Danıştay 8. Daire E.2021/6941 K.2023/7314

Dava konusu istem: … Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü'nde Öğretim Görevlisi olarak görev yapan davacı tarafından, hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle 31/08/2020 tarihinde sona erecek olan sözleşmesinin yenilenmeyeceğine ilişkin ... Üniversitesi Rektörlüğü İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalacağı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının ... Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü'nde 2016 yılı Eylül ayında 2547 sayılı Kanunun 31. maddesi kapsamında tam zamanlı öğretim görevlisi olarak göreve başlatıldığı ve bir yıllık sözleşmeler imzalanarak görev yaptığı, son olarak ...

Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı ile 01/08/2019 tarihli hizmet sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme süresinin 1 yıl, sözleşme bitim tarihinin 31/08/2020 tarihi olarak belirlendiği, akabinde davalı idarece, Rektör vekilinin uygun görüşü, Mütevelli Heyet Başkanı'nın oluruna istinaden, Mimarlık Bölümü öğrenci sayısındaki değişim ve öğretim elemanı/öğrenci oranları nedeniyle bölüm öğretim elemanları ders dağılımı gözönünde tutularak hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle 31/08/2020 tarihinde sona erecek olan sözleşmesinin yenilenmeyeceğinin davacıya bildirilmesi üzerine,

anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalacağı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı, dava dosyasındaki bilgi ve belgelere göre, pandemi döneminde ...

Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Mimarlık ve İç Mimarlık Bölümleri kayıtlı öğrenci sayılarında düşüş gözlemlendiği, davalı idarece, Rektör vekilinin uygun görüşü ve mütevelli heyet başkanının oluruyla tesis edilen … tarihli ve … sayılı işlemin ekindeki listede aralarında davacının da bulunduğu çok sayıda öğretim elemanının tam zamanlı hizmet sözleşmesinin kadro/ihtiyaç durumu nedeniyle yenilenmediği, davalı idarenin 29/05/2020 tarihli ilanıyla da farklı derslerle ilgili olarak 26 "Ders Saat Ücreti Karşılığı Öğretim Elemanı Alımı" yoluna gidildiği,

davalı idarece yıl bazında yapılan sözleşmelerin yenilenip yenilenmeyeceği noktasında eğitim/öğretim dönemi başında öğrenci sayısı/öğretim elemanı oranı dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı, pandemi sürecinden kaynaklı olarak uzaktan eğitime geçilmesi nedeniyle yapılan işin niteliğinde değişiklik olması ve öğrenci sayısının da azalmış olmasının idarece sözleşmesinin uzatılmamasına haklı gerekçe oluşturacağı, bu gerekçelere dayalı olarak idarenin tam zamanlı sözleşmeli öğretim elemanı çalıştırmak yerine ders saati ücreti karşılığı sözleşmeli öğretim elemanı çalıştırma seçeneğini tercih etme noktasında takdir yetkisinin bulunduğu,

bunun dışında aynı derslerin kadrolu öğretim elemanları tarafından da verilebilmekte olduğu, bu kapsamda davalı idarece tam zamanlı sözleşmeli öğretim elemanı olarak çalıştırılan personelin genel olarak sözleşmelerinin yenilenmediği, idarenin bu yetkiyi kadro ve ihtiyaç durumu ile personele ilişkin özel durumları değerlendirerek kullanabileceği, davacıya özel subjektif bir yaklaşımın bulunmadığı, idarece takdir yetkisinin objektif bir şekilde kullanılmadığına yönelik bilgi bulunmadığı,

