Danıştay 8. Daire E.2021/6436 K.2025/5676

Dava konusu istem: Konya ili Hüyük ilçesi ... mahallesi hudutlarında maden işletmekte olan davacı tarafından, 26/02/2018 tarihinde sona eren orman izin sürelerinin 19/12/2027 tarihinde kadar uzatılması istemiyle yapılan 13/01/2020 tarihli başvurunun reddine dair ... tarih ve E... sayılı Orman Genel Müdürlüğü Konya Orman Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının izin uzatma talebinin reddine dair işlemin gerekçesinin, Orman Kanunu'nun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 29/3. maddesi olduğu, ilgili maddede, izin alanında aşım yapıldığının tespit edilmesi halinde belirtilen Yönetmelik hükmünde açıkça belirlenen şartların yerine getirilmesi halinde aşım yapılan alan için izin verilebileceğinin düzenlendiği,

idarece bu hükmün Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından yürütmesinin durdurulması sebebiyle, suç tutanağı tanzim olunan ve savcılığa iletilen durumlarda, başvuruların değerlendirilmesinin adli sürecin bitmesinden sonra değerlendirileceği gerekçesi ile davacının başvurusunun reddedildiği anlaşılmakta olup, Yönetmeliğin yürütmesi durdurulan 29/3. maddesindeki düzenlemenin, aşım yapılan alanlar için yapılan izin başvuruları için geçerli olduğu,

belirtilen hükümde de bu durumun açıkça belirtildiği ancak daha önce verilen izinlerin, ek izin talep edilmeksizin sürelerinin uzatılmasına yönelik başvuruların Yönetmeliğin 29/3. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacının 13/01/2020 tarihli başvurusu incelendiğinde, 06/03/2014 tarih ve 672 sayılı Bakanlık Olur'u ile verilen toplam 83.740,62 m2'lik işletme, tesis ve altyapı izinlerinin uzatılmasını talep edip ayrıca aşım yapılan sahaya yönelik ek bir izin talebinde bulunmadığı, bu durumun davacının başvuru dilekçesinde açıkça belirtildiği,

bu sebeple davacının 13/01/2020 tarihli başvurusunun, daha önce verilen iznin uzatımı talebi olarak ilgili mevzuat hükümleri uyarınca değerlendirilmesi ve bu değerlendirmeye göre bir karar verilmesi gerekirken, hukuki süreç tamamlanıncaya kadar değerlendirmeye alınmayacağı gerekçesiyle reddedilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının usulüne uygun bir süre uzatım başvurusunda bulunmadan izin süresi bittiği halde alanda çalışmaya devam ettiğinden hakkında suç tutanağı düzenlendiği, orman sınırları içinde kurulması mevzuata göre aykırı olan beton şantiyesi kurduğundan suç tutanağı düzenlenerek konunun Cumhuriyet Başsavcılığına intikal ettirildiği, davacıya tanınan süreye rağmen yönetmeliğe uygun bir izin uzatma başvuru dosyası oluşturamadığı, bilirkişi incelemesi yapılmadan davacının beyanları doğru kabul edilerek verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, yapılan işin aynı zamanda Maden Kanunu'na tabi olup, orman izninin mevzuat gereği uzadığı halde izin uzatma talebinin reddinde hukuka uygunluk olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen açıklama ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava Konya ili Hüyük ilçesi ... mahallesi hudutlarında maden işletmekte olan davacı tarafından, 26/02/2018 tarihinde sona eren orman izin sürelerinin 19/12/2027 tarihinde kadar uzatılması istemiyle yapılan 13/01/2020 tarihli başvurunun reddine dair ... tarih ve E... sayılı Orman Genel Müdürlüğü Konya Orman Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacın tarafından 13.01.2020 tarihli başvuru dilekçeyle diğer taleplerinin yanında, 4.823,00 m2'ik kısımdaki ormanlık alanda verilen tesis izninin beton karıştırma tesisine dönüştürülerek uzatılması isteminde bulunulmuştur.

Danıştay Sekizinci Dairesinin 27/02/2019 tarih ve E:2014/5855, K:2019/1433 sayılı kararı ile "asfalt ve beton karıştırma ünitelerinin, madencilik ile ilgili olmaması veya madencilik faaliyeti için destek niteliğinde dahi olmaması nedeniyle, madencilik faaliyeti için zorunlu olan tesisler olarak kabul etmeye hukuken olanak bulunmamaktadır" gerekçesiyle Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 3. maddesinin 1. fıkrasının (II) bendinde "Tesis" tanımı içerisinde yer alan "asfalt ve beton karıştırma ünitelerini" ibaresinin iptaline karar verilmiştir. Anılan karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 15.03.2021 tarih ve E:2019/1764 K:2021/485 sayılı kararı ile onanmıştır.

