Danıştay 8. Daire E.2022/7737 K.2025/8014

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; Artvin ili, Yusufeli ilçesi hudutları dahilinde bulunan ve şirket uhdesindeki S:... sayılı IV. Grup işletme ruhsatlı ve birden fazla ruhsat sahalarının birleştirilmesi sonucu oluşturulan sahadan S:... sayılı ruhsat sahasının taksir edilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan ER:... ve Sicil:... sayılı maden ruhsatının mali eksikliklerin tamamlanmadığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca iptal edilmesine ilişkin 22/08/2014 tarihli işlemin iptali istemiyle açılan davada, bozma kararına uyulmak suretiyle davanın reddi yönünde verilen Mahkemenin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararına karşı ilgili şirket tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine, Danıştay 8. Dairesi'nin 02/02/2021 günlü, E:2020/6779, K:2021/600 sayılı kararı ile, "Uyuşmazlıkta, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararı Dairemizin 02/10/2019 tarih ve E:2015/11133, K:2019/8148 sayılı kararıyla bozulmuş; anılan bozma kararı davacı vekili Av. ...'e 13/04/2020 tarihinde elektronik yolla tebliğ edilmiş ise de, yukarıda sözü edilen süreli vekaletname uyarınca adı geçen avukat ile davacı şirket arasındaki vekalet ilişkisi 31/12/2017 tarihi itibarıyla sona ermiş olup, bu tarihten sonrası için, kararın tebliğ edildiği tarihe kadar geçerli olacak şekilde davacı şirket veya avukat tarafından yeni bir vekaletname sunulmamıştır. (...) Buradan hareketle, Dairemizin 02/10/2019 tarih ve E:2015/11133,

K:2019/8148 sayılı bozma kararının vekalet ilişkisi sona eren avukata tebliğ edildiği, diğer bir anlatımla, 7201 sayılı Kanun uyarınca usulüne uygun olarak tebliğ edildiğinin kabul edilmesine imkan bulunmadığı anlaşılmakla, bu tebligata göre karar düzeltme yoluna başvurulmamış sayılma gibi hak düşürücü bir neticeye yol açıldığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, hak kaybının giderilebilmesi için sözü edilen bozma kararının usulüne uygun olarak yeniden tebliği gerektiğinden, usulsüz olarak yapılan tebligat üzerine verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır." gerekçesiyle bozulduğu, bu durumda, dava konusu işleme dayanak alınan yargı kararının bozularak ortadan kalktığı, dolayısıyla işlemin dayanaksız hale geldiği anlaşıldığından, davacı şirkete ait ruhsat sahasından S:... sayılı ruhsat sahasının taksir edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, madenlerin aranması ve işletilmesinde uyulması gereken şartların 3213 sayılı Maden Kanunu ile düzenlendiği, Maden Kanunu'nun 24. maddesinde işletme ruhsatı talebi esnasında verilmesi gereken belgelerin tek tek sayıldığı, talep tarihindeki ruhsat sahibi ...

Madencilik A.Ş.'ne S:... sayılı arama ruhsatına ilişkin mali eksiklerin tamamlattırılması için yazı yazıldığı, söz konusu eksikliklerin Maden Kanunu'nda öngörülen sürede tamamlanmaması nedeniyle Kanunun amir hükmü gereği işletme ruhsatı talebinin kabul edilmeyerek arama ruhsatının iptal edildiği, süresinde yerine getirilmeyen yükümlülükler nedeniyle iptal edilen arama ruhsatının, halihazırdaki davacıya işletme ruhsatı hakkı sağlamadığı, bu kapsamda S:86539 sayılı işletme ruhsat sahasından iptal edilen S:... sayılı ruhsat sahasının taksir edildiği (çıkarıldığı) ve oluşan yeni koordinatların davacı şirkete bildirildiği,

söz konusu yazı ile taksir edilen alanlarda herhangi bir madencilik faaliyetinde bulunulmaması gerektiği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket uhdesinde bulunan S:... sayılı IV. Grup arama ruhsatına ilişkin mali eksiklerin tamamlattırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazının 19/03/2014 tarihinde ... (ilk soyadı: Suci) isimli şahsa tebliğ edildiği, tebliğ mazbatasına "tebliğin evrak memuru imzasına tebliğ edildiği" yönünde şerh düşüldüğü,

24/06/2014 tarihinde davacı şirketçe mali eksikliklerin tamamlattırılmasına ilişkin yazının bünyelerinde çalışmayan bir kişiye tebliğ edildiği gerekçesiyle usulüne uygun tebliğ yapılmayan yazının yeniden tebliğ edilmesi talebiyle başvuruda bulunulmasına karşın davalı idarece mali eksikliklerin tamamlanmadığı gerekçesiyle maden arama ruhsatının iptal edilmesine karar verildiği görülmüştür. Söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve ... Esas, ... sayılı kararı ile işlemin iptali yönünde karar verilmiş, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 02/10/2019 gün ve 2015/11133 Esas, 2019/8148 sayılı kararı ile idare mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiş, Mahkemesince bozma kararına uyularak ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

Bunun üzerine söz konusu yargı kararının uygulanması kapsamında dava konusu Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı işleminin tesis edildiği, bu işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinde, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez..." düzenlemesi yer almıştır.

