Danıştay 8. Daire E.2022/6538 K.2024/4534

Dava konusu istem: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-Televizyon Bölümü'nde öğrenci olan davacı tarafından; 15/09/2020 tarih ve 31245 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Prof. Dr. Sami Şekeroğlu Sinema-Televizyon Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinde belirtilen ''Öğretim elemanları: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi öğretim elemanlarını'', 2. maddesinde belirtilen ''Müdür, öğretim elemanları arasından en çok üç yıl için Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Rektörü tarafından görevlendirilir.'' ve 3. maddesinde belirtilen '' Yönetim Kurulu, öğretim elemanları arasından Senato tarafından görevlendirilen altı kişiden oluşur..." düzenlemelerinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; dava konusu uyuşmazlıkta, davalı idarece, Prof.Sami Şekeroğlu Sinema-TV Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde 2018 ve 2019 Sayıştay ve İç Denetçi Raporları doğrultusunda Fakültede ciddi suiistimaller bulunduğu ve müdürlükte görevli bir kısım akademisyen hakkında yürütülen soruşturmaların sağlıklı ve güvenilir bir şekilde devam ettirilip sonuçlandırılabilmesi amacıyla Müdürlük görevinin geçici bir süreliğine Rektörlük Makamı tarafından üstlenildiği,

bu süreçte toplu şekilde istifalar nedeniyle araştırma merkezinin idaresinin Yönetmelik hükümlerine göre yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiğinden bahisle dava konusu Yönetmelik değişikliğinin yapılması zarureti doğduğu öne sürülmüşse de; dosya kapsamından, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Rektörlüğü bünyesinde yer alan diğer araştırma merkezlerine ait uygulama yönetmeliklerinin dava konusu Yönetmelik değişikliği öncesindeki formata sahip olduğu ve diğer uygulama merkezi yönetimlerinin, ilgili merkezlerde görev alan öğretim elemanlarınca yürütüldüğü,

bu doğrultuda Yönetmelik değişikliğinin eşitlik ve liyakat ilkesine aykırı uygulamalara sebebiyet vereceği gibi düzenleyici işlem olan Yönetmelik hükümlerinin mutlak olarak taşıması gereken genel ve sürekli olma niteliğinin dava konusu Yönetmelik değişikliği ile ortadan kaldırıldığı görülmekle; sebep unsuru sakat

olan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu düzenlemelerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; yapılan değişikliklerin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içerdiği, öte yandan davalı idarenin savunmasında ve istinaf dilekçesinde, bölümde görev yapan öğretim elemanlarının 03/10/2019 tarihinde toplu olarak istifa ettikleri, dolayısıyla değişiklik öncesi Yönetmelik hükümleri uyarınca Araştırma Merkezinin idaresinin olanaksız hale geldiği,

bu nedenle kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek değişiklik yapıldığı belirtilmiş olduğundan dava konusu Yönetmelik hükümlerinde hukuka aykırılık, iptaline karar veren Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 07/10/2019 tarihli toplu istifanın, davalı üniversite rektörü ...'nin ... tarih ve ... sayılı işlem ile geçici müdür olarak atanmasının hukuksuz olduğunu vurgulama ve geçici atama işlemine karşı protesto mahiyetinde olduğu, uzmanlık alanı ve akademik geçmişinin edebiyat üzerine olması,

sinema alanında hiç bir akademik ve uygulamalı bilgisi söz konusu olmamasına rağmen kendisini kuruma müdür olarak atamasının, kurumun ehliyet ve liyakat sahibi kadrolu ve sözleşmeli sinema akademisyenleri tarafından doğal olarak doğru bulunmadığı ve işlemin arşivin çalışma kalitesine ve işleyişine, sinemanın akademik eğitimine zarar vereceği belirtilerek istifa dilekçesi verildiği, istifaya sebep olan atama işlemi hakkında Mahkemece iptal kararı verildiği,

davalı idarenin, sırf sinema ve televizyon bölümünde görevli akademisyenlere karşı takınmış olduğu kişisel tavır nedeniyle anılan mahkeme kararını da uygulamayarak kamu yararının gereklerine aykırı hareket ettiği ve belli kişilerin görevde kalabilmesini sağlamak amacıyla Resmi Gazete'nin 28/07/2022 tarih ve 31551 sayılı sayısında yayımlandığı üzere, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Prof.

Sami Şekeroğlu Sinema - Televizyon Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği'ni değiştirdiği, yargı kararını etkisiz bırakmak amacı ile işlem tesis edilemeyeceği, Üniversite çatısı altında faaliyette bulunan, yönetimi ve eğitimi uzmanlık gerektiren bir çok enstitünün müdür ve yönetim kurulu üyelerinin, enstitünün temel faaliyetleri hakkında doğrudan akademik eğitim görmüş öğretim elemanları vasıtasıyla yönetilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, idarelerinin harçtan muaf olduğu, davanın reddi yönünde karar verildiğinden idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ....'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-Televizyon Bölümü'nde öğrenci olan davacı tarafından; 15/09/2020 tarih ve 31245 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Prof. Dr. Sami Şekeroğlu Sinema-Televizyon Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinde belirtilen ''Öğretim elemanları: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi öğretim elemanlarını'', 2. maddesinde belirtilen ''Müdür, öğretim elemanları arasından en çok üç yıl için Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Rektörü tarafından görevlendirilir.'' ve 3. maddesinde belirtilen '' Yönetim Kurulu, öğretim elemanları arasından Senato tarafından görevlendirilen altı kişiden oluşur..." düzenlemelerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin (a) bendinde, iptal davaları idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlandıktan sonra, ilk inceleme konularının düzenlendiği 14. maddenin 3/c bendinde de, dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise, bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İptal davasının subjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" doktrin ve içtihatlarda; dava konusu işlemle davacı arasında kurulan makul, meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır.

Menfaat ilişkisi koşulunun varlığı davanın esasının incelenebilmesi için aranan ön şartlardan biri olup sınırları hukuki duruma göre değişmekte ve davanın durumuna göre taraf ilişkisinin kurulması idari yargı yerince belirlenmektedir.

Davacının 02/09/2014 tarihinde Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'ne öğrenci olarak kaydolduğu, öğretim elemanı olmayıp Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema ve Televizyon Bölümü'nde öğrenci olduğu görüldüğünden, dava konusu düzenlemelerin davacının kişisel, güncel ve meşru bir menfaatini etkilememesi nedeniyle, davanın ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Davalı idarenin temyiz istemine ilişkin olarak ise; Dairemizin iş bu kararı sonrası yeniden karar verileceğinden, mahkemesince vekalet ücretinin yeni kararda değerlendirileceği tabiidir.

Bu durumda, İdare Mahkemesince davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek verilen ret kararında belirtilen nedenle hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile davanın esastan reddine ilişkin temyize konu İstanbul Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, ... İdare Mahkemesinin anılan kararı doğrultusunda bozulması gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.