Danıştay 8. Daire E.2022/5131 K.2022/5052

Dava konusu istem: Dava, Marmara Üniversitesi, … Fakültesi bünyesinde araştırma görevlisi olarak görev yapmak iken yurtdışına gönderilen davacıya, "yükümlülüklerini yerine getirmediğinden" bahisle 187.280,76.-USD ve 253.697,77.-TL borcu olduğunu bildiren … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemeince verilen … tarih ve E:…, …: sayılı kararıyla; yurt dışına araştırma yapmak amacıyla gönderilen ve mecburi hizmetle yükümlü olduğu üniversitedeki görevini tamamlamadan istifa ederek görevinden ayrılan davacının mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle 657 sayılı yasanın Ek-34. Maddesi uyarınca yurt dışı masrafı olan (faiz dahil) 87.280,76.-USD borcunu ödemesi gerekmekte ise de, Ek-34.

Madde kapsamına girmeyen yurt içinde görev yaptığı sırada aldığı aylıkların toplamı olarak hesaplanan (faiz dahil) 253.697,77.-TL'yi geri ödemekle sorumlu tutulamayacağı, dava konusu işlemin yurt dışı masrafı olan 87.280,76.-USD'ye ilişkin kısmında hukuka aykırılık; yurt içi aylıklarına ilişkin 253.697,77.-TL'lik kısmı yönünden hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline, davanın kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararıyla;dava konusu işlemle davacı adına çıkarılan borç tutarının genel hükümlere göre (alacak davası veya icra takibi yoluyla) takip ve tahsil edilebileceği, bu durumda; yüklenme ve kefalet senedindeki mecburi hizmet taahhüdünü yerine getirmemesinden ötürü davacı adına tesis edilen mecburi hizmet borcuna ilişkin işlemin idari davaya konu edilebilecek kesin ve icrai nitelikteki bir işlem olmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin kabulüyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş olup.

Dairemizin 29/12/2021 gün ve E:2021/6544, K:2021/7103 sayılı kararıyla uyuşmazlığın, taahhüt ve kefalet senedinin davacı ve kefilleri tarafından tek taraflı olarak imzalanarak idareye karşı taahhütte bulunulması ve bu taahhüt dolayısıyla taraflar arasında yüklenme ve kefalet senedinden kaynaklı bir alacak-borç ilişkisi doğduğu görülmekle, söz konusu uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre adli yargıda açılacak bir dava ile çözüme kavuşturulması gerekmekte olup, işbu davanın adli yargının görev alanında kaldığı gerekçesiyle görev yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla bozma kararına uyularak, dava konusu uyuşmazlığın adli yargının görev alanına girdiğinden bahisle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile … İdare Mahkemesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: Dava; Marmara Üniversitesi, … Fakültesi bünyesinde araştırma görevlisi olarak görev yapmak iken yurtdışına gönderilen davacıya, "yükümlülüklerini yerine getirmediğinden" bahisle 187.280,76.-USD ve 253.697,77.-TL borcu olduğunu bildiren … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinde, "Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerinden sırasıyla incelenir." hükmü yer almış.

"İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 5. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir.

Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Her ne kadar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında temyiz yolunun açık olduğu belirtilmiş ise de, yukarıda anılan 2577 sayılı Kanunun 45.maddesinin 5.fıkrası uyarınca davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyanın ilgili mahkemeye gönderileleceği, Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verdiği kararların kesin olduğu açık olup; …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu uyuşmazlığın adli yargının görev alanına girdiğinden bahisle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile.

İdare Mahkemesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine karar verildiği görüldüğünden, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kesin olması nedeniyle temyiz isteminin incelenmesine olanak bulunmamaktadır.