Danıştay 8. Daire E.2021/2017 K.2024/3629

Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem ile aynı zamanda araç sürücüsü olan davacıya 10.020,00 TL trafik idari para cezası verilmesine dair aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; işleme esas alınan tutanakta, yolcunun Bakırköy'den Florya'ya götürüldüğü, yolcu ücretinin 15 TL alınacağının yazıldığı, ancak söz konusu tutanağın sürücü ve yolcuya imza ettirilmediği, ayrıca tutanakta yer alan hususların doğruluğunu ortaya koyan başkaca somut bilgi belgelerin sunulmadığı, bu durumda, uyuşmazlığa konu araçla, 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasına aykırı bir şekilde belediye sınırları içerisinde izinsiz taşımacılık yapıldığı yönünde hukuken kabul edilebilir açık, kesin ve tereddüte yer bırakmayan somut bilgi belgeler olmadan tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, aleyhine düzenlenen tutanağa imza atmayan tarafın haklı görülmesinin hukuk düzenini bozacağı, iki memur tarafından imzalanan tutanağın aksi ispat edilene kadar geçerli kabul edilmesi gerektiği, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, davalı idare tarafından dava konusu işleme esas alınan tutanağın somut belge ile desteklenmesi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın yapılan denetimde taksi taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, ilgili belediyeden gerekli izin /ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 08/04/2019 tarihli işlem ile aynı zamanda araç şoförü olan davacıya 10.020,00 TL Trafik İdari Para Cezası verilmesine ilişkin aynı tarihli işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, 08/04/2019 tarihinde yapılan denetimde davacı Serkan Çelik'e ait aracın Bakırköy - Florya arasında taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca yolcu ve şoför beyanı esas alınarak düzenlenen tutanakta; şoför ve yolcu kimlik bilgisinin bulunduğu, yolcu ve şoför imzasının bulunmadığı, ancak tutanak içinde yolcu ve şoförün imza atmayacaklarına ilişkin ayrı ayrı beyanlarının yazıldığı, tutanakta yolcunun araca Bakırköy'den bindiği, Florya'ya gittiği, aracı taksi olarak kullandığı, Turkuaz korsan taksi durağından çağırdığı,

15 TL ücret ödeyeceği beyanının yer aldığı, şoförün beyanının da yolcu ile aynı yönde olduğu ve üç dört ay önce işlem gördüğünü belirttiği, ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı ile Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanaklardan İdari Para Cezası Tutanağında davacı için "imza etmedi" şerhinin bulunduğu, ilk tutanakta tespit edilen yolcu adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlendiği, dava dışı yolcunun imza / imzadan imtina şerhinin tutanakta yer almadığı görülmüştür.

Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın Bakırköy - Florya olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, olay tutanağında davacı ve yolcu imzasının bulunmadığı görülse de, olay tutanağı içerisinde davacı ve şoförün imzadan imtina beyanlarının yer aldığı, davacı adına düzenlenen matbu tutanaklardan birinde davacının imzasının bulunduğu tespit edildiğinden, söz konusu işlemlere ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Bu halde, işlem tarihinde geçerli izin / ruhsatı bulunmayan aracın denetimde taksi taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacı yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki İstanbul 7. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.