Danıştay 8. Daire E.2021/3124 K.2024/4774

Dava konusu istem: Giresun İli, Yağlıdere İlçesinde bulunan S:... sayılı IV(C) Grubu işletme ruhsatlı maden sahası ile ilgili olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde yer alan izinlere dair belgelerin süresi içerisinde davalı idareye verilmediğinden bahisle anılan Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrası ve 13. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, 54.812-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün 14/06/2017 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda.

S:... numaralı IV. Grup maden işletme ruhsatının 13.09.2010 tarihinde yürürlüğe girdiği, mevzuatta belirtilen üç yıllık süre içerisinde alınması gereken diğer izinler ile belgelerin davacı şirket tarafından temin edildiği, mülkiyet izni kapsamında orman izin belgesinin temini için süresi içerisinde ilk olarak 31.07.2012 tarihinde başvuruda bulunulduğu, Giresun Orman Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısıyla talebin Orman Genel Müdürlüğü'nce yapılan nihai değerlendirme sonucunda uygun bulunmadığının bildirildiği,

ardından davacı şirketin 15.08.2013 tarihinde tekrardan yaptığı başvuru üzerine devam eden süreçte ilgili diğer kurumların da görüş ve istekleri doğrultusunda talebin 13.09.2010 tarihinden yürürlüğe giren işletme ruhsatından itibaren üç yıllık süre içerisinde, yani 13.09.2013 tarihine kadar sonuçlandırılamadığı, tüm bu açıklamalardan anlaşıldığı üzere davacı şirketin mevzuatta belirtilen süre içerisinde gerekli olan izinleri almak amacıyla bşavuruda bulunmasına rağmen birtakım idari ve teknik eksikliklerden dolayı mülkiyet izni kapsamında orman izin belgesinin alınamadığı,

ancak söz konusu belgenin alınamamasında, yükümlülüklerini makul süreler içerisinde yerine getiren davacı şirkete atfı kabil bir kusurun bulunmadığı anlaşıldığından, mevzuatta belirtilen süre içerisinde alınması gereken orman izin belgesinin davalı idareye tevdi edilmediğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının 7. madde izinlerinin tamamını süresinde davalı idareye tevdi edemediğinin sabit olduğu, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usule ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ... 'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Giresun İli, Yağlıdere İlçesinde bulunan S:... IV. Grup ruhsatlı maden sahası ile ilgili olarak 3213 sayılı Maden Kanununun 7. maddesinde belirtilen izinlerin idareye tevdi edilmemesi nedeniyle 18.02.2016 ile 18.02.2017 tarihleri arasındaki dönem için şirket hakkında verilen 54.812,00 TL tutarındaki idari para cezasının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi " başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında, "(Değişik onbirinci fıkra: 4/2/2015 – 6592/13 md.) 7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır.

Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir.

İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.

21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 110. maddesinde, "(1) Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde Kanunun 7 nci maddesine göre alınması gerekli olan ÇED kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin alınarak Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için Kanunun 24 üncü maddesinin 11. fıkrası gereğince işlem tesis edilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz ve ruhsat iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Madencilik faaliyetleri kapsamında, maden işletme ruhsatının alınması, tek başına maden üretim faaliyetlerinde bulunabilmek için yeterli olmayıp, maden işletme ruhsatının alınmasından itibaren, işletme faaliyetine başlayabilmek için, Maden Kanununun 7. maddesinde belirtilen zorunlu izinlerin de alınması zorunluluğu bulunmaktadır. Maden Kanununun 7. maddesinde belirtilen izinlerin tamamlanmasından sonra ruhsat sahipleri tarafından mevzuatta aranan belgeler ile işletme izni talebinde bulunulmakta ve gerekli incelemeler neticesinde uygun görülmesi halinde, madenin işletmeye alınabilmesi için davalı idarece işletme izni verilmektedir.

İşletme izni için alınması gereken üç temel izin; ÇED belgesi, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olup, bunlar dışında varsa davalı idare kayıtlarına işlenmiş özel alanlar ile ilgili izinlerin alınması gerekebilmektedir. İzinlerin, işletme ruhsatı alınmasından itibaren üç yıl içinde tamamlanması gerekmektedir. Maden Kanununun 24. maddesinin 11. fıkrasında, üç yıl içinde izinlerin tamamlanarak davalı idareye sunulmaması halinde, ilgililer hakkında idari para cezası uygulanması öngörülmüştür.

Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından, uhdesindeki S:... ruhsat numaralı IV. grup işletme ruhsatı düzenlenmesini (13/09/2010 tarihini) müteakip ilgili idarelere bahsi geçen izinlerin alınması talebiyle gerekli müracaatlar yapılmış ise de.

31/07/2012 tarihinde orman izni başvurusunun yapıldığı, 15/08/2013 tarihinde başvurunun reddedildiği, aynı tarihte ikinci başvuru yapıldığı ve bu başvurunun da 23/12/2015 tarihinde reddedildiği, zımnen ret cevapları ve açık ret cevaplarına karşı dava açılmadığı, daha sonra bu izin için uzunca bir süre (yaklaşık iki yıl) herhangi bir girişimde bulunulmaksızın beklenildiği görülmekle, davacı şirketin gerekli izinleri tamamlayarak bir an önce madeni işletmeye başlama iradesini ortaya koymadığı anlaşıldığından, sözü geçen izin başvurularının Kanunda öngörülen süre içerisinde sonuçlandırılmamasında kusurlu bulunduğu açıktır.

Bu nedenle anılan durumun beklenmeyen hal kapsamında da görülemeyeceği, aynı zamanda, Maden Kanununun 24. maddesiyle getirilen düzenlemelerin ihdas edilme amacının, işletme ruhsatı verilen sahaların en kısa sürede faaliyete alınarak, maden sahalarının atıl kalmasının önüne geçilmesi olduğu dikkate alındığında, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7.maddesi kapsamındaki zorunlu izinlerin tamamının üç yıllık süre içinde alınmamış olması sebebiyle anılan Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca davacı şirketin idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X) - Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen nihaî kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır. Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.