gelirlerinin önemli bir kısmı öğrenci gelirlerinden oluşan davalı vakıf üniversitesince öğrenci sayısında yaşanan azalmaya dayalı olarak tam zamanlı sözleşmeli öğretim elemanı çalıştırmak yerine ders saati ücreti karşılığı sözleşmeli öğretim elemanı çalıştırma seçeneği tercih edilmek suretiyle geçerli sebeplerle tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan davacının parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kendisine verilen talimat ve görevleri eksiksiz yerine getirdiği, herhangi bir ceza almadığı, davalı idarece objektif ve denetlenebilir bir değerlendirme yapılmadan keyfi bir şekilde işlem tesis edildiği, işlemin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, hizmetine ihtiyaç bulunmayan ve hizmet süresi dolan öğretim görevlilerinin sözleşmesinin yenilenmediği, derslerin kurum içi görevlendirme ile verildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile isteme konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; ... Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü'nde Öğretim Görevlisi olarak görev yapan davacının 31/08/2020 tarihinde sona erecek olan sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... Üniversitesi Rektörlüğü İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Ek 5. maddesinin 2. fıkrasında; ''Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı yer almıştır.

31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ''Mütevelli heyet'' başlığını taşıyan 20. maddesinin 1. fıkrasında; ''Vakıf yükseköğretim kurumunun en yüksek karar organı olan mütevelli heyet, vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliğini temsil eder.'' kuralı;

aynı maddenin 4. fıkrasında, ''Mütevelli heyet, yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını, öğretim elemanı dışındaki personelin terfilerini ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini kabul eder ve uygulamaları izler. Öğrencilerden alınacak ücretleri tespit eder.

Ayrıca Yükseköğretim Kurulu’nun olumlu görüşü alınmak suretiyle vakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı; ''Akademik organlar'' başlığını taşıyan 21. maddesinde; ''Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Bu konuda mütevelli heyetin yetkileri saklıdır.

Vakıf üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitülerinin yöneticisi rektör, vakıf meslek yüksekokulunun yöneticisi müdürdür. Rektör ve senatonun dört yıl için seçeceği bir profesör, Üniversitelerarası Kurulun üyeleridir.'' kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bir kamu görevlisi, kurul ya da organın idare adına karar verebilme ve işlem tesis edebilme gücü olarak tanımlanan yetki, idari işlemin kurucu unsuru olup, yargısal denetim yapılırken ilk önce işlemin yetki unsurunun hukuka uygun olup olmadığı incelenmektedir. Bir kişi, kurul ya da organın herhangi bir idari işlem bakımından yetkili kabul edilebilmesi için hukuka uygun şekilde görevlendirilmiş, yani yetkilendirilmiş olması gereklidir. İdare hukukundaki kanunilik ilkesi gereğince, bir hukuk kuralı ile verilmeyen yetki kullanılarak tesis edilen işlem, hukuka aykırı olacaktır.

2547 sayılı Kanunun Ek 5. maddesi gereği, vakıf yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerinin yapılması, atamaları ve görevden alınmalarının onaylanması mütevelli heyetince yapılacak olup; mütevelli heyet, vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilecektir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davalı üniversitenin … tarih ve … karar sayılı Mütevelli Heyet Kararı ile; "...2547 sayılı Kanunun Ek 5 maddesi hükmü gereğince, Üniversitede görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapma, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylama" hususunda Mütevelli Heyet Başkanına yetki devri yapılmış olup, dava konusu sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin işlemin de bu suretle tesis edildiği görülmektedir.

Yükseköğretim mevzuatında; mütevelli heyetin yetkilerini mütevelli heyet başkanına devredebileceğine ilişkin açık bir düzenleme yer almamaktadır. Bununla birlikte, mütevelli heyetin, yetkilerini mütevelli heyet başkanına devrinin, heyetin fiilen işlememesi sonucunu doğuracağından, bu yönde bir yetki devrinin kabulüne imkan bulunmamaktadır.

Bu bağlamda; mütevelli heyetinin yetkilerini üniversite yöneticilerine devretme yetkisi bulunmakla birlikte, mütevelli heyet başkanına devrine ilişkin kanuni bir düzenleme bulunmaması sebebiyle mütevelli heyet başkanına verilen hukuka aykırı yetki doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.