Danıştay 8. Daire E.2022/4946 K.2024/4874

Dava konusu istem: Davacı tarafından, maliki olduğu, ... ve ... plakalı araçlara ilişkin olarak Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığına yaptığı 04/09/2019 tarihli başvurusu üzerine tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemle bildirilen Erzurum Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin... tarih ve .../... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararında; uyuşmazlıkta, Oltu ilçesinde verilen S plakaların Erzurum Valiliği İl Trafik Komiyonu Başkanlığınca hukuka uygun olarak verildiği, herhangi bir yokluk, açık hata, hile durumu söz konusu olmadığı, hak yaratıcı mahiyette olduğu ve iptalinin mahiyeti itibarıyla hukuka uygun, hak yaratıcı ve bireysel bir idari işlemin kaldırılması mahiyetinde olduğu gözetildiğinde;

bu ilk işlemin ilgası hususunda yetkiyi devralan Erzurum Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin daha önceden yetkili bulunan Erzurum Valiliği İl Trafik Komiyonu Başkanlığının 24/07/2013 tarihli işlemini kaldırmasının, bireysel işlemin davacıya kazanılmış hak sağladığı gözetildiğinde idari istikrar ve hukuki güvenlik prensibi gereği ancak idari dava açma süresi içerisinde yapılabileceği, bu süre geçtikten sonra idarece iptal işlemi yapılmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi kararında; davacı tarafından 13/11/2019 tarihli işlemle bildirilen ... tarih ve ... sayılı UKOME kararının iptalinin istenildiği, iptal davasının konusunu oluşturan idari işlemin gerek taraflar gerekse yargı mercii tarafından değiştirilemeyeceği, yargılamanın en başından beri üzerine inşa edilen sürecin doğrudan iptali istenilen işleme yönelik olduğu,

aksi yorumun kabulü halinde davanın değiştirilmesi yasağına aykırı sonuçların doğacağı anlaşıldığından muhakemenin dava dilekçesinde açıkça belirtilen işlem üzerinde yürütülmesi gerektiği, davacının S plakasının iptaline dair ... tarih ve... sayılı kararın (buna karşı açılmış ve iptal kararı verilmiş bir dava bulunmadığından) meri halde hukuk âlemindeki varlığını sürdürdüğü, dava konusu işlemle yeni bir iptal kararı alınmadığı,

S plakadan D plakaya geçiş sürecine dair (31/12/2020 tarihine kadar geçiş sürecinin uzatılması) karar alındığı anlaşılmakla önceki plaka iptal kararının uygulanması niteliğinde tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer yandan; dava konusu işleme esas olan, davacının 04/09/2019 tarihli idareye başvuru dilekçesinde, S plâkasının değerinin merkez ilçelerde bulunan S plâkalarla eş değere sahip olması nedeniyle, S plâkasının iptali nedeniyle bedelinin tarafına ödenmesi talep edilmiş ise de;

davacının sahip olduğu S plâkanın (UKOME kararıyla ihale yapılarak değil) o zaman yürürlükte olan mevzuata göre ihale yapılmaksızın İl Trafik Komisyonu kararıyla verilmesine karşın, merkez ilçelerdeki S plâkaların UKOME kararıyla yeni mevzuata göre ihale yapılarak verilmiş olması nedeniyle, davacının S plâkasının değerinin merkez ilçelerde bulunan S plâkalarla eş değere sahip olduğunun ve S plâkasının iptali nedeniyle bedelinin tarafına ödenmesi talebinin kabulüne olanak bulunmadığı, bu durumda;

dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki istinaf konusu Mahkeme kararında ise hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf konusu Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, idareye yapılan her yeni müracaatın dava açma süresini canlandırdığı, ... tarih ... sayılı UKOME kararı ile S plakaların iptal edilmesinin düzenleyici işlem olduğu, dava konusu UKOME kararının ise bireysel uygulama işlemi olduğu, bireysel işlemin dava açma süresini canlandırdığı, S plaka hakkı konusunda kazanılmış hakkı bulunduğu ve bu hususta Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararı bulunduğu, esas alınması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının... tarih,... sayılı UKOME kararının iptalini istediği, talebiyle bağlı inceleme yapılması gerektiği, dava konusu işlemle yeni bir iptal kararı alınmadığı, D plakaya geçiş sürecinin uzatıldığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.