Danıştay 8. Daire E.2021/1979 K.2024/7242

Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; denetim tespit tutanağı her ne kadar araç sürücüsünün imzadan imtina ettiği şerhini haiz olsa da; anılan tutanakta yolcu olarak bulunduğu belirtilen Fransız uyruklu F.B.'nin beyanı esas alınarak düzenlendiği, ancak; kendisinin beyanın tasdikine ilişkin imzası veya imzadan imtina ettiğine dair herhangi bir belirlemenin yer almadığı, bu anlamda atfedilen fiilin ispatı için beyanı verenin onayını gösteren imzasının veya imzadan imtina ettiği yönünde bir belirleme bulunmayan tutanağa istinaden tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı kanaatine varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile sonucu itibarıyla hukuka uygun Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

12.12.2019 tarihinde yapılan denetimde, ... plakalı araçla ilgili belediyeden izin belgesi almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek-2/3-a maddesi uyarınca söz konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde; "büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;

kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek"; (p) bendinde; "büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek.

(Ek cümle: 16/5/2018-7144/14 md.) Büyükşehir içindeki toplu taşıma hatlarıyla ilgili olarak; şehir merkezine olan uzaklık, nüfus ve hattı kullanan sayısı kriterleri esas alınarak tespit edilecek hatlarla ilgili toplu taşıma hizmetlerinin işlettirilmesine karar vermek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

... Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi'nin 1. maddesinde, bu yönergenin ... Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde yolcu taşıma izni verilen servis araçlarının hangi koşullar altında ve ne şekilde çalışacaklarını, bunların işleticileri ile verilen hizmetten yararlanan kuruluşlar/şahıslar arasındaki ilişkileri, uygulamayı yürütecek ve denetleyecek olan kuruluş ve organların yetki ve sorumluluk alanlarını belirlemek amacıyla hazırlandığı.

2. maddesinde, turizm servis taşımacılığının şehir içi turizm taşımacılığı yapan araçları kapsadığı.

3. maddesinde, bu yönergeyle herhangi bir kişi ya da kuruluşa getirilen yükümlülüğün, mevzuatın öngördüğü diğer yükümlülüklerden o kişi ya da kuruluşa masuniyet veya muafiyet sağlamayacağı belirtilmiş;... tarih ve ... sayılı UKOME kararı ile Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi'nin "Turizm Yolcu Belgesi" olarak adlandırılmasına, faaliyet esnasında denetim birimlerinin Turizm Yolcu Belgesini, seyahat acentaları ile yapılan sözleşmeleri, seyahat acentaları tarafından onaylı yolcu isim listesini kontrol etmek istediklerinde ilgili belgelerin birlikte ibraz edileceğine karar verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; 12.12.2019 tarihinde saat 22:10 sıralarında ... Havalimanı gelen yolcu katında yapılan denetimde düzenlenen ve araç sürücüsü tarafından imzadan imtina edildiği belirtilen tutanakta, sürücünün görevlilere verdiği evraklar arasındaki Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi'nin geçerlilik süresinin dolduğunun görüldüğü, araçtaki yabancı uyruklu yolcunun ülkeye sağlık turizmi amacıyla geldiğini beyan ettiğini belirtmesi üzerine 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi uyarınca yaptırım uygulandığı kayıt altına alınmıştır.

Bahse konu tutanakta kural ihlalinde bulunduğu belirtilen sürücünün tutanağı imzadan imtina ettiği, dava dilekçesinde gerçekleştirilen taşımacılığa ilişkin izin belgelerinin bulunduğunun iddia edildiği, araçtaki yolcunun ismine davacının ... Havalimanı ... arası sefer detay evrakında da yer verildiği göz önüne alındığında, düzenlenen tutanağa göre turist olduğu anlaşılan yolcunun ticari amaçlı belediye sınırları içerisinde taşındığı noktasında uyuşmazlık bulunmamakta olup, ihtilaflı olan konu, gerçekleştirilen bu taşımacılığa ilişkin gerekli tüm izin belgelerinin olup olmadığıdır.

Dosyaya sunulan "Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi"nin geçerlilik süresinin 01.03.2019 tarihi itibarıyla dolduğu, dolayısıyla denetim sırasında tespit edilen ticari amaçlı yolcu taşımacılığının yapılabilmesi için ilgili belediyeden alınmış bir iznin bulunmadığı görüldüğünden tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY

(X)- Dava; davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve 34/... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Davalı idareye bağlı kolluk görevlilerince yapılan denetimde düzenlenen ve araç sürücüsü tarafından imzadan imtina edildiği belirtilen tutanakta, sürücünün görevlilere verdiği evraklar arasındaki Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi'nin geçerlilik süresinin dolduğunun görüldüğü, araçtaki yabancı uyruklu yolcunun ülkeye sağlık turizmi amacıyla geldiğini beyan ettiğini belirtmesi üzerine 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi uyarınca yaptırım uygulandığı belirtilmektedir.

Davacının aracı hakkında ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca düzenlenmiş Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi'nin geçerlilik süresinin dolduğunun tespiti üzerine 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-a maddesi uyarınca yaptırım uygulanamayacağından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu nedenle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... gün ve E:..., K... sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.