Danıştay 8. Daire E.2021/3418 K.2024/2054

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... plakalı aracının 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile 6.141,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … seri/sıra nolu işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; işleme esas alınan tutanakta, araç içerisinde bulunan yolcunun Yeni Havalimanından alınarak Kumkapıda bulunan otele götürüldüğü, yolculuk ücretinin taşıma şirketince alındığı bilgisine yer verildiği, dava dilekçesi ekinde sunulan bilgi belgelerden de yapılan transfer taşımacılığının turizm taşımacılığı kapsamında gerçekleştirildiğinin görüldüğü;

olayda, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ... plakalı araçla ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi uyarınca işlem tesis edilmiş ise de, uyuşmazlığa konu araç ile ticari taşımacılık faaliyeti yapılabileceğine dair İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce verilmiş … tarihli … sayılı 04/02/2021 tarihine kadar geçerliliği bulunan "Sosyal Etkinikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi"nin mevcut olduğu;

verilen izin belgesinin denetim tarihinden kısa süre sonra düzenlendiği görülmekle beraber, tescil belgesinde aracın ticari yolcu taşımacılığı kullanımına özgülenmesi, taşıma faaliyetinin niteliği ve güzergah izni onayının işlemden çok kısa süre sonra alınması hususları birlikte değerlendirildiğinde, tesis edilen işlemin hak ve nesafet ilkesini zedelediği sonucuna varılarak hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, verilen kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idare görevlilerince yapılan denetimde, davacının maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araçta DHY Tekstil çalışanlarının personel servis taşımacılığının yapıldığı ancak bu taşımaya ilişkin ilgili belediyeden alınmış izin belgesi olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi'nin 2. maddesinde sosyal etkinlikler grup servis taşımacılığının; düğün, nişan, cenaze, piknik, asker uğurlama, hac/umre dönemi yolcu uğurlama ve karşılama, sportif aktiviteler, plaj etkinlikleri, yaz dönemi eğitim kursları ile dernek, kurum ve kuruluşların sosyal etkinliklerinin ulaşım faaliyetlerinin gruplar halinde yapılmasını kapsadığı belirtilmiştir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge.

"Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge. "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış.

5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Denetime konu olayda düzenlenen ve yolcular tarafından imzalanan, davacı tarafından ise imzadan imtina edildiği belirtilen tutanak ile davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu belgelerin incelenmesinden; davacı tarafından bir tekstil fabrikasının personel servis taşımacılığının gerçekleştirildiği ve denetim sırasında personel servis taşımacılığı yapılması için belediyeden alınmış gerekli izin belgelerinin sunulmadığı görülmektedir.

İdare Mahkemesi'nce, davacı tarafından havalimanı - otel arası transfer turizm taşımacılığı yapıldığı tespitine yer verilmişse de yukarıda da belirtildiği üzere, gerçekleştirilen faaliyet personel servis taşımacılığıdır. Bu itibarla, Mahkeme tarafından söz konusu belirlemeden hareketle yapılan değerlendirmede hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, izinsiz personel servis taşımacılığı yapıldığı iddiasıyla tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacı tarafından sunulan ve yapılan taşımacılığa ilişkin izninin bulunduğunu gösteren büyükşehir belediyesince düzenlenmiş izin belgelerinin 34 VVH 89 plakalı başka bir araca ilişkin olduğu ve en son 19.01.2017 tarihinde geçerlilik sürelerinin dolduğu görülmektedir. Dava konusu işlemlerin tesis edilmesinden sonra ise davacının 31.01.2020 tarihinde "servis taşımacılığı yetki belgesi", 04.02.2020 tarihinde ise "sosyal etkinlikler grup servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi" aldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, denetim günü (27.01.2020) itibarıyla personel servis taşımacılığı yapılması için gerekli izin bulunmadığından 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi uyarınca tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.