacılığının yapıldığının, 01.07.2019 tarihinde de P plakanın alındığının açıkça belirtildiği, ayrıca dava konusu işlemde araç sürücüsünün isminin ve imzasının yer aldığı görülmüştür.

Buna göre, usulüne uygun düzenlenmeyen tespit tutanağına istinaden tesis edildiği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiş ise de, davacının dava dilekçesinde denetimin yapıldığı ve işlemin tesis edildiği tarihte belediyeden izinsiz olarak ve P plakası bulunmayan... plakalı aracıyla servis taşımacılığı yaptığını, P plakanın sonraki bir tarihte aldığını açıkça ikrar ettiği ve dava konusu işlemde araç sürücüsünün isminin ve imzasının bulunduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.