Danıştay 8. Daire E.2022/3797 K.2024/618

Dava konusu istem: Davacı tarafından, mezuniyet işleminin, diplomasının ve yatay geçiş işleminin iptaline yönelik ...tarih ve ...sayılı kararın iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararında; davacının yatay geçiş başvurusu sırasında herhangi bir hilesi ya da yalan beyanının bulunmadığı, davalı idarenin yatay geçiş işlemleri sırasında üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği, gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yatay geçişe imkan veren ilgili mevzuattaki diğer hükümler yönünden herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı, yatay geçiş başvurusu kabul edilen davacının, idareye güvenerek girdiği bölümde okuduğu ve derslerinde başarılı olarak mezun olduğu ve diplomayı hak ettiği, davaya konu işlemin; hukuka, hakkaniyete, kazanılmış hak ilkesine, idareye güven ve idari istikrar ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

2017 yılı Üniversite Sınavı sonucuna göre YGS-2 puan türünden 194,51122 puan alarak İstanbul Kavram Meslek Yüksekokulu Diyaliz Bölümüne %50 burslu olarak yerleştirilen davacının, davalı Meslek Yüksekokulu'nun İlk ve Acil Yardım programına yaptığı kurumlararası yatay geçiş başvurusunun 2018 yılında kabul edildiği ve 10/09/2019 tarihinde mezun olduğu,

ancak davalı Meslek Yüksekokulunun, Yükseköğretim Kurulu Denetleme Kurulunca 2018-2019 yılı olağan denetlemeye tabi tutulması sonucunda düzenlenen raporda, davacının da aralarında bulunduğu bazı öğrenciler için yatay geçiş işlemlerinin usulsüz olduğu tespitleri üzerine davacının mezuniyet işleminin, diplomasının ve yatay geçiş işleminin iptaline ilişkin İstanbul Şişli Meslek Yüksekokulu Yönetim Kurulu'nun ...tarih ve ...sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 'Tanımlar' başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde.

Eşdeğer diploma programı, "İsimleri aynı olan veya ilgili yönetim kurulları tarafından içeriklerinin en az yüzde sekseni aynı olduğu tespit edilen diploma programlarını" olarak tanımlanmış, 'Kurumlar arası yatay geçiş' başlıklı 11. maddesinde. "Kurumlar arası yatay geçiş yükseköğretim kurumlarının aynı düzeydeki eşdeğer diploma programları arasında ve Yükseköğretim Kurulu tarafından yayınlanan kontenjanlar çerçevesinde yapılır.

Kurumlar arası yatay geçiş için öğrencinin, kayıtlı olduğu programda bitirmiş olduğu dönemlere ait genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 60 olması şarttır. İkinci fıkradaki başarı şartını sağlayamayan ancak merkezi yerleştirme puanı geçiş yapmak istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olan adaylar yatay geçiş başvurusu yapabilir..." hükmüne, 'Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş' başlıklı ek 1. maddesinde.

"Öğrencinin kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanı, geçmek istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olması durumunda, öğrenci, hazırlık sınıfı da dahil olmak üzere yatay geçiş için başvuru yapabilir..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 22/12/1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı kararı ile, idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı ve hilesi hallerinde süre aranmaksızın kanunsuz terfi veya intibaka dayalı ödediği meblağını her zaman geri alabileceği; belirtilen istisnalar dışında kalan hatalı ödemelerin geri alınmasının, hatalı ödemenin ilk yapıldığı tarihten başlamak üzere idari dava açma süresi içinde mümkün olduğu, bu süre geçtikten sonra geri alınamayacağı karara bağlanmıştır.

Anılan karar, her ne kadar hatalı terfi ve intibaktan doğan ödemelerin geri alınmasına ilişkin ise de, bu karar ile idari işlemlerin geriye alınmasında uyulması gereken temel ilkeler ortaya konulmuş bulunduğundan, anılan kararın tüm hatalı işlemlerin idarece geri alınmasında da dikkate alınması gerekmekte olup dava açma süresi içinde, hukuka aykırı tüm işlemlerini geri almaya yetkili olan idarenin, dava açma süresi geçtikten sonra ancak, yok hükmündeki idari işlemleri ile ilgililerin gerçeğe aykırı beyanı veya hilesi nedeniyle veya açıkça hataya düşerek tesis ettiği idari işlemlerini, süre kaydı aranmaksızın geri alması mümkün bulunmaktadır.

Bu tür işlemlerin ilgililer lehine hak doğurması mümkün bulunmadığı gibi bu nitelikleri itibariyle istikrar oluşturmaları da mümkün değildir. Zira kazanılmış hak, objektif bir hukuk kuralının kişilere uygulanmasıyla objektif ve genel hukuki durumun kişisel bir işlemle özel hukuki duruma dönüşmesidir. Bu nedenle davalı idare tarafından usulüne aykırı yapılmış olan işlemin açık hataya dayalı olarak her zaman geri alınabilmesi mümkündür.

Uyuşmazlıkta; 2017 yılı Üniversite Sınavı sonucuna göre YGS-2 puan türünden 194,51122 puan alarak İstanbul Kavram Meslek Yüksekokulu Diyaliz Bölümüne %50 burslu olarak yerleştirilen davacının not ortalamasının 4.00 üzerinden 2.21 olduğu, Yükseköğretim Kurulu not dönüşüm tablosuna göre 2.21 not ortalamasının 58,23 puana denk geldiği, davalı Meslek Yüksekokulu'nun İlk ve Acil Yardım programının ilgili yıldaki taban puanının 233,86 olduğu görülmekle birlikte; yukarıda yer verilen Yönetmelik maddeleri uyarınca "not ortalaması" şartını sağlayamayan davacının "en düşük taban puanı" şartını da sağlamadığı, açık hataya dayalı olarak davacının yatay geçişinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.