Temyize konu karar ile iptal kararının davacının izin uzatımı talebinin doğrudan kabulü anlamına gelmediği, idarece talebin değerlendirilmesi neticesinde olumlu veya olumsuz yeni bir karar verilebileceği belirtilmiştir.

Bu itibarla yukarıda aktarıldığı üzere madencilik faaliyetleri kapsamında orman alanlarında, ilgililere, beton karıştırma ünitesi kurulmak amacıyla izin verilemeyeceği açık olup davacının izin uzatımı talebinin idarece bu çerçevede incelenerek yeni bir işlem tesis edilebileceği de açıktır.

KARŞI OY

(X)- Dava Konya ili Hüyük ilçesi ... mahallesi hudutlarında maden işletmekte olan davacı tarafından, 26/02/2018 tarihinde sona eren orman izin sürelerinin 19/12/2027 tarihinde kadar uzatılması istemiyle yapılan 13/01/2020 tarihli başvurunun reddine dair ... tarih ve E... sayılı Orman Genel Müdürlüğü Konya Orman Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

18.04.2014 tarih, 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 16'ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin, Kesin izin süre uzatımı başlıklı 10. maddesinde,

" (1) İzin sahibinin yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu Yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar bölge müdürlüğüne müracaatı halinde mevcut iznin bitim tarihinden itibaren bu Yönetmelik hükümlerine göre süre uzatımı yapılabilir. Süre uzatımının Bakanlıkça uygun bulunması halinde teminat ve arazi izin bedeli güncellenir, onaylı taahhüt senedi alınır.

(2) İzin sahibinin,

a) İzin süresinin ruhsat süresinden önce sona ermesi halinde ruhsat ve müracaat evrakı ile,

b) İzin süresi ile birlikte ruhsat süresinin de sona ermesi halinde yenilenmiş ruhsat ve müracaat evrakı ile,

c) İzin süresi ile birlikte ruhsat süresinin de sona ermesi ve ilgili kanun hükümlerine göre yenilenmiş ruhsatı alamaması halinde, Maden İşleri Genel Müdürlüğünden alınmış ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya temdit işlemlerinin veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile,

ç) İzin sahibinin rödövansçı olması halinde ise bu fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerindeki belgeler ile birlikte, ekinde maden siciline bilgi amaçlı şerh edilmiş rödövans sözleşmesinin sureti olan Maden İşleri Genel Müdürlüğünün yazısı ile

izin süresi son günü mesai bitimine kadar bölge müdürlüğüne müracaat etmesi, bir yıllık arazi izin bedelini ödemesi ve mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi vermesi halinde bir yıl süreyle, izin, aynı şartlarla devam eder.

(3) Bu maddenin ikinci fıkrasında tanınan süre içinde yapılan taleplerin Bakanlıkça sonuçlandırılamaması halinde, yıllık arazi izin bedellerini ödemesi ve mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi vermesi halinde, izin, Bakanlıkça neticelendirilinceye kadar devam eder." hükümlerine yer verilmek suretiyle izin uzatma usulünün şartları ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Olayda davacı adına, 06/03/2014 tarihli olur ile 26/02/2018 tarihine kadar 83.740,62 m2 lik ormanlık alanda maden işletme, kırma-eleme tesisi ve maden alt yapı tesis izni verilmiştir. Davacı tarafından 21/02/2018 ve 28/02/2018 tarihli dilekçeler ile izin uzatma ve ek saha izni talebinde bulunulmuştur. Davalı idarenin 05/03/2018 tarihli yazısı ile bir takım eksiklikler içeren talebin, eksiklikler tamamlandıktan sonra değerlendirmeye alınacağı belirtilmiştir.

Bu süreçte davacı hakkında izni biten sahalarda çalışmaya devam ettiğinden ve izin alanı dışında çalışma yapıldığından bahisle 07/05/2018 ve 27/12/2019 tarihli suç tutanakları düzenlenmiştir. En son 13/01/2020 tarihli başvuru ile eksikliklerin tamamlandığı belirtilerek 83.740,62 m2 alandaki izinlerin 19/12/2027 tarihine kadar uzatılması talebinde bulunulmuştur.

Davacı tarafından ormanlık alandaki izinlerinin uzatılması için davalı idareye üç defa başvurulduğu, başvurularının hepsinde de eksiklikler bulunduğu, son olarak da dava konusu işlem ile talebinin reddedildiği görülmüştür. Bu kapsamda davacı tarafından izin süresi bitmeden usulüne uygun eksiksiz bir başvuru dosyası hazırlanarak idareye sunmadığı anlaşıldığından davacının talebinin reddinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerekirken aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.