Danıştay 8. Daire E.2020/5398 K.2021/3069

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava; Azerbaycan Nahçıvan Devlet Üniversitesi Mimarlık Bölümü mezunu olan davacı tarafından, diplomasına denklik belgesi verilmesi isteğiyle yaptığı başvurunun reddedilmesi sonrasında açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, dava konusu işlemin iptaline karar vermesi üzerine davalı idarece tarafına doğrudan denlik belgesi verilmeyerek seviye tespit sınavına katılması gerektiği yönünde tesis edilen 10.02.2015 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesi'nce; davacının Azerbaycan Nahçıvan Devlet Üniversitesi'nden aldığı diploma incelendiğinde, diplomayı veren yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın öncelikle faaliyet gösterdiği ülke yetkili makamlarınca diploma vermeye yetkili bir kurum olarak tanındığı konusunda tereddüt bulunmamakla birlikte, davacının yurt dışında kaldığı süre ve burada kaldığı süre içinde almış olduğu eğitimin niteliğinde tereddüte düşülmesi halinde ilgililerin seviye tespit sınavına tabi tutulabileceğinin yönetmeliğin açık hükmü olduğu, ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında da bu hususa değinildiği, bu durumda, Azerbaycan Nahçıvan Devlet Üniversitesi'nden alınan diploması için denklik talebinde bulunan davacının seviye tespit sınavına tabi tutulması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 7/p maddesinde; yurtdışındaki yüksek öğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisansüstü diplomaların denkliğini tespit etmek Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmıştır. Anılan Kanun uyarınca hazırlanıp 06.11.2010 gün ve 27751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği'nin 8. maddesinde; ”Başvurular aşağıda belirlenen ilkeler çerçevesinde incelenir: a) Belgelerin asıl ve gerçeğe uygun olup olmadığı, üzerinde kazıntı, silinti ve benzeri tahrifatın bulunup bulunmadığı, b) Belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığı,

c) Diplomayı veren yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın öncelikle faaliyet gösterdiği ülke yetkili makamlarınca diploma vermeye yetkili bir kurum olarak tanınması, akreditasyon ya da kalite güvencesi kuruluşları tarafından akredite edilmiş olması ve Kurul tarafından tanınması halinde; denkliği talep edilen yükseköğretim programının eğitim düzeyi, mezuniyet için gereken ulusal kredi ve/veya AKTS toplamı, kazanılması gereken bilgi, beceri ve yetkinlik açısından Türk yükseköğretim programına eşdeğer olup olmadığı,

Türk yükseköğretiminde aynı veya benzer bir program bulunmuyor ise bu bentte sayılan diğer şartların sağlanması halinde eğitim düzeyi açısından Türk yükseköğretimine eşdeğer olup olmadığı incelenir, unvan kullanılması gerektiği durumlarda Yükseköğretim Kanununun 43. maddesi gereğince inceleme yapılır.

(2) Komisyonca gerekli görülmesi halinde diplomanın uluslararası düzeyde veya ikili anlaşmalarla tanınan bir üniversiteden alınmış olmasına rağmen mezuniyet diploması ve diğer belgelerinin gerçek olup olmadığı, eğitim programının türü, niteliği, düzeyi konusunda başvuru sahibinden, ilgili yükseköğretim kurumundan veya ilgili ülke yetkili makamlarından 4 üncü maddede belirtilen belgeler dışında da bilgi ve belge istenebilir."

9. maddesinde ise, “Yapılan inceleme sonucunda;

a) Diplomanın alındığı kurumun ilgili ülke makamları ve YÖK tarafından tanınmış bir kurum olduğu, eğitimin yapıldığı programın benzeri Türk yükseköğretim programına denk olduğu, eğitim düzeyi ve öğrenim alanı açıkça tespit edilenlere mezun olduğu düzeye göre ön lisans denklik belgesi, lisans denklik belgesi veya yüksek lisans denklik belgesi verilir.

b) ÖSYS Kılavuzunda yer alan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının kılavuzda yer alan programlarına Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından yerleştirilen öğrencilerin alacakları diplomalara 8. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca yapılacak inceleme sonucunda denklik belgesi verilir.

c) Mezun olunan lisans programının Türkiye'deki eşdeğer programa göre alınması zorunlu görülen derslerinde eksiklik tespit edilenlere; Türkiye'deki bir üniversitede tamamlama eğitimine tabi tutularak bu dersleri almaları ve başarılı olduğunu belgelemeleri halinde denklik belgesi verilir. Tamamlama eğitimine katılmak isteyen öğrencilerin hangi üniversitelerde bu eğitimi alacakları, tamamlama eğitiminin süresi ve öğrencinin almak zorunda olduğu dersler Komisyonca belirlenir. Bu amaçla gerektiğinde konunun uzmanı kişilerden oluşan alt komisyonlar kurulabilir.

ç) Mezun olunan lisans programının eğitim düzeyi ve içeriğinin yeterli bulunmaması durumunda, başvuru sahibi usul ve esasları Kurul tarafından belirlenen seviye tespit sınavına tabi tutulur." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 2007 yılında Nahçıvan Devlet Üniversitesi Mimarlık bölümüne kayıt yaptırdığı, 2011 yılında bu bölümden mezun olduğu, mimarlık lisans diplomasına denklik belgesi verilmesi için yaptığı başvurunun, yurt dışı kalış süresinin yetersizliği gerekçe gösterilerek reddedilmesi üzerine açtığı davada, ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, "Hal böyle olunca yurt dışındaki bir yükseköğretim kurumundan alınan diplomaya denklik verilmesi talebinin seviye tespit sınavına tabi tutulmaksızın "sırf" davacının yurtdışında bulunma süresinin yetersiz olduğundan bahisle reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir." denilmek suretiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği; anılan karar üzerine davalı idarece davacıya doğrudan denlik belgesi verilmeyerek davacının seviye tespit sınavına katılması gerektiği yönünde tesis edilen işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla verilen iptal kararının Dairemizce karar düzeltme aşamasında bozulduğu, Mahkemenin bozmaya uyarak verdiği ret kararının temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçerek kesinleştiği; davacının bu süreçte dava konusu işlem uyarınca seviye tespit sınavına girerek başarılı olduğu ve hakkında denklik belgesi düzenlendiği, ancak Mahkeme kararı uyarınca denklik belgesinin iptal edildiği görülmüştür.

İşbu dava konusu, davacının doğrudan denklik belgesi talebi üzerine mevcut Mahkeme kararı uyarınca doğrudan denklik belgesi verilmeyerek seviye tespit sınavı sonucunda denklik belgesi verilebileceğine ilişkin düzenlenen işlem olup söz konusu işlem, idarece davacının denklik belgesi talebinin reddi üzerine davacının söz konusu işlemin iptali için açtığı davada Mahkemece davacının denklik talebinin seviye tespit sınavına tabi tutulmaksızın sırf yurtdışında kalış süresinin yetersiz olduğundan bahisle reddinde hukuka uyarlık görülmediği kararını uygulama gerekçesiyle verilmiştir.

Mahkeme kararı neticesinde uygulanan seviye tespit sınavı sonucu verilen denklik belgesinin yine Mahkeme kararının bozulması sonucu bozmaya uyularak verilen kararın uygulanması amacıyla iptal edilmiş olması, mevcut dava konusu olayda Mahkemece verilen kararın -önceki Mahkeme kararının uygulanması amacıyla davalı idarece yerine getirilen işlemin hukuka aykırı olmadığına ilişkin- hukuka uygun olduğu gerçeğine halel getirmemektedir.