Uyuşmazlık konusu maden ruhsatının iptal edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinde, arama ruhsat süresi sonuna kadar, tespit edilen madenin rezerv bilgilerini de içeren 17 nci maddeye göre hazırlanmış arama faaliyet raporu ile en az bir maden mühendisi tarafından hazırlanan faaliyet sonrası işletme alanının çevre ile uyumlu hale getirilmesini de içeren, işletme projesi ve talep harcının ödendiğine dair belge ile müracaatta bulunulması halinde işletme ruhsatı hakkının doğacağı,

ancak I (b) ve II (a) bendi Grubu madenler için işletme ruhsatı talebinde işletme ruhsat teminatı ile harcının da yatırılmasının zorunlu olduğu; projelerdeki eksikliklerin, yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanacağı, eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanların teminatlarının iki katına çıkarılacağı ve sürenin üç ay daha uzatılacağı, bu süre sonunda eksikliklerini tamamlamayanların taleplerinin kabul edilmeyeceği ve teminatlarının irad kaydedileceği, uygun bulunan işletme ruhsat talepleri için, ruhsat harçları ve teminatının üç ay içerisinde tamamlanması hususunun talep sahibine tebliğ edileceği,

bu sürelerde eksikliklerini tamamlamayanların taleplerinin reddedilerek mevcut teminatın irad kaydedileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; davacı şirket uhdesinde bulunan S:... sayılı IV. Grup arama ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işleme karşı ilk olarak açılan iptal davasında ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işlemin iptali yönünde karar verilmiş, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 02/10/2019 gün ve E:2015/11133, K:2019/8148 sayılı kararı ile idare mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiş, Mahkemesince bozma kararına uyularak 28/07/2020 tarih ve E:2020/450, K:2020/393 sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 02/02/2021 tarih ve E:2020/6779, K:2021/600 sayılı kararıyla "Uyuşmazlıkta, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararı Dairemizin 02/10/2019 tarih ve E:2015/11133, K:2019/8148 sayılı kararıyla bozulmuş; anılan bozma kararı davacı vekili Av. ...'e 13/04/2020 tarihinde elektronik yolla tebliğ edilmiş ise de, yukarıda sözü edilen süreli vekaletname uyarınca adı geçen avukat ile davacı şirket arasındaki vekalet ilişkisi 31/12/2017 tarihi itibarıyla sona ermiş olup, bu tarihten sonrası için, kararın tebliğ edildiği tarihe kadar geçerli olacak şekilde davacı şirket veya avukat tarafından yeni bir vekaletname sunulmamıştır. (...) Buradan hareketle, Dairemizin 02/10/2019 tarih ve E:2015/11133,

K:2019/8148 sayılı bozma kararının vekalet ilişkisi sona eren avukata tebliğ edildiği, diğer bir anlatımla, 7201 sayılı Kanun uyarınca usulüne uygun olarak tebliğ edildiğinin kabul edilmesine imkan bulunmadığı anlaşılmakla, bu tebligata göre karar düzeltme yoluna başvurulmamış sayılma gibi hak düşürücü bir neticeye yol açıldığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, hak kaybının giderilebilmesi için sözü edilen bozma kararının usulüne uygun olarak yeniden tebliği gerektiğinden, usulsüz olarak yapılan tebligat üzerine verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır." gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

Tebligata ilişkin eksikliğin tamamlanması akabinde ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla Dairemizin bozma kararına uyularak "Artvin ili, Yusufeli ilçesi hudutları dahilinde uhdesinde bulunan ER:... ve Sicil:... sayılı maden ruhsatının mali eksikliklerinin tamamlanmadığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca iptal edilmesine ilişkin" işleme karşı açılan davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 18/12/2024 tarih ve E:2024/3048, K:2024/7130 sayılı kararıyla temyiz başvurusunun reddine ve anılan kararın onanmasına karar verilmiştir.

Bu durumda, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan, davacı uhdesinde bulunan maden arama ruhsatının iptal edilmesi işlemine karşı açılan davanın reddedilmesi nedeniyle, S:... sayılı sahanın taksir edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.