Danıştay 8. Daire E.2022/3853 K.2024/5679

Dava konusu istem: Mardin İli, Derik İlçesi, ... Mahallesi'nde güvenlik korucusu olarak görev yapan davacı tarafından, uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanmak disiplin suçunu işlediğinden bahisle görevine son verilmesine ilişkin Valilik Makamı'nın 21/07/2020 tarihli Olurunun ve bu işlemin bildirimine ilişkin Mardin Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan mali ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ilgili mevzuatta uyuşturucu madde kullanmak fiilinin göreve son vermeyi gerektiren disiplin cezaları arasında sayıldığı, Adli Tıp Kurumu Kimya İhtisas Dairesi'nin anılan raporunda davacıdan alınan kan ve idrar numunelerinin tahlili sonucunda kanında ve idrarında esrar etken maddesi olan THC'nin metabolitlerinden THC-COOH bulunduğunun ortaya konulduğu görüldüğünden, davacının uyuşturucu madde kullandığı sonucuna ulaşılmış olup bu eyleminin karşılığı olan disiplin cezası verilerek davacının görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği,

öte yandan dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının iadesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; olayda, dava konusu işlemin tesisinden önce davacıdan savunmasının istenildiği soruşturma raporu düzenlenmediği, kamu görevlisi olan davacı hakkında görevden çıkarma işlemi tesis edilmeden önce son savunmasının alınması, usulüne uygun olarak soruşturma yapılıp soruşturma raporu hazırlanması gerektiği, bu işlemler yapılmadan tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, bu karar üzerine usulüne uygun olarak soruşturma yapılıp soruşturma raporu hazırlanmasının ardından işlem tesis edilebileceği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı hakkında tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, davacı hakkında disiplin soruşturması yapıldığı, davacının savunmasının alındığı belirtilerek istinaf mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mardin İli, Derik İlçesi, ... Mahallesi'nde güvenlik korucusu olarak görev yapan davacı tarafından, Güvenlik Korucuları Yönetmeliğinin disiplin cezalarına ilişkin dördüncü bölümünün 17/ç-7 fıkrasında yer alan "Uyuşturucu ve uyarıcı maddeleri imal etmek veya ticaretini yapmak, kullanılmasını kolaylaştırmak, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak yada uyuşturucu madde kullanmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle görevine son verilmesine ilişkin Valilik Makamı'nın 21/07/2020 tarihli Olurunun ve bu işlemin bildirimine ilişkin Mardin Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile mali ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 129. maddesinde; memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükteki mevzuat aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

442 sayılı Köy Kanunu'nun Ek 18. maddesinde; geçici köy korucuları ile korucu başlarının; görevlendirme şekilleri, göreve alınmalarında aranacak şartlar, görevleri, uygulanacak disiplin cezaları ve görevlerine son verilmesini gerektiren haller, disiplin amirleri, yararlanacakları giyim eşyaları ile bunların şekli ve verilme zamanları, eğitim ve denetim usûl ve esasları, sicil ve izinleri, ilk müracaatlarında sahip olmaları gereken sağlık şartları, başka bir işte çalışma hakları ile bu Kanunda yer alan diğer hususlara ilişkin uygulamaların Milli Savunma Bakanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak ve bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır.

Bu madde hükmü uyarınca 09/01/2008 tarih ve 2018/13105 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe giren Geçici Köy Korucuları Yönetmeliği'nin "Disiplin Cezaları" başlıklı 17. maddesinin ç 'görevden çıkarma' başlıklı 1. bendinde; '(1)Bir daha geçici köy korucusu olarak görevlendirilmemek üzere; tazminat ödenmeksizin, görevlendirilmelerindeki esas ve usullere uyularak görevle olan ilişiğin kesilmesidir. "Göreve son verme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:" hükmü, aynı maddenin 7. bendinde; 'Göreve alınmada aranılacak şartları kaybetmek,' hükmü, "Disiplin cezası vermeye yetkili amirler" başlıklı 18. maddesinin 2. fıkrasının son cümlesinde; 'Savunma hakkı verilmeden disiplin cezası uygulanamamaz.' hükmü yer almaktadır.

24/03/2022 tarihli 31788 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 24/02/2022 tarihli E:2021/2, K:2022/20 sayılı kararı ile 442 sayılı Köy Kanununun ek 18. maddesinde yer alan "...uygulanacak disiplin cezaları..." ibaresinin iptaline, iptal kararının yürürlüğünün 9 ay ertelenmesine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi tarafından iptal kararının yürürlüğünün 9 ay ertelenmesine ilişkin süre dolmadan, 30/11/2022 tarih ve 32029 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7422 sayılı Kanun ile 442 sayılı Köy Kanunu'na "Güvenlik korucularına verilecek disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 74/A, "Ağırlaştırıcı ve hafifletici nedenler" başlıklı 74/B, "Uygulanacak hükümler" başlıklı 74/C maddelerinin eklendiği görülmüştür.

442 sayılı Köy Kanunu'nun "Güvenlik Korucularına Verilecek Disiplin Cezalarının Çeşitleri ile Ceza Uygulanacak Fiil ve Haller" başlıklı 74/A maddesi ç) "Görevden Çıkarma" yan başlıklı (ç) / 7. bendi; 'Güvenlik korucularının görevlendirilmelerindeki esas ve usullere uyularak görevle olan ilişiğin kesilmesidir. Görevden çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: ... 7) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri imal etmek ve ticaretini yapmak, kullanılmasını kolaylaştırmak, uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, bulundurmak ya da uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanmak,

" şeklinde düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacının 28/02/2020 tarihinde rahatsızlanarak Derik Devlet Hastanesi'ne gitmesi üzerine Derik İlçe Jandarma Komutanlığı'na uyuşturucu kullandığı ihbarı yapıldığı, ihbar üzerine Derik Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından "Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak" şüphesiyle ... sayılı soruşturma dosyası ile davacı hakkında işlem başlatıldığı, Adli Tıp Kurumu Diyarbakır Grup Başkanlığı Kimya İhtisas Dairesi'nin ... tarih ve ... sayılı raporunda, kanda esrar etken madde metabolitlerinden bulunduğu tespitinin yer aldığı, ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve K:... sayılı kararı ile davacı hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 191//2 maddesi uyarınca 5 (beş) yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verildiği, davacı hakkında 22/06/2020 tarihinde Derik Kaymakamlığı İlçe Jandarma Komutanlığı Disiplin Soruşturmacısı Görevlendirme Kararı verilerek disiplin soruşturmasına başlandığı, aynı tarihli savunma istem yazısının hazırlanarak davacıya tebliğ edildiği,

29/06/2020 tarihinde davacının savunmasını "öncelikle bunu dile getirmek istiyorum ben bu maddeyi tanımıyorum tanımam da içki ortamına giriyorum o da bazen arkadaşlar sigara uzatıyorlar sigaranın içinde varsa bilmiyorum diyeceğim budur" şeklinde verdiği,

30/06/2020 tarihinde Derik Kaymakamlığı İlçe Jandarma Komutanlığı Disiplin Ceza Kararı hazırlanarak Güvenlik Korucuları Yönetmeliği'nin Disiplin Cezaları maddesinin (ç) görevden çıkarma maddesinin 7. Fıkrası "Uyuşturucu ve uyarıcı maddeleri imal etmek veya ticaretini yapmak, kullanılmasını kolaylaştırmak, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanmak" disiplin suçunu işlediği tespiti ve disiplin soruşturmasında görevli personelin olumsuz kanaati gereği görevden çıkarma cezasının verilmesi gerektiğinin belirtildiği,

bu karar üzerine vali onaylı dava konusu göreve son işlemi ile bildirim işleminin tesis edildiği görülmüştür.

Bu durumda davacı güvenlik korucusu hakkında usulüne uygun soruşturma yapılarak ve savunması da alınarak dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Her ne kadar dava konusu işlemlere ilişkin temyiz incelemesini gerçekleştirdiğimiz tarihte yukarıda ayrıntılı olarak belirttiğimiz Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararı ve 442 sayılı Kanunda yapılan değişiklik dikkate alınsa dahi; 442 sayılı Kanun 74/A maddesi düzenlemesi gereği davacı hakkında verilecek disiplin cezasında bir değişiklik olmayacağı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. İstinaf Mahkemesi kararında göreve son ve bildirim işlemlerinin iptali yolunda karar verilse de, davacının mali ve özlük hakların iadesine ilişkin talebinin değerlendirilmediği bozma üzerine verilecek yeni kararda bu eksikliğin de giderileceği tabiidir.