Danıştay 8. Daire E.2020/6834 K.2023/6752

Dava konusu istem: Davacı adına düzenlenen 05/09/2017 tarihli " İl içi yolcu taşıma yetki belgesine" kayıtlı … plakalı aracın Karatay Kırsal Terminaline girişine dair en son 24.10.2014 tarihinde kayda rastlanması nedeniyle davacıya ait "İl içi yolcu taşıma yetki belgesinin" … tarih ve … sayılı kararı uyarınca iptal edilmesine ilişkin Konya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının il içi yolcu taşıma yetki belgesinin iptal edilmesine dayanak alınan düzenleme UKOME'nin … tarih ve … sayılı kararı ile düzenlendiği, anılan karar gereği; … tarih ve … sayılı UKOME kararı iptal edilerek, kalkış ve varış noktalarından hareket edilmemesi halinde il içi yolcu taşıma yetki belgesinin UKOME tarafından iptal edileceğine karar verildiği, iptal edilen … tarih ve … sayılı UKOME kararında ise, kalkış ve varış noktalarından hareket edilmemesinin 3.kez tekrarı halinde il içi yolcu taşıma yetki belgesinin UKOME tarafından iptal edileceğine yer verildiği,

… tarih ve … sayılı UKOME kararının usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği, davacı ile aynı konutta ikamet etmeyen yeğeni ...'ye tebligatın yapıldığı ve ...nin tebligatın yapıldığında 18 yaşından küçük olduğu anlaşılmakla, söz konusu UKOME kararının Tebligat Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca davacı ile aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçiye tebliğ edilmesi gerektiği halde davacı ile aynı konutta ikamet etmeyen yeğeni ...'ye yapılması nedeniyle tebligatın usulüne uygun olmadığı, davacının dava konusu işlemin dayanağı olan UKOME kararından haberdar olmadığından,

yeni getirilen düzenleme uyarınca davacıya müeyyide uygulanması mümkün olmadığından, davacının il içi yolcu taşıma yetki belgesinin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçeleriyle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, … tarih ve … sayılı yazıları ile dava konusu işlemin dayanağı … tarih ve … sayılı UKOME kararı içeriğinin davacının adresine iadeli taahhütlü olarak gönderildiği, belediyenin internet sitesinde yayınlandığı, davacının karardan haberdar olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, UKOME kararlarının büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki kişiler için bağlayıcı olduğu hususları ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına Göçeri-Hüyük-Konya (Karatay Kırsal Terminali) güzergahında minibüsü ile yolcu taşımacılığı yapmak üzere güzergah izin belgesi bulunduğu, davacı hakkında yapılan 04/06/2018 tarihli şikayet dilekçesinde ise; davacının … plakalı yetki belgeli aracı ile Konya İl merkezinde güzergah belgesinde yazılı olan güzergahına uymadığı ve Karatay Kırsal Terminaline de girmediğinin bildirilmesi üzerine, davalı idare tarafından yapılan inceleme ve yapılan yazışmalar neticesinde, davalı belediye Kaynak Geliştirme ve İştirakler Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazıları ve eki otogara giriş-çıkış kaydı ile,

davacının anılan yetki belgeli aracı ile 24/10/2014 tarihinden sonra Karatay Kırsal Terminaline girmediğinin tespit edildiği ve bu durumun Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığına bildirildiği, bunun üzerine Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı UKOME'nin … tarih ve … sayılı kararı ile, UKOME'nin … tarih ve … sayılı kararı gereğince davacının il içi yolcu taşıma yetki belgesinin iptal edildiği, söz konusu işlemin iptali istemiyle de bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

Aynı Kanunun 9. maddesinde, "(Değişik birinci fıkra: 12/11/2012- 6360/8 md.) Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerindeki her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur.

İlçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.

Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır. Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer.

Ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır. Koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

Büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında, 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz." hükmü yer almaktadır.

7201 sayılı Tebligat Kanununun "Aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçiye tebligat" başlıklı 16. maddesinde, "Kendisine tebliğ yapılacak şahıs adresinde bulunmazsa tebliğ kendisi ile aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır."; "Yaş ve Ehliyet Şartı" başlıklı 22. maddesinde "Muhatap yerine kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görünüşüne nazaran onsekiz yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması lazımdır."; "Usulüne aykırı tebliğin hükmü" başlıklı 32. maddesinde, "Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır. Muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi addolunur." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava; davacının il içi yolcu taşıma yetki belgesinin iptal edilmesi işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Dava konusu işlem, davalı belediye UKOME'nin … tarih ve … sayılı kararı uyarınca tesis edilmiştir.

İşleme dayanak alınan UKOME kararında; … tarih ve … sayılı UKOME kararı iptal edilerek, kalkış ve varış noktalarından hareket edilmemesi halinde il içi yolcu taşıma yetki belgesinin UKOME tarafından iptal edileceğinin düzenlendiği, iptal edilen … tarih ve … sayılı UKOME kararında ise, kalkış ve varış noktalarından hareket edilmemesinin 3.kez tekrarı halinde il içi yolcu taşıma yetki belgesinin UKOME tarafından iptal edileceğine yer verildiği görülmektedir.

Davalı belediye tarafından, … tarih ve … sayılı yazıları ile dava konusu işlemin dayanağı … tarih ve … sayılı UKOME kararı içeriğinin davacının adresine (… Mahallesi, … Sokak, No:… …/….) gönderildiği, tebliğ alındısından, evrağın davacı adına aynı konutta "yeğeni …" tarafından imza atılmak suretiyle 10/07/2017 tarihinde teslim alındığı anlaşılmaktadır.

Davacı vekilinin İdare Mahkemesi kaydına 07/01/2019 tarihinde giren beyan dilekçesi ve eki davacı ile yeğeni …'nun yerleşim yeri adreslerine ilişkin belgeler ile birlikte UYAP'tan alınan davacıya ait 24.11.2023 tarihli adres araştırma formunun birlikte değerlendirilmesinden; tebliğin yapıldığı tarihte davacının tebliğ adresinde (… Mahallesi, … Sokak, No:… …/…) ikamet ettiği, ayrıca yeğeni Hüseyin Dolu'nun da aynı adreste tebliğ evrağını imza karşılığı teslim aldığı, davacı tarafın 07/01/2019 tarihli beyan dilekçesi eki belgesinde de …'nun ikamet adresi olarak da aynı adresin belirtildiği görülmüştür.

Bu bağlamda, dava konusu işlemin tesisinde dayanak gösterilen … tarih ve … sayılı UKOME kararının içeriği hakkındaki davalı belediyenin … tarih ve … sayılı yazısının davacıya (adresinde bulunan yeğenince tebliğ evrağı imzalanmak suretiyle teslim alındığı) Tebligat Kanundaki usule uygun olarak tebliğ edildiğini kabul etmek gerekmektedir.

Bunun yanında, dava konusu UKOME kararının dayanağı UKOME kararının idare ya da idari yargı kararıyla iptal edildiğine dair bir bilgi ve belgenin de dosyaya sunulmadığı; davacının … plakalı yetki belgeli aracı ile 24/10/2014 tarihinden sonra Karatay Kırsal Terminaline girmemek suretiyle güzergah belgesinde yazılı olan güzergahına uymadığı hususunun davalı belediye Kaynak Geliştirme ve İştirakler Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı cevabi yazıları ve eki otogara giriş-çıkış kaydı ile tespit edildiği dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuk ve usule aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.