Danıştay 8. Daire E.2021/1908 K.2021/2890

Dava konusu istem: Ticari plakalı minibüsü ile Marmaris - Siteler güzergahında yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan davacı tarafından, taşıma hat ve güzergahında her biri 15 (sürücü dahil) koltuk kapasiteli toplam 42 adet ticari tahditli minibüs bulunmakta iken 37 adet minibüsün otobüse dönüştürülmesi ve yolcu kapasitelerinin artırılması üzerine, bu araçların kapasitelerinin yeniden 15'e düşürülmesine ve faaliyetlerinin durdurulmasına karar verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

UKOME Kurulunca … tarih ve … sayılı karar ile dönüşüme ilişkin esasların nesnel olarak belirlendiği, anılan karar uyarınca kapasite artışı göz önüne alınarak araçların dönüşümlü olarak yatağa alındığı ve kooperatif üyelerinin özel toplu taşıma aracına dönüşümüne ilişkin olarak alınan karara karşı açılan davanın da reddedildiği dikkate alındığında dava konusu işlem ile Özel Toplu Taşıma Aracı olarak dönüşüme geçmeyen araçların çalışmasının engellenmesi ya da ortadan kaldırılması gibi bir düzenlemenin yapılmadığı, dolayısı ile mevcut toplu taşımacıların müktesep haklarına halel getirilmeksizin işlem tesis edildiği anlaşıldığından,

dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 6. fıkrası ve 46. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Davacı tarafından anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararıyla; davanın konusunun, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde sayılan konular arasında yer almadığı ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesi ile davacının temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu Muğla Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararının, 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında düzenleyici işlem niteliğine haiz olduğu ve temyiz yolunun açık olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında bölge idare mahkemelerinin verdikleri kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği, (d) bendinde ise; belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin nitelikte olduğu görülmektedir.

Olayda, ticari plakalı minibüsü ile Marmaris - Siteler güzergahında yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan davacı tarafından, taşıma hat ve güzergahında her biri 15 (sürücü dahil) koltuk kapasiteli toplam 42 adet ticari tahditli minibüs bulunmakta iken 37 adet minibüsün otobüse dönüştürülmesi ve yolcu kapasitelerinin artırılması üzerine, bu araçların kapasitelerinin yeniden 15'e düşürülmesine ve faaliyetlerinin durdurulmasına karar verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararının iptali istemiyle davanın açıldığı,

iptali istenen Muğla Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararının genel bir niteliğe haiz olmadığından düzenleyici işlem niteliğinde olmadığı ve 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği, ayrıca dava konusu işlemin davacının ticari faaliyetini sonlandırmayacağı, bu suretle 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde düzenlenen "bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" kapsamına girmeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.