Danıştay 8. Daire E.2021/1972 K.2024/6247

2- ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılardan ...'a ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan davacı ...'a 5.010,00- TL trafik para cezası verilmesine yönelik aynı gün ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mevzuat hükümlerine aykırı kullanılmasından dolayı bir aracın trafikten yasaklanması ve ilgililere trafik para cezası uygulanabilmesi için, araç ile yolcu taşımacılığı yapıldığının çok açık bir şekilde tespit edilmesi gerektiği, bu anlamda, ticari taksi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan sürücünün kimlik bilgileri, ücretli yolcu taşımacılığına ilişkin beyanları, kullanılan araç bilgileri gibi tüm delillerin aktarıldığı ve ilgillerin (sürücü ve yolcunun) verdikleri beyanlarını doğruladıklarını,

onayladıklarını göstren imzalarının alındığı veya imzadan imtina ettiklerine dair şerhi içeren denetim tutanağının düzenlenmesinin kanunla yasaklanan suçun varlığının kanıtlanmasının koşulu olduğu; olayda, dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden 23/04/2019 tarihli tutanakta;

sürücünün "imza etmediğine" dair şerh bulunmasına karşın, beyanı tutanağa geçirilen yolcunun beyanlarını doğruladığını gösteren imzasının veya "imza etmediğine" dair bir şerhin bulunmaması nedeniyle anılan tutanağın usule aykırı olarak düzenlendiği belirtilerek bu denetim tutanağına dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tesis edilen dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

23.04.2019 tarihinde yapılan denetimde, ... plaka sayılı araç ile ilgili belediyeden izin almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edilmesi üzerine dava konusu işlemler tesis edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; 23.04.2019 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen ve araç sürücüsü tarafından imzadan imtina edildiği şerhi düşülen tutanakta, araçta yabancı uyruklu bir yolcunun bulunduğu, yolcunun isim ve kimlik numarasının yazıldığı, araçtan dışarıya davet edilerek yapılan görüşmede sürücü tarafından, araçtaki yolcuyu tanımadığı, çalıştığı korsan taksi durağından yönlendirildiği, yolcuyu Avcılar'dan Aqua Park Avm'ye 30-TL karşılığında bırakmasının söylendiği, emekli olduğu için bu işi yaptığının ifade edildiği ve bu seferlik gönderilmesinin istenildiği; bunun üzerine kolluk görevlilerince söylediklerini yazılı olarak beyan etmesi istendiğinde, araç sürücüsünün hiçbir şeye imza atmayacağını belirttiğinin kayıt altına alındığı görülmektedir.

Öte yandan, araçta bulunan yolcuya da 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/6. maddesi uyarınca idari para cezası verildiği ve ceza tutanağının yolcu tarafından imzadan imtina edildiği görülmektedir.

Yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanağa göre davacının ilgili belediyeden izin almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı ortaya konulduğundan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu durumda, davalı idarenin istinaf isteminin